Báo chí đồng hành cùng lực lượng Cảnh sát biển "Bảo vệ chủ quyền, chống buôn lậu, vì an ninh kinh tế quốc gia"

Đó là những chia sẻ của Thiếu tướng Nguyễn Văn Dũng, Bí thư Đảng ủy-Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 về vai trò của báo chí trong việc đồng hành, tuyên truyền, phản ánh tình hình biển đảo cũng như công cuộc phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại trên biển nhân dịp Kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025) – dấu mốc lịch sử của nền báo chí cách mạng Việt Nam. 

BTL Vùng Cảnh sát biển 4 triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong bảo vệ chủ quyền và phòng chống buôn lậu trên biển

 Thưa đồng chí, hiện nay tình hình buôn lậu, vi phạm pháp luật trên biển diễn biến như thế nào?

Trong những năm qua, tình hình buôn lậu, vi phạm phạm pháp luật trên vùng biển Tây Nam vẫn xảy ra ở nhiều nơi, có thời điểm phức tạp, nhất là dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán hằng năm. Đối tượng vi phạm đa dạng, phân bố ở nhiều tỉnh khác nhau; độ tuổi của người vi phạm có xu hướng trẻ hóa. Hàng hóa vi phạm tập trung chủ yếu là: dầu D.O, đường cát, phân đạm, thủy sản (cả hàng khô và hàng tươi sống), … Tuyến, vùng biển trọng điểm được xác định là: Việt Nam - Campuchia, Việt Nam - Thái Lan, Việt Nam - Malaysia và ngược lại; vùng ven biển tỉnh Kiên Giang, quanh đảo Thổ Chu/Kiên Giang, Hòn Khoai/Cà Mau.

Phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trên vùng biển Tây Nam ngày càng tinh vi, manh động hơn, nổi lên là:

Một là, sử dụng phương tiện thủy nội địa, tàu cá cải hoán (với nhiều kích thước, tải trọng khác nhau) để mua bán, vận chuyển, sang mạn hàng hóa, nhất là dầu D.O trái phép ở trên biển; phương tiện được các đối tượng lắp đặt nhiều trang bị hiện đại (Ra-đa tầm xa, điện thoại vệ tinh, hệ thống định vị toàn cầu, hệ thống nhận dạng tàu biển,…), có công suất lớn; các khoang, hầm hàng đã được cải hoán, nâng cấp để cất giấu hàng hóa vi phạm; có nhiều phương tiện có hệ thống máy bơm hút, cần cẩu để thuận tiện cho quá trình thực hiện hành vi vi phạm của đối tượng ở trên biển.

Hai là, lợi dụng đêm tối, khi thời tiến phức tạp, khu vực ít có lực lượng tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, nơi có nhiều vụng, vịnh, hệ thống đảo che khuất để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật ở trên biển.

Ba là, có sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng ở đất liền với đối tượng hoạt động ở trên biển, liên kết cả với các đối tượng người nước ngoài hoặc người Việt Nam ở nước ngoài.

Bốn là, một số đối tượng sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức hóa hàng hóa không rõ nguồn gốc hợp pháp nhằm đối phó với lực lượng chức năng khi bị kiểm tra ở trên biển.

Năm là, khi phát hiện có lực lượng chức năng, các đối tượng thường tăng tốc, bỏ chạy, có đối tượng rất manh động, cố tình đâm va vào phương tiện của lực lượng thực thi pháp luật trên biển, gây nguy hiểm cho cán bộ, chiến sỹ làm nhiệm vụ.

Những khó khăn, thách thức lớn nhất trong quá trình thực thi pháp luật trên biển hiện nay là gì?

Quá trình thực hiện nhiệm vụ trên biển, đơn vị gặp phải nhiều khó khăn, thách thức cần phải vượt qua. Trong đó, có thể nêu một số khó khăn, thách thức lớn trong quá trình thực thi pháp luật trên biển hiện nay là:

Một là, vùng biển rộng, thời tiết trên biển có nhiều thời điểm diễn biến phức tạp, thậm chí cực đoan, trong một thời gian dài, ảnh hưởng rất lớn đến phương tiện, sức khỏe của cán bộ, chiến sỹ làm nhiệm vụ ở trên biển.

Hai là, công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật cho lực lượng, phương tiện hoạt động liên tục, dài ngày ở các vùng biển xa, vùng biển giáp ranh với các nước.

Ba là, vùng biển Tây Nam còn một số khu vực biển chưa được phân định, khó khăn trong công tác xử lý tình huống phát sinh trên biển, dễ nảy sinh phức tạp khi xử lý vi phạm cũng như bảo vệ ngư dân hoạt động hợp pháp trên biển.

