Bộ Y tế khuyến cáo không ăn trái cây bị dơi, chim cắn để phòng virus Nipah

Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng trong bối cảnh xuất hiện ổ dịch virus Nipah tại một bang của Ấn Độ. Những ngày qua, nhiều sân bay tại châu Á cũng siết chặt công tác giám sát y tế, sàng lọc hành khách như thời kỳ Covid-19 do lo ngại nguy cơ virus xâm nhập.

Bệnh do virus Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm nhóm A, là nhóm bệnh nguy hiểm nhất với tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40-75%. Virus chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, tại Ấn Độ hiện nay được xác định lây qua loài dơi ăn quả, hoặc thông qua việc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm. Virus cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.

Để phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm theo nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi sử dụng. Người dân không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống các loại nước nhựa cây như nhựa thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo không tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền virus cao như dơi ăn quả. Người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

Người dân được khuyến cáo hạn chế đến khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah. Trường hợp đi từ vùng dịch về, trong vòng 14 ngày nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế. Khi đó, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế. Những người xung quanh cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc các vật phẩm có nguy cơ ô nhiễm, sử dụng đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Thời gian ủ bệnh của virus Nipah thường từ 4-14 ngày. Trường hợp bệnh diễn tiến nặng, người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính.

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, đều là nhân viên y tế tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal. Trong số này, hai trường hợp đã có kết quả xét nghiệm khẳng định. Hiện chưa xác định được nguồn lây tại ổ dịch.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh được ghi nhận lần đầu trên người tại Bangladesh và sau đó xuất hiện tại Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah chỉ ghi nhận rải rác ở quy mô nhỏ tại một số quốc gia và chưa hình thành các ổ dịch lớn.

Việt Nam hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc virus Nipah nào. Hiện bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

PV