Chống buôn lậu, gian lận thương mại - Không có vùng cấm, không có ngoại lệ

Năm 2025, lực lượng QLTT đã xử lý hơn 23.000 vụ vi phạm, tập trung vào hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và vi phạm trên môi trường thương mại điện tử. Cụ thể, toàn lực lượng QLTT đã kiểm tra 27.540 vụ, phát hiện, xử lý 23.402 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỷ đồng. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 290 tỷ đồng.

Qua kiểm tra cho thấy, các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào: kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vi phạm quy định về giá, điều kiện kinh doanh và an toàn thực phẩm. Các mặt hàng vi phạm gồm: thực phẩm đông lạnh, bánh kẹo, rượu bia, thuốc lá, mỹ phẩm, quần áo, giày dép, vật tư nông nghiệp, hàng điện tử và phụ kiện.

Đáng chú ý, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng, diễn biến phức tạp. Hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, với thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác “hàng xách tay”, “đặc sản vùng miền”, “nhà làm”, “sạch 100%” hoặc sử dụng KOL/KOC để tạo lòng tin.

Tình trạng buôn lậu vẫn diễn biến phức tạp trên các tuyến, đặc biệt là khu vực biên giới. Theo lực lượng hải quan, nổi cộm là hiện tượng vận chuyển trái phép vàng, tiền tệ, điện thoại di động các nhãn hiệu qua biên giới và việc vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu từ Trung Quốc qua Việt Nam sang Lào, Campuchia; tập trung tại các tuyến đường bộ các tỉnh biên giới phía Bắc (chủ yếu ở cửa khẩu Hữu Nghị), phía Nam giáp Campuchia và tuyến đường hàng không qua cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất.

Trên tuyến đường biển, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại cũng có những diễn biến “nóng”, số vụ vi phạm chiếm tỷ trọng cao trong tổng số vi phạm (11 tháng năm 2025 với 1.314 vụ, trên tổng số 2.176 vụ bị hải quan xử lý). Nổi lên hiện tượng vi phạm về điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn nhập khẩu, vi phạm quy định về nhãn mác hàng hóa.

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 5/12/2025 về Kế hoạch hành động của Chính phủ nhằm đấu tranh, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030. Kế hoạch cũng đã đưa ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết, đẩy mạnh công tác hoàn thiện thể chế; hoàn thiện tổ chức, bộ máy đủ mạnh, phân định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, ngành, chính quyền địa phương 2 cấp. Huy động sức mạnh cả hệ thống chính trị, của Nhân dân, doanh nghiệp tham gia công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm cao trong quá trình thực thi công vụ đảm bảo đủ năng lực, liêm chính, không bị chi phối, thao túng. Đồng thời, xử lý nghiêm minh các trường hợp cán bộ bao che, tiếp tay sai phạm.

Nghị quyết cũng nêu rõ các giải pháp: tăng cường kiểm tra, kiểm soát; phối hợp giữa các lực lượng; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ; công tác tuyên truyền; hợp tác quốc tế trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại.

PV