Công ty Yến sào Khánh Hòa cam kết đồng hành cùng các cơ quan, doanh nghiệp, người tiêu dùng, gìn giữ chất lượng, bảo vệ thương hiệu, xây dựng niềm tin

Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường Yến sào kéo theo nhiều thách thức nghiêm trọng, đặc biệt là tình trạng hàng nhái, hàng nhái, hàng kém chất lượng xuất hiện ngày càng phổ biến, tinh vi,  khó kiểm soát. Đây là vấn đề gây tổn hại trực tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng, làm suy giảm uy tín thương hiệu, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh lành mạnh của ngành.

Thực trạng báo động về hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng trong ngành yến sào

Hiện nay, thị trường đang chứng kiến sự bùng phát tràn lan của các sản phẩm mang danh “yến sào”, nhưng thực chất là hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng và không rõ nguồn gốc xuất xứ. Nhiều sản phẩm được sản xuất từ các nguyên liệu rẻ tiền như bột rau câu, lòng trắng trứng, hoặc pha chế từ các chất không đạt tiêu chuẩn an toàn. Đáng lo ngại hơn, một số sản phẩm nước yến đóng lon, đóng lọ còn nhái trắng trợn mẫu mã và tên gọi của những thương hiệu lớn như Yến sào Khánh Hòa, Sanest, Sanvinest…, gây nhầm lẫn nghiêm trọng cho người tiêu dùng.

Các đối tượng làm hàng giả thường tận dụng các kênh phân phối trực tuyến như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream… để đưa sản phẩm ra thị trường một cách ồ ạt mà không chịu bất kỳ sự kiểm soát nào. Thông tin trên bao bì thường thiếu minh bạch, hàm lượng yến bị công bố tùy tiện, không có kiểm định, không chứng nhận từ cơ quan chức năng.

Chỉ tính từ đầu năm đến nay, Công ty Yến sào Khánh Hòa đã phát hiện hơn 30 đơn vị có hành vi sử dụng tên gọi, thành phần, hình ảnh sản phẩm tương tự hoặc sao chép thương hiệu của Công ty. Nhiều website giả mạo có chứa cụm từ “yensaokhanhhoa” cũng đã được ghi nhận. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về mặt hình ảnh và doanh thu cho doanh nghiệp chân chính, mà còn làm suy giảm nghiêm trọng lòng tin của người tiêu dùng. Không dừng lại ở các hành vi vi phạm cụ thể, thị trường hiện nay còn xuất hiện nhiều xu hướng và hiện tượng nguy hiểm hơn:

Thị trường phát triển nóng, thiếu kiểm soát: Ngành thực phẩm bổ sung tại Việt Nam tăng trưởng hơn 10% mỗi năm, trong đó các sản phẩm từ yến chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Sự phát triển quá nhanh khiến nhiều doanh nghiệp mới tham gia thị trường mà không đủ năng lực sản xuất hoặc kiểm soát chất lượng.

Các kênh online trở thành điểm nóng phân phối hàng kém chất lượng: Facebook, TikTok Shop, Zalo, các sàn thương mại điện tử… đang bị lợi dụng để tiêu thụ sản phẩm gắn mác “nước yến”, “tổ yến nguyên chất” với mức giá rẻ bất thường. Do việc xác thực người bán còn lỏng lẻo, nhiều người tiêu dùng đã mua phải sản phẩm nhái, không có giá trị dinh dưỡng.

Tâm lý chuộng hàng rẻ tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe: Lợi dụng thói quen sính giá rẻ, một số sản phẩm yến lọ được bán với giá chỉ từ 9.000 – 15.000 đồng/lọ – mức giá hoàn toàn không tương xứng với giá trị thật của tổ yến. Các nguyên liệu thay thế như gelatin, đường hóa học, hương liệu tổng hợp… có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt với trẻ em và người cao tuổi.