Bốn là, đối tượng thực hiện hành vi tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển hoạt động rất tinh vi, manh động, với nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau, nhất là các đối tượng hoạt động liên vùng hoặc có thể có sự câu kết giữa đối tượng ở trong nước với đối tượng ở nước ngoài.

BTL Vùng Cảnh sát biển 4 đã triển khai các biện pháp gì để tăng cường hiệu quả bảo vệ chủ quyền và ngăn chặn, xử lý hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trên biển?

Để thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên vùng biển đơn vị quản lý, thời gian qua, BTL Vùng Cảnh sát biển 4 đã triển khai nhiều nội dung, giải pháp, bảo đảm đồng bộ, quyết liệt, sát với tình hình thực tiễn, đạt kết quả cao, góp phần cùng với các lực lượng chức năng có liên quan bảo vệ vững chắc an ninh, chủ quyền và bảo đảm trật tự, an toàn trên vùng biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc.

Cụ thể, tôi nêu một số nội dung, giải pháp chính đã triển khai là:

Thứ nhất, Đảng ủy, BTL Vùng Cảnh sát biển 4 đã quán triệt, triển khai thực hiện rất nghiêm túc, thường xuyên, liên tục, hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, công điện, ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng, Cảnh sát biển Việt Nam về thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm; chống IUU trên vùng biển Tây Nam trong những năm vừa qua; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của toàn đơn vị, luôn phấn đấu hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, bảo đảm an toàn về mọi mặt.

Thứ hai, duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu tại Sở Chỉ huy, vị trí trực chỉ huy, các cảng, khu vực biển, đảo theo đúng quy định, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được ngay khi có tình huống về quốc phòng, an ninh hoặc phát hiện có đối tượng, phương tiện thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng ở trên biển; tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm tra, kiểm soát hợp lý, tăng cường tuần tra, kiểm tra, kiểm soát vào ban đêm, thời gian triển khai các đợt cao điểm, ở các tuyến, vùng biển trọng điểm, đặc biệt là các khu vực biển giáp với vùng biển của các nước, kịp thời phát hiện, tuyên truyền, ngăn chặn tàu thuyền nước ngoài vi phạm vùng biển Việt Nam theo đúng chủ trương, đối sách và kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật trên vùng biển Việt Nam.

Thứ ba, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền, phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển cho cán bộ, chiến sỹ trong toàn Vùng, trọng tâm là lực lượng nghiệp vụ pháp luật, tàu, xuồng. Qua đó, các tập thể, cá nhân có liên quan đã nhận thức đầy đủ về nhiệm vụ được giao; có niềm tin, trách nhiệm, quyết tâm, phấn đấu hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao. Nhờ làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cách mạng, trong những năm qua, cán bộ, nhân viên trong toàn BTL Vùng khi thực hiện nhiệm vụ luôn chủ động, tự giác chấp hành nghiêm kỷ luật Quân đội, pháp luật của Nhà nước, góp phần tô thắm thêm phẩm chất tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” - Người Chiến sỹ Cảnh sát biển.

Thứ tư, chú trọng triển khai hiệu quả công tác huấn luyện, làm chủ và sử dụng thành thạo vũ khí trang bị có trong biên chế, nhất là các trang bị hiện đại phục vụ nhiệm vụ trinh sát, quan sát, phát hiện, quản lý, theo dõi phương tiện hoạt động trên biển. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ vệ tinh, dữ liệu, … vào thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, chủ quyền, đấu tranh với các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trên vùng biển đơn vị quản lý.

Thứ năm, triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các biện pháp công tác, nhất là biện pháp nghiệp vụ; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho Nhân dân, nhất là ngư dân, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân khi hoạt động ở trên biển; đồng thời khi phát hiện đối tượng, phương tiện hoạt động trên biển vi phạm pháp luật thì kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan của BTL Vùng Cảnh sát biển 4 để tổ chức đánh giá, xác minh, có biện pháp đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả, góp phần nâng cao vai trò của quần chúng Nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, chủ quyền và bảo đảm trật tự, an toàn trên biển.

