Cách hạn chế bụi mịn và ô nhiễm không khí trong không gian sống

Khi chất lượng không khí tại Hà Nội nhiều ngày liên tục ở mức xấu và rất xấu, chỉ số AQI thường trên 150, thậm chí vượt 200, nhu cầu kiểm soát bụi mịn PM2.5 trong nhà ở tăng đáng kể. Nhiều hộ gia đình đã chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để giảm tác động của ô nhiễm không khí.

Sống tại khu đô thị  ở Hà Nội, chị Hiền (32 tuổi), cho biết: Gần đây phải đóng kín toàn bộ cửa sổ, hạn chế lấy gió tự nhiên và duy trì máy lọc không khí cả ngày. Các thiết bị có cảm biến PM2.5, theo dõi chất lượng không khí theo thời gian thực được ưu tiên sử dụng. Mỗi sáng, chị hút bụi sàn bằng robot và dùng thêm máy cầm tay để làm sạch chăn ga, đệm nhằm giảm bụi tích tụ.

Theo kiến trúc sư Huỳnh Xuân Hải (Công ty CP Thiết kế - Xây dựng và Đào tạo Kiến Thiết Việt), việc kiểm soát bụi mịn cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế nhà ở, đồng thời vẫn có thể cải thiện với công trình đã đưa vào sử dụng.

Ông cho biết mặt bằng nên được tổ chức sao cho hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nguồn phát thải bụi, đặc biệt là khu vực giáp mặt đường lớn. Các không gian chính như phòng khách, bếp, phòng ngủ nên bố trí lùi vào phía trong. Phần phía trước có thể thiết kế thành các lớp đệm như hành lang kín, sảnh hoặc logia nhằm giảm 30–50% lượng bụi xâm nhập và tăng hiệu quả cách âm, cách nhiệt.

Vật liệu bao che cũng đóng vai trò quan trọng. KTS Hải khuyến nghị sử dụng hệ cửa nhôm kính kín khí, gioăng EPDM chất lượng cao và kính hộp hai lớp. Tường bao nên dày tối thiểu 200 mm, trát kỹ để hạn chế khe hở giữa môi trường bên trong và bên ngoài.

Hệ thống thông gió cần được tính đến trong bối cảnh ô nhiễm không khí kéo dài. Với mức AQI thường vượt 150, các công trình nên ưu tiên thông gió cưỡng bức tích hợp màng lọc HEPA H13 để đảm bảo lượng khí sạch đưa vào nhà. Một số gia chủ cũng lựa chọn thiết kế không gian dạng “airlock” gồm sảnh nhỏ và cửa hai lớp đặt tủ giày, áo khoác nhằm ngăn bụi từ giày dép và quần áo.

Với công trình đã hoàn thiện, bước đầu có thể thay cửa nhôm phổ thông bằng cửa hệ kín khí, bổ sung gioăng cao su hai đến ba lớp để tăng khả năng ngăn bụi PM2.5. Các phòng sinh hoạt chung và phòng ngủ nên lắp máy lọc không khí dùng màng lọc HEPA H13.

Ở các vị trí gần mặt đường, gia chủ có thể lắp thêm khung kính tại logia để tạo lớp đệm, thay kính một lớp bằng kính hộp hai lớp và gắn quạt cấp khí tươi có màng lọc HEPA âm trần hoặc âm tường nhằm duy trì lượng oxy sạch mà không đưa bụi vào nhà.

Trong trường hợp không thể can thiệp kết cấu, chủ nhà có thể áp dụng giải pháp đơn giản như treo rèm hai lớp, chọn vật liệu nội thất ít bám bụi và bố trí cây xanh hỗ trợ lọc khí. Việc duy trì thói quen đóng kín cửa vào giờ cao điểm hoặc những ngày chất lượng không khí giảm mạnh cũng góp phần cải thiện môi trường sống.

Phương Di