Thực trạng trên không chỉ phản ánh sự cạnh tranh không lành mạnh, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của ngành yến sào. Đáng lo ngại hơn, nhiều cơ sở gia công hiện nay cho phép đối tác tùy ý đặt tên sản phẩm, công bố hàm lượng yến cao dù thực tế không hề chứa yến. Các quy trình như kiểm định nguyên liệu, xác thực thành phần hay công bố chất lượng đều bị bỏ qua, thậm chí còn được tự thiết kế nhãn mác, tên gọi và thông tin sản phẩm theo ý muốn. Những sản phẩm này vẫn ngang nhiên được đưa ra thị trường mà không hề bị kiểm tra, xử lý. Việc thiếu cơ chế hậu kiểm, buông lỏng quản lý và chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành đang vô tình tiếp tay cho hàng nhái hoành hành, gây thiệt hại nặng nề đến các thương hiệu chân chính, đặc biệt là Yến sào Khánh Hòa, thương hiệu mang tầm quốc gia.

Trước thực trạng đó, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các cơ sở sản xuất, gia công sản phẩm yến sào; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến công bố chất lượng, truy xuất nguồn gốc và ghi nhãn sản phẩm. Việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm là điều kiện tiên quyết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ vững uy tín của ngành yến Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Biện pháp kiểm soát chất lượng của Công ty Yến sào Khánh Hòa

Công ty Yến sào Khánh Hòa là đơn vị duy nhất tại Việt Nam hiện nay triển khai mô hình sản xuất khép kín hoàn chỉnh trong ngành yến sào – từ khai thác tổ yến tại các hang đảo thiên nhiên, hệ thống nhà yến, đến sơ chế, làm sạch, chế biến theo công nghệ hiện đại, đóng gói và phân phối ra thị trường. Từng khâu trong chuỗi quy trình này đều được kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, cụ thể:

Khai thác tổ yến: Được thực hiện bởi đội ngũ công nhân chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình khai thác an toàn, đúng mùa vụ, nhằm giữ nguyên giá trị dinh dưỡng và cấu trúc tự nhiên của tổ yến.

Sơ chế, làm sạch tổ yến: Áp dụng phương pháp thủ công kết hợp công nghệ tách lông siêu sạch hiện đại, tuyệt đối không sử dụng hóa chất tẩy trắng, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và giữ nguyên đặc tính tự nhiên của tổ yến.

Phát triển sản phẩm: Các dòng sản phẩm nước yến sào Sanest, Sanvinest đều được phát triển dựa trên các đề tài nghiên cứu khoa học bài bản, công phu và tâm huyết của đội ngũ cán bộ, công nhân viên Công ty. Mỗi đề tài có thời gian thực nghiệm thực tế tối thiểu từ 2 năm trở lên, trải qua nhiều bước thử nghiệm, phân tích, đánh giá hiệu quả và độ an toàn. Trước khi đưa ra thị trường, tất cả sản phẩm đều được lưu mẫu để kiểm tra định kỳ, đảm bảo tính ổn định và chất lượng bền vững trong suốt thời gian lưu thông. Chính quy trình khắt khe này đã tạo nên sự khác biệt rõ nét về chất lượng và uy tín của sản phẩm Yến sào Khánh Hòa so với các sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc.

Kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc: Các nhà máy chế biến sản phẩm từ yến sào của Công ty đều được trang bị phòng thí nghiệm đạt chuẩn, thực hiện kiểm nghiệm đầy đủ các chỉ tiêu vi sinh, hóa học, lý học và cảm quan đối với nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Quy trình kiểm soát chất lượng tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, HACCP. Đồng thời, hệ thống truy xuất nguồn gốc được áp dụng đồng bộ, theo dõi toàn bộ hành trình sản phẩm – từ khai thác tổ yến đến tay người tiêu dùng – góp phần củng cố niềm tin và nâng cao giá trị thương hiệu.

Sản phẩm xuất khẩu: Công ty đã đạt được nhiều chứng nhận quốc tế uy tín như AQIS của Cơ quan Kiểm dịch Úc, FSMA và FDA của Hoa Kỳ, chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn thị trường châu Âu, chứng nhận HALAL cho thị trường Hồi giáo. Đặc biệt, Công ty đã được cấp tiêu chuẩn GACC của Tổng cục Hải quan Trung Quốc – điều kiện bắt buộc để sản phẩm yến sào được phép nhập khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc.

