Bắc Ninh: Giữ vững thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm OCOP

Cải tiến để giữ vững hạng sao

Những ngày này, Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh tiêu thụ mỳ Trại Lâm (xã Nam Dương) gấp rút hoàn thiện hồ sơ đề nghị nâng hạng từ OCOP 3 sao lên 4 sao đối với sản phẩm Mỳ chũ Thuận Hương và Mỳ rau củ Thuận Hương.

Hợp tác xã đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng lắp đặt dây chuyền tráng, sấy mỳ tự động công nghệ cao sử dụng điện, thay thế phương thức sản xuất truyền thống phụ thuộc vào thời tiết.

Theo bà Đào Thị Hương, Giám đốc Hợp tác xã, việc đầu tư không chỉ nhằm tăng công suất mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc khi mở rộng thị trường xuất khẩu."Đánh giá lại không phải áp lực mà là động lực để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. Muốn đứng vững trên thị trường thì chất lượng phải được cải tiến không ngừng", bà Hương chia sẻ.

Không riêng Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh tiêu thụ mỳ Trại Lâm, nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh cũng xác định việc tái chứng nhận là dịp rà soát quy trình sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao giá trị thương hiệu. Tại phường Đa Mai, cuối năm nay có 9 sản phẩm OCOP của ba chủ thể hết thời hạn công nhận. Thay vì chờ đến sát thời điểm đánh giá lại, các đơn vị đã chủ động hoàn thiện hồ sơ, đầu tư cải tiến bao bì, nâng cấp dây chuyền sản xuất và bổ sung các tiêu chuẩn chất lượng.

Đại diện Hợp tác xã Bún bánh sạch Thắng Thủy Đa Mai chia sẻ: "Sau nhiều năm đạt OCOP, sản phẩm đã tạo dựng được uy tín với người tiêu dùng. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào thương hiệu sẵn có mà không tiếp tục đổi mới thì rất khó giữ được sức cạnh tranh. Vì vậy, Hợp tác xã xác định tái chứng nhận là cơ hội để hoàn thiện, nâng chất lượng sản phẩm, giữ uy tín, thương hiệu với khách hàng".

Khai thác lợi thế cạnh tranh

Thực tế cho thấy, sau nhiều năm triển khai Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), nhãn hiệu OCOP đã trở thành "giấy thông hành" giúp nhiều sản phẩm địa phương mở rộng thị trường, tham gia hệ thống siêu thị, các sàn thương mại điện tử và từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Việc đánh giá, phân hạng lại không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định mà còn là phép thử đối với năng lực đổi mới của mỗi chủ thể. Hồ sơ đánh giá, phân hạng lại đòi hỏi sản phẩm phải chứng minh những cải tiến về chất lượng, quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ, thị trường tiêu thụ và khả năng phát triển bền vững. Tuy nhiên, không phải chủ thể nào cũng sẵn sàng cho yêu cầu này.

Qua rà soát, một số cơ sở đã thu hẹp quy mô sản xuất hoặc không còn duy trì sản phẩm được công nhận. Nhiều hộ sản xuất nhỏ gặp khó khăn về nguồn lực nên chưa mạnh dạn đầu tư máy móc, công nghệ, kiểm nghiệm chất lượng. Vẫn còn tâm lý cho rằng sản phẩm đã có lượng khách hàng ổn định nên không nhất thiết phải tiếp tục sử dụng nhãn hiệu OCOP. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm, suy nghĩ này dẫn đến những bất cập. Khi giấy chứng nhận hết hiệu lực, chủ thể không được tiếp tục sử dụng nhãn hiệu OCOP trên bao bì và trong hoạt động quảng bá, đồng nghĩa mất đi một lợi thế cạnh tranh quan trọng, nhất là khi tham gia các hệ thống phân phối hiện đại.

Nhằm hỗ trợ các chủ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các địa phương rà soát sản phẩm sắp hết hạn, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và phổ biến bộ tiêu chí mới. Phường Tiền Phong chủ động cử cán bộ chuyên môn hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong quá trình lập hồ sơ, đồng thời lồng ghép các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, khuyến khích đổi mới công nghệ và xây dựng thương hiệu.

Cùng với đó, Nghị quyết số 127/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển nông nghiệp, ngành nghề nông thôn giai đoạn 2026 - 2030 đang tạo thêm nguồn lực để các chủ thể đầu tư máy móc, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Theo ông Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc đánh giá, phân hạng lại nhằm bảo đảm giá trị thực chất của Chương trình OCOP. Những sản phẩm không đáp ứng yêu cầu sẽ không được tiếp tục sử dụng nhãn hiệu OCOP; ngược lại, các chủ thể không ngừng đổi mới sẽ có cơ hội nâng hạng sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu.

Sau mỗi lần đánh giá lại, nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã được đầu tư đồng bộ hơn về công nghệ, mẫu mã, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là nền tảng để sản phẩm từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi phân phối hiện đại và hướng tới xuất khẩu.

Tái chứng nhận OCOP không đơn thuần là hoàn thiện một bộ hồ sơ hay giữ lại một danh hiệu đã có. Quan trọng hơn, đó là cơ hội để mỗi chủ thể chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, khẳng định uy tín trên thị trường và phát triển bền vững. Bởi điều người tiêu dùng lựa chọn cuối cùng không phải là số sao trên bao bì mà là chất lượng thực sự của sản phẩm.

Bá Đoàn