Chương trình phi lợi nhuận mở rộng cơ hội việc làm quốc tế cho lao động Việt Nam

Ngày 22/6, tại Hà Nội, Bộ Nội vụ tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ về các chương trình đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo thỏa thuận quốc tế do Trung tâm Lao động ngoài nước thực hiện.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Đặng Huy Hồng, Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) nhấn mạnh, trong nhiều năm qua, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nội vụ, các chương trình đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hình thức phi lợi nhuận, thông qua các thỏa thuận quốc tế, cần được xác định là kênh chính thống, minh bạch, an toàn và là một trụ cột của “đối ngoại nhân lực”.

Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước cho rằng, mỗi lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc theo chương trình phi lợi nhuận không chỉ là một cá nhân tìm kiếm cơ hội việc làm, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với những phẩm chất cần cù, kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng vươn lên.

Để phát huy hiệu quả, công tác đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài cần được xây dựng thành một “vòng tuần hoàn nhân lực” hoàn chỉnh, từ khâu cung cấp thông tin, tư vấn, tuyển chọn, đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng nghề, giáo dục định hướng, đến quản lý, bảo vệ quyền lợi người lao động trong thời gian làm việc ở nước ngoài và hỗ trợ tái hòa nhập sau khi về nước.

Trong đó, cán bộ tại các Sở Nội vụ, Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ quan chuyên môn ở địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp cận, tư vấn, định hướng để người lao động, nhất là lao động ở khu vực nông thôn, vùng khó khăn, nhóm đối tượng chính sách tiếp cận được các chương trình chính thống, chi phí thấp, được Nhà nước bảo hộ.

Minh bạch, chi phí thấp, bảo đảm quyền lợi người lao động

Tại Hội nghị, bà Phạm Ngọc Lan, Phó Trung tâm Lao động ngoài nước cho biết, hiện Trung tâm đang triển khai 8 chương trình đưa người lao động đi làm việc tại 5 thị trường trọng điểm gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, CHLB Đức, Australia và Đài Loan (Trung Quốc).

Các chương trình này được thực hiện theo nguyên tắc không vì mục tiêu lợi nhuận, công khai, minh bạch, chi phí xuất cảnh thấp; nhiều chương trình hỗ trợ toàn bộ hoặc phần lớn chi phí đào tạo, vé máy bay. Người lao động được hưởng mức lương, điều kiện làm việc, bảo hiểm và phúc lợi theo quy định của nước tiếp nhận.

Trong năm 2026, Trung tâm tiếp tục triển khai nhiều giải pháp đổi mới như mở cơ sở đào tạo chương trình phi lợi nhuận tại TP. Cần Thơ; đổi mới phương thức tuyển chọn lao động ngành công nghiệp gốc của Chương trình EPS; đưa vào vận hành hệ thống hợp đồng điện tử ColabContract; cải cách thủ tục, giảm giấy tờ dự tuyển và hoàn thiện cơ sở đào tạo hiện đại tại Đông Anh (Hà Nội).

Đáng chú ý, trong bối cảnh năm 2026 Hàn Quốc giảm 40% chỉ tiêu tiếp nhận lao động so với năm 2025, số lượng lao động Việt Nam được phái cử trong 6 tháng đầu năm vẫn duy trì gần tương đương cùng kỳ. Việt Nam tiếp tục dẫn đầu về số lượng lao động được tiếp nhận theo Chương trình EPS. Riêng đợt giới thiệu hồ sơ quý II/2026 có hơn 1.600 lao động được lựa chọn, ký hợp đồng, tăng khoảng 33% so với cùng kỳ năm trước.

Tháo gỡ điểm nghẽn về thông tin và tín dụng

Bên cạnh kết quả đạt được, Hội nghị cũng chỉ ra một số hạn chế. Trong đó, thông tin về các chương trình phi lợi nhuận chưa thực sự bao phủ rộng; nhiều người lao động chưa phân biệt được chương trình chính thống với các hình thức môi giới dịch vụ khác.

Một số chương trình như IM Japan, tuyển mộ trực tiếp Đài Loan còn chưa thu hút đủ số lượng lao động dù có nhiều điều kiện thuận lợi như chi phí thấp, thời gian đào tạo ngắn, cơ hội xuất cảnh sớm.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ tài chính dù đã được mở rộng nhưng vẫn còn khoảng cách với thực tế triển khai. Luật Việc làm năm 2025 và Nghị định số 338/2025/NĐ-CP đã mở rộng đối tượng thụ hưởng, bổ sung nhiều nhóm như thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, thanh niên tình nguyện; đồng thời nâng mức hỗ trợ, cho phép vay vốn tối đa tới 100% chi phí người lao động phải trả trước khi đi làm việc ở nước ngoài.

Tuy nhiên, thực tế người lao động cần vốn ngay từ giai đoạn học ngoại ngữ, học nghề, hoàn thiện thủ tục, trong khi nhiều chính sách lại yêu cầu đã có hợp đồng hoặc chứng từ đầy đủ mới được giải ngân.

Trung tâm Lao động ngoài nước đề xuất các địa phương nghiên cứu cách làm linh hoạt, hỗ trợ đúng thời điểm. Mô hình của TP. Huế trong việc hỗ trợ tiền học tiếng Hàn cho người lao động tham gia chương trình EPS được đánh giá là cách làm hiệu quả khi căn cứ vào hóa đơn, chứng từ, giấy chứng nhận hoàn thành khóa học và thẻ dự thi EPS-TOPIK để hỗ trợ người lao động.

Một điểm nhấn trong triển khai năm 2026 là việc đưa hệ thống ColabContract vào vận hành từ ngày 15/6/2026. Đây là bước tiến quan trọng trong số hóa quy trình ký hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và hợp đồng ký quỹ bằng hình thức điện tử, sử dụng chữ ký số.

Các địa phương cần tăng cường đào tạo, hướng dẫn cán bộ sử dụng thành thạo hệ thống, bảo đảm công nghệ thực sự hỗ trợ người lao động, giảm thời gian, chi phí và hạn chế việc phải đi lại nhiều lần.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng được cập nhật nghiệp vụ, quy trình triển khai các chương trình phi lợi nhuận; chính sách hỗ trợ tín dụng; quy định mới trong lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm tuyên truyền, tư vấn, hỗ trợ vay vốn và các mô hình hiệu quả tại địa phương.

Theo Chinhphu.vn