Phát thải ròng bằng “0” năm 2050: Thách thức lớn nhưng là cơ hội phát triển bền vững

Chiều 14/1, kết luận Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo, khẳng định việc thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 là nhiệm vụ mang tính chiến lược, vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập sâu rộng với thế giới.

Tại Phiên họp, các đại biểu đã tập trung đánh giá toàn diện kết quả triển khai các cam kết tại COP26 thời gian qua, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, hạn chế và nguyên nhân; đồng thời đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đột phá nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, hài hòa giữa yêu cầu giảm phát thải và mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.

Theo báo cáo, sau Phiên họp lần thứ năm của Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực triển khai nhiều nhiệm vụ và đạt được những kết quả quan trọng. Ban Chỉ đạo COP26 được kiện toàn theo cơ cấu tổ chức mới của Chính phủ; hệ thống chính sách, pháp luật liên quan tiếp tục được rà soát, bổ sung và hoàn thiện, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị. Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 8 luật; đồng thời ban hành 15 nghị định, 16 nghị quyết và quyết định nhằm cụ thể hóa các cam kết của Việt Nam tại COP26.

Các bộ, ngành, địa phương đã đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính; triển khai thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải; từng bước phát triển thị trường carbon, trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải và tín chỉ carbon. Nhiều lĩnh vực đạt tiến triển rõ nét như điện khí hóa giao thông, phát triển giao thông xanh và hạ tầng xanh, mở rộng năng lượng tái tạo, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ và phát triển rừng.

Bên cạnh đó, công tác dự báo, cảnh báo thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu được tăng cường; tài chính xanh, tín dụng xanh từng bước được huy động và sử dụng hiệu quả. Nhiều doanh nghiệp đã chuyển hướng sang đầu tư xanh, công nghệ sạch, mô hình phát thải thấp; Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực phát triển xanh và chuyển đổi năng lượng.

Kết luận Phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định sự đúng đắn của quyết định Việt Nam đưa ra cam kết mạnh mẽ tại COP26 về đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Những kết quả bước đầu đạt được đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục tiến xa hơn trên lộ trình này. Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong việc triển khai các cam kết thời gian qua.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, như tiến độ triển khai một số nhiệm vụ, dự án trong khuôn khổ Tuyên bố JETP và AZEC chưa đạt hiệu quả như mong muốn, đặc biệt trong huy động nguồn lực quốc tế; việc thực hiện các đóng góp do quốc gia tự quyết định về giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu chưa đồng bộ; công tác nội luật hóa một số cam kết quốc tế còn chậm.

Phân tích bối cảnh thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, thiên tai cực đoan gây hậu quả nghiêm trọng, đòi hỏi phải chuyển nhanh từ nhận thức sang hành động, từ cam kết sang kết quả cụ thể, với sự vào cuộc quyết liệt hơn của cả hệ thống.

Thủ tướng yêu cầu quán triệt quan điểm: thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vừa là thách thức, vừa là động lực đổi mới, tạo cơ hội để phát triển kinh tế carbon thấp, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi năng lượng và phát triển xanh. Việc đồng thời đạt tăng trưởng cao và giảm phát thải là yêu cầu khó nhưng cần thiết, nhằm phát huy nội lực dân tộc, kết hợp hiệu quả với nguồn lực quốc tế về tài chính, công nghệ.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, chống biến đổi khí hậu phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể và động lực. Không có cá nhân hay quốc gia nào an toàn nếu các chủ thể khác không an toàn trước tác động của biến đổi khí hậu. Vì vậy, mọi cấp, mọi ngành và toàn xã hội đều phải vào cuộc.

Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến chống biến đổi khí hậu; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính; sớm triển khai thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải và vận hành thị trường carbon trong nước. Các bộ, ngành liên quan được giao nhiệm vụ cụ thể nhằm phát triển giao thông xanh, năng lượng tái tạo, chuyển đổi năng lượng công bằng, phát triển tài chính xanh, tín dụng xanh, đồng thời tăng cường dự báo, cảnh báo thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kết luận Phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đưa Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 không chỉ là lời hứa mà là cam kết hành động, là sứ mệnh chính trị của quốc gia, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân. Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ được giao, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

VT