Tăng cường phát hiện, xử lý nghiêm hàng giả y tế trong cao điểm Tết 2026

Hội nghị do PGS.TS.BSCKII Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 Bộ Y tế chủ trì, được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu Bộ Y tế đến Sở Y tế 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Tham dự hội nghị có ông Trần Đức Đông, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia; đại diện các Bộ Công an, Công Thương, Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng lãnh đạo các Cục, Vụ là thành viên Ban Chỉ đạo 389 Bộ Y tế.

Thông tin tại hội nghị cho thấy, năm 2025, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế được triển khai trong bối cảnh Chính phủ ban hành nhiều công điện và Chỉ thị số 13/CT-TTg về tăng cường đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Y tế đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Đáng chú ý, thị trường dược phẩm tiếp tục được duy trì an toàn với tỷ lệ thuốc giả tại Việt Nam được kiểm soát ở mức dưới 0,1%. Một số vụ việc nổi cộm, tồn tại kéo dài nhiều năm đã được phát hiện và triệt phá. Tỷ lệ thuốc kém chất lượng theo thống kê duy trì ở mức dưới 1% trên tổng số mẫu được kiểm tra.

Bộ Y tế đã kịp thời kiện toàn Ban Chỉ đạo 389 do Lãnh đạo Bộ làm Trưởng ban, phân công rõ người, rõ việc, đồng thời ban hành Quy chế báo cáo của Ban Chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành. Đặc biệt, Quy chế phối hợp số 03 với Bộ Công an đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường chia sẻ thông tin, tài liệu trong đấu tranh với tội phạm sản xuất, buôn bán thuốc giả.

Công tác xử lý vi phạm được triển khai quyết liệt. Riêng Cục Quản lý Dược đã ban hành 18 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 1,7 tỷ đồng. Cục An toàn thực phẩm xử phạt 18 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng với số tiền gần 1,4 tỷ đồng, đồng thời chuyển cơ quan điều tra 2 vụ việc nghiêm trọng liên quan đến chất cấm và hàng giả.

Theo báo cáo của 20 Sở Y tế tỉnh, thành phố, tính đến ngày 1/12/2025, các địa phương đã tiến hành kiểm tra 3.069 cơ sở sản xuất, kinh doanh các sản phẩm y tế. Qua đó, 249 cơ sở bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 6,2 tỷ đồng. Bên cạnh đó, công tác thông tin, tuyên truyền và phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong tuân thủ pháp luật.

Tại hội nghị, ông Trần Đức Đông cùng đại diện các đơn vị, địa phương từ các điểm cầu trực tuyến đã chia sẻ kinh nghiệm trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế. Nhiều ý kiến cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc hiện nay, tập trung vào bất cập về thể chế, pháp lý. Theo đó, mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP và Nghị định 117/2020/NĐ-CP còn thấp, chưa tương xứng với hậu quả nghiêm trọng gây ra.

Ngoài ra, cơ sở vật chất và trang thiết bị của hệ thống kiểm nghiệm thuốc của Nhà nước còn thiếu và lạc hậu. Phần lớn trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh chưa đủ điều kiện kiểm tra đầy đủ các chỉ tiêu theo tiêu chuẩn thuốc đã được phê duyệt. Các vụ việc sản xuất thuốc giả chủ yếu do tổ chức, cá nhân không được cấp phép, hoạt động bất hợp pháp, nằm ngoài phạm vi quản lý trực tiếp của cơ quan y tế. Công tác phối hợp liên ngành ở một số nơi chưa đồng bộ, thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông hiệu quả.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, hội nghị đã đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Trong đó, tập trung khẩn trương hoàn thiện và trình ban hành Luật An toàn thực phẩm sửa đổi; Nghị định sửa đổi Nghị định 15/2018/NĐ-CP; Nghị định về quản lý mỹ phẩm; Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Đồng thời, tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế để phù hợp với yêu cầu quản lý và thực tiễn phát sinh.

Ban Chỉ đạo 389 Bộ Y tế xác định tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Quốc hội; coi công tác phòng, chống gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Công tác kiểm tra, giám sát hậu mại sẽ được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm hoặc chuyển cơ quan chức năng điều tra theo quy định. Bên cạnh đó, Bộ Y tế tiếp tục chú trọng đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ y tế có năng lực chuyên môn, đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

PV