Đóng gói, bao bì và nhận diện thương hiệu: Sản phẩm sau chế biến được đóng gói tự động trong môi trường vô trùng, dán tem chống hàng giả và tích hợp mã QR để truy xuất nguồn gốc. Bao bì được thiết kế nhận diện độc quyền, mang đậm bản sắc thương hiệu Yến sào Khánh Hòa – Thương hiệu Quốc gia.

Hệ thống giám sát chất lượng: Phòng Kiểm định nội bộ thực hiện kiểm tra định kỳ từng lô sản phẩm về vi sinh, hóa lý và cảm quan. Mỗi lô đều có hồ sơ sản xuất riêng biệt, liên kết với hệ thống dữ liệu truy xuất trung tâm, đảm bảo sự minh bạch, rõ ràng và kiểm soát toàn diện từ khâu nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng.

Đề xuất giải pháp kiểm soát tình trạng hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng trong ngành Yến sào

Để ngăn chặn, từng bước đẩy lùi và tiến tới loại bỏ tình trạng hàng nhái, hàng kém chất lượng trong ngành yến sào, cần triển khai một hệ thống giải pháp đồng bộ, thực tế và có tính ràng buộc pháp lý, cụ thể:

Hoàn thiện hành lang pháp lý và siết chặt thực thi: Rà soát và sửa đổi luật hiện hành liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, ghi nhãn sản phẩm, quản lý thực phẩm chức năng, xử phạt hành vi gian lận thương mại; tăng mức xử phạt vi phạm đối với các hành vi cố ý nhái nhãn hiệu, bao bì, tên gọi của các thương hiệu yến sào uy tín.

Xử lý hình sự đối với hành vi tái phạm, có dấu hiệu gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng; quy trách nhiệm người đứng đầu đơn vị sản xuất, phân phối nếu để xảy ra vi phạm hàng kém chất lượng.

2. Tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, đặc biệt kênh online:
3. Tăng cường năng lực, nguồn lực cho lực lượng Quản lý thị trường, Thanh tra chuyên ngành, Công an kinh tế, đặc biệt trong việc điều tra các đường dây làm hàng nhái;
4. Tập trung kiểm soát các kênh thương mại điện tử, mạng xã hội buôn bán hàng nhái, hàng kém chất lượng. Kiến nghị các sàn TMĐT như Shopee, Tiki, Lazada, TikTok Shop… phối hợp kiểm duyệt sản phẩm ngành yến kỹ lưỡng hơn;

3. Áp dụng biện pháp quản lý công nghệ định danh người bán: Triển khai quy định bắt buộc định danh người bán trên sàn thương mại điện tử, xác minh thông tin pháp lý, mã số thuế, nguồn gốc sản phẩm;
4. Xây dựng hệ thống lọc và cảnh báo sản phẩm vi phạm bằng công nghệ AI, kết hợp với cơ sở dữ liệu sản phẩm chính hãng trong ngành yến. Thành lập đầu mối quản lý chuyên trách về truy xuất nguồn gốc, xử lý đơn tố cáo vi phạm liên quan đến hàng nhái trong lĩnh vực thực phẩm cao cấp.