Thứ sáu, triển khai hiệu quả công tác phối hợp lực lượng và hợp tác quốc tế với lực lượng thực thi pháp luật các nước có vùng biển giáp ranh với vùng biển Tây Nam. Trong đó, chú trọng nội dung trao đổi tình hình; xây dựng niềm tin; trong xử lý các vụ việc, tình huống cụ thể xảy ra ở trên biển, nhất là vùng biển chồng lấn, vùng nước Lịch sử Việt Nam - Campuchia; các vụ án, vụ việc vi phạm nghiêm trọng, có tính chất phức tạp, … Thông qua hoạt động phối hợp, hợp tác quốc tế hiệu quả đã giúp đơn vị trong những năm qua luôn chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh trên biển, không để ảnh hưởng phức tạp về an ninh, chủ quyền vùng biển; góp phần đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật ở trên biển; giữ vững được môi trường hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác với các nước có vùng biển giáp ranh với vùng biển Tây Nam của Tổ quốc.

Báo chí không chỉ là kênh tuyên truyền về tình hình biển, đảo mà còn là cầu nối giữa lực lượng Cảnh sát biển với Nhân dân

Đồng chí đánh giá như thế nào về vai trò của báo chí trong việc đồng hành, tuyên truyền, phản ánh tình hình biển đảo và hỗ trợ lực lượng thực thi pháp luật trên biển?

Báo chí có vai trò hết sức quan trọng trong công tác tuyên truyền về tình hình biển, đảo của Tổ quốc. Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, người dân trong nước và cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trên biển, cũng như những nỗ lực của lực lượng thực thi pháp luật, trong đó có vai trò nòng cốt của Cảnh sát biển Việt Nam trong việc giữ vững an ninh chủ quyền, trật tự, an toàn biển, đảo.

Báo chí không chỉ là kênh tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về biển, đảo, về Cảnh sát biển Việt Nam mà còn là cầu nối giữa lực lượng Cảnh sát biển với Nhân dân, nhất là ngư dân đang trực tiếp bám biển. Báo chí góp phần quan trọng trong việc cổ vũ, động viên tinh thần, ý chí quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam để vượt qua khó khăn, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; đồng thời phản ánh khách quan, trung thực các vấn đề nảy sinh trên biển, kết quả xử lý, đấu tranh của lực lượng chức năng, từ đó cảnh tỉnh, răn đe các đối tượng cố tình vi phạm, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của Nhân dân.

Bên cạnh đó, báo chí còn góp phần đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, thù địch, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng về Biển, đảo, về quá trình thực thi pháp luật trên biển của lực lượng chức năng nói chung và Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng.

Có ví dụ cụ thể nào cho thấy báo chí đã giúp kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật trên biển không, thưa đồng chí?

Trong thời gian qua, nhiều cơ quan báo chí đã tích cực phối hợp với lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam và các cơ quan chức năng phản ánh kịp thời các vụ việc vi phạm pháp luật trên biển. Một ví dụ cụ thể là đầu năm 2024, qua thông tin phản ánh của một số báo, đài về tình trạng bao chiếm ngư trường trên Vùng biển phía Tây tỉnh Cà Mau, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức xác minh, triển khai lực lượng tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, lập lại trật tự trên vùng biển xảy ra tranh chấp để ngư dân yên tâm bám biển, phát triển kinh tế.

Thông tin báo chí không chỉ giúp lực lượng chức năng phát hiện, xử lý vi phạm mà còn tạo sức răn đe, giáo dục, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân và các tổ chức hoạt động trên biển.

Đồng chí có đề xuất gì để báo chí và lực lượng Cảnh sát biển phối hợp hiệu quả hơn trong thời gian tới?

 Để nâng cao hiệu quả phối hợp giữa báo chí và lực lượng Cảnh sát biển trong thời gian tới, tôi xin đề xuất một số nội dung sau:

Thứ nhất, cần tăng cường trao đổi, cung cấp thông tin giữa lực lượng Cảnh sát biển với các cơ quan báo chí, nhất là những thông tin chính thống, kịp thời về tình hình trên biển, các hoạt động tuần tra, kiểm tra, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật, bảo vệ chủ quyền.

Thứ hai, nghiên cứu tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về biển đảo, pháp luật và hoạt động thực thi pháp luật trên biển cho phóng viên, biên tập viên để nâng cao tính chuyên sâu, chính xác trong công tác tuyên truyền.

Thứ ba, tăng cường phối hợp tổ chức các hoạt động thực tế tại các đơn vị Cảnh sát biển, các chuyến đi biển thực địa cho nhà báo để phản ánh sinh động hơn đời sống, công tác, quá trình thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ, qua đó có nhiều phản ánh sinh động, đầy đủ hơn, góp phần lan tỏa hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” - Người chiến sĩ Cảnh sát biển.

Thứ tư, phát huy vai trò của các nền tảng truyền thông số, mạng xã hội để nâng cao hiệu quả tuyên truyền trong tình hình mới, nhất là đối với đối tượng thanh niên, ngư dân trẻ và cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Phan Chinh (thực hiện)