Hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý gian lận đo lường xăng dầu, điện, nước

Theo quy định tại Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, tổ chức và cá nhân kinh doanh phải chịu trách nhiệm bảo đảm tính chính xác về đo lường, số lượng hàng hóa, đồng thời cung cấp thông tin minh bạch cho khách hàng. Các vi phạm trong lĩnh vực này sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định số 98/2020/NĐ-CP cùng Nghị định số 24/2025/NĐ-CP sửa đổi. Về mặt kỹ thuật, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường quy định các thiết bị như cột bơm xăng, công tơ điện và công tơ nước thuộc nhóm phương tiện đo lường bắt buộc chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước thông qua hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn định kỳ và đột xuất.

Để tháo gỡ vướng mắc trong khâu bồi thường và giải quyết tranh chấp, hệ thống pháp luật đã thiết lập các cơ chế tố tụng đặc thù nhằm bảo vệ vị thế của người tiêu dùng. Cụ thể, vụ án dân sự liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có giá trị giao dịch dưới 100 triệu đồng sẽ được áp dụng thủ tục rút gọn, giúp đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian xét xử tại tòa án. Bên cạnh đó, luật chính thức giao quyền cho Hội Bảo vệ người tiêu dùng đại diện người dân hoặc tự khởi kiện các vụ án dân sự vì lợi ích công cộng khi phát hiện sai phạm trên diện rộng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 205/2025/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 24/6/2025 đã cho phép thí điểm cơ chế Viện kiểm sát nhân dân trực tiếp khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công cộng và các nhóm dễ bị tổn thương. Hành lang pháp lý đồng bộ này tạo cơ sở vững chắc để cơ quan quản lý đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Trọng tâm trong thời gian tới là đưa vào thực thi hiệu quả các cơ chế tố tụng mới, qua đó răn đe tình trạng gian lận, minh bạch hóa hoạt động thương mại và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.

Thành Nam