4 năm thực thi UKVFTA: Xuất khẩu Việt Nam sang Anh tăng trưởng kép gần 10% mỗi năm

Hơn 4 năm kể từ khi Hiệp định UKVFTA chính thức có hiệu lực (từ năm 2021), quan hệ thương mại Việt Nam - Vương quốc Anh ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng. Các ưu đãi thuế quan, cơ chế mở cửa thị trường và hỗ trợ đầu tư từ hiệp định này đã góp phần giúp hàng hóa Việt Nam mở rộng thị phần, duy trì đà tăng trưởng ổn định trong bối cảnh xuất khẩu toàn cầu gặp nhiều biến động.

Theo Bộ Công Thương, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang thị trường Anh trong giai đoạn 2021–2025 đạt khoảng 10% mỗi năm, trong khi tổng kim ngạch thương mại hai chiều tăng trung bình 9,8% mỗi năm — cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng xuất nhập khẩu của Việt Nam sang Liên minh châu Âu (EU).

Năm 2024, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đạt 7,55 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm 2023. Trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 6,9 tỷ USD, tăng hơn 10%, trong đó Việt Nam xuất siêu 5,5 tỷ USD.

Với đà tăng này, Vương quốc Anh hiện là đối tác xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam tại châu Âu, chỉ sau Đức và Hà Lan. Thị phần hàng Việt tại Anh chiếm khoảng 0,8% tổng giá trị nhập khẩu của nước này, cao hơn nhiều so với các nước Đông Nam Á như Malaysia (0,29%), Singapore (0,48%), Thái Lan (0,53%) hay Indonesia (0,22%).

Nhiều nhóm hàng Việt tăng trưởng mạnh nhờ ưu đãi thuế quan

Nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ UKVFTA. Các ngành giày dép, dệt may, nông sản và thủy sản đều đạt mức tăng trưởng tích cực. Cụ thể, giày dép Việt Nam chiếm khoảng 26,6% tổng thị phần mặt hàng này tại Anh; hạt tiêu chiếm 55,7%, hạt điều tách vỏ chiếm xấp xỉ 90%; cà phê chiếm 9%, và thủy sản chiếm hơn 6%.

Một số mặt hàng có mức tăng đột biến như gạo — giá trị xuất khẩu tăng hơn 4 lần sau 4 năm kể từ khi UKVFTA có hiệu lực, từ 11 triệu USD năm 2021 lên hơn 40 triệu USD vào năm 2024.

Theo các chuyên gia thương mại, việc tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan là yếu tố cốt lõi giúp hàng Việt bứt phá tại thị trường này. Tỷ lệ sử dụng chứng nhận xuất xứ ưu đãi (C/O) theo UKVFTA đã tăng từ 17,2% năm 2021 lên 36,2% sau hơn 4 năm, thậm chí vượt cả mức tận dụng của EVFTA (35%) và CPTPP (10%).

Thương mại hai chiều ngày càng cân bằng và bền vững

Không chỉ tăng mạnh ở chiều xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ từ Anh vào Việt Nam cũng tăng trưởng đáng kể, cho thấy mối quan hệ thương mại ngày càng cân bằng và bền vững.

Trong 4 quý gần nhất (từ quý II/2024 đến quý I/2025), xuất khẩu của Anh sang Việt Nam đạt 1,5 tỷ bảng Anh, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, nhóm dược phẩm – một trong những ngành có thế mạnh hàng đầu của Anh – tăng gần 60%. Ngoài ra, nhiều sản phẩm công nghệ cao, nguyên liệu đầu vào, thiết bị y tế, cùng các dịch vụ tài chính, bảo hiểm, giáo dục và tư vấn doanh nghiệp cũng ghi nhận mức tăng trung bình khoảng 10%/năm.

Theo các chuyên gia, sự gia tăng nhập khẩu này phản ánh mối quan hệ thương mại song phương có chiều sâu, đồng thời giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ hiện đại, nguồn nguyên liệu chất lượng cao để phục vụ sản xuất và xuất khẩu trong nước.

Đầu tư Anh vào Việt Nam tăng gần gấp đôi sau 4 năm

Không chỉ thương mại hàng hóa, UKVFTA còn tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Anh vào Việt Nam. Sau 4 năm triển khai, số lượng dự án FDI của Anh tại Việt Nam tăng từ 380 lên 607 dự án, với tổng vốn đầu tư tăng từ 3,7 tỷ USD lên 4,7 tỷ USD.

Nguồn vốn đầu tư tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến, tài chính, năng lượng tái tạo, công nghệ và giáo dục – những ngành có giá trị gia tăng cao và đóng góp tích cực cho chuyển đổi xanh, phát triển bền vững tại Việt Nam.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, động lực tăng trưởng kép đến từ dịch vụ và hàng hóa công nghệ cao đang tạo nền tảng ổn định cho quan hệ thương mại Việt – Anh tiếp tục mở rộng trong những năm tới.

Cần chiến lược dài hạn để mở rộng thị phần tại Anh

Mặc dù tốc độ tăng trưởng ấn tượng, thị phần hàng Việt tại Anh hiện vẫn chỉ chiếm chưa đến 1%, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Anh, doanh nghiệp Việt cần chủ động nắm bắt thông tin thị trường, nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm, đồng thời tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn xanh, quy định về truy xuất nguồn gốc, nhãn hàng hóa, kiểm dịch SPS và trách nhiệm môi trường – vốn là những yêu cầu ngày càng khắt khe tại Anh.

Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và lựa chọn kênh phân phối phù hợp cũng là yếu tố quan trọng giúp hàng Việt mở rộng thị phần, duy trì lợi thế cạnh tranh trước các đối thủ mới nổi như Ấn Độ và Thái Lan – hai quốc gia đang tiến gần đến việc ký kết FTA với Anh.

VT