4. Phối hợp xây dựng CSDL quốc gia về sản phẩm ngành yến: Đề xuất Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng Cơ sở dữ liệu điện tử quốc gia về các doanh nghiệp, sản phẩm yến sào hợp pháp, cập nhật thường xuyên và mở để người tiêu dùng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng truy cập, đối chiếu. Tích hợp hệ thống này với các nền tảng quản lý truy xuất nguồn gốc (QR code, blockchain…), tạo thành chuỗi kiểm soát xuyên suốt từ sản xuất – phân phối – tiêu dùng.
5. Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức người tiêu dùng: Phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan chức năng, truyền thông để tổ chức các chương trình tuyên truyền sâu rộng, như: “Phân biệt yến thật – yến nhái”, “Chọn đúng thương hiệu, bảo vệ sức khỏe gia đình”, “Mỗi lần mua – một lần kiểm tra mã QR”. Tổ chức gian hàng trải nghiệm phân biệt hàng thật – hàng kém chất lượng tại siêu thị, hội chợ, trường học, bệnh viện… Khuyến khích người tiêu dùng trở thành "người giám sát thị trường" thông qua các nền tảng tiếp nhận phản ánh và tố cáo vi phạm.
6. Tăng cường liên kết ngành, xây dựng cộng đồng doanh nghiệp yến sào vững mạnh: Đề xuất thành lập liên minh doanh nghiệp ngành yến nhằm tăng cường chia sẻ thông tin liên quan đến vi phạm, gian lận thương mại, mẫu mã bị làm giả, nguồn nguyên liệu không đạt chuẩn… Qua đó, hình thành một mạng lưới cảnh báo sớm và cùng nhau bảo vệ uy tín thương hiệu. Đồng thời, kêu gọi các doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng nâng cao nhận thức, chủ động phòng chống và kiểm soát hàng nhái, hàng kém chất lượng.
7. Thúc đẩy liên kết với các hiệp hội ngành thực phẩm, logistics, công nghệ truy xuất nguồn gốc để xây dựng hệ sinh thái toàn diện trong quản lý chất lượng và bảo vệ thương hiệu yến sào. Song song đó, tăng cường tần suất và mở rộng phạm vi kiểm tra định kỳ, đột xuất tại các cơ sở sản xuất và đại lý kinh doanh yến sào, nhằm siết chặt quản lý, đảm bảo minh bạch và công bằng trên thị trường.

7. Hiện nay, mặc dù yến sào là một trong những sản phẩm đặc sản có giá trị cao và được tiêu thụ rộng rãi, nhưng Việt Nam chưa có bộ Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) mang tính pháp lý rõ ràng và bắt buộc áp dụng đối với sản phẩm yến tổ, nước yến, hay các chế phẩm từ yến. Điều này tạo ra khoảng trống quản lý, khiến hàng nhái, hàng kém chất lượng dễ dàng len lỏi vào thị trường. Vì vậy, chúng tôi kiến nghị:

Xây dựng và ban hành TCVN cho sản phẩm yến tổ, nước yến và các sản phẩm chế biến từ yến, bao gồm các chỉ số bắt buộc như: Tỷ lệ yến thật; chỉ tiêu vi sinh, hóa lý, hàm lượng dinh dưỡng; quy định về ghi nhãn, bao bì, hạn sử dụng, uy trình vệ sinh, an toàn thực phẩm trong chế biến và bảo quản.

TCVN phải mang tính bắt buộc áp dụng, là cơ sở để các cơ quan chức năng thanh, kiểm tra, cấp phép, xử lý vi phạm.

Ngành yến sào Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để bứt phá và khẳng định vị thế trên thị trường khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức không nhỏ, đặc biệt là vấn nạn hàng nhái, hàng kém chất lượng ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi, khó kiểm soát. Thực trạng này đang trực tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành, niềm tin của người tiêu dùng và uy tín của các thương hiệu chân chính.

Từ thực tiễn hoạt động của Công ty Yến sào Khánh Hòa và qua quá trình theo dõi, tổng hợp, chúng tôi kiến nghị cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp, bao gồm: hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, áp dụng công nghệ trong quản lý truy xuất, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, đẩy mạnh tuyên truyền, liên kết cộng đồng doanh nghiệp, và đặc biệt là xây dựng và ban hành bộ Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về yến sào. Đây chính là những giải pháp then chốt, có tính bền vững cao để tạo dựng một thị trường yến sào minh bạch, lành mạnh, có kiểm soát và phát triển đúng hướng.

Với vai trò là đơn vị tiên phong trong ngành yến sào, Công ty Yến sào Khánh Hòa cam kết tiếp tục phát huy trách nhiệm xã hội và năng lực chuyên môn, đồng hành cùng các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng để gìn giữ chất lượng, bảo vệ thương hiệu, xây dựng niềm tin, vì sự phát triển lâu dài và vững mạnh của ngành yến sào Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Nguyễn Thanh Hải

(Tổng Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hòa)