Định vị thương hiệu bền vững và khát vọng tăng trưởng hai con số

Không còn gói gọn trong tư duy gia công giá rẻ, các ngành sản xuất mũi nhọn đang bứt phá mạnh mẽ bằng bài toán tự chủ công nghệ, chuyển đổi xanh và định vị vị thế mới trên bản đồ kinh tế quốc tế bằng những thương hiệu bền vững.

Những "đầu tàu" tăng trưởng và bản lĩnh tự chủ của doanh nghiệp nội

Theo dữ liệu kinh tế vĩ mô vừa được Tổng cục Thống kê công bố, sản xuất công nghiệp trong nửa đầu năm 2026 tiếp tục duy trì xu hướng bứt tốc mạnh mẽ. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) 6 tháng ước tăng tới 10,8% so với cùng kỳ năm trước – ghi nhận tốc độ tăng trưởng nửa đầu năm cao nhất trong vòng 7 năm qua. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò là động lực chính của nền kinh tế khi đạt mức tăng 11,4%.

Song song đó, báo cáo Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global công bố duy trì vững vàng ở mức 51,8 điểm trong tháng 6, khép lại một nửa chặng đường tích cực với dòng đơn đặt hàng mới tăng liên tục. Trong bức tranh đầy sắc màu đó, nội lực của nền kinh tế được thắp sáng bởi những bước đi chiến lược từ các doanh nghiệp tiên phong ở ba lĩnh vực trọng điểm.

Công nghệ cao và linh kiện điện tử: Từ gia công đến làm chủ chuỗi giá trị

Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ cao đưa Việt Nam trở thành mắt xích không thể thay thế tại Đông Nam Á, phản ánh rõ nét qua việc các ngành mũi nhọn như sản xuất xe có động cơ đạt mức tăng trưởng lên tới 17,7%. Sự bứt phá này cho thấy nền công nghiệp số đang dịch chuyển mạnh mẽ từ lắp ráp thô sang hàm lượng chất xám và tự chủ công nghệ cao.

Sự vươn mình của Tập đoàn FPT trên thị trường quốc tế là một minh chứng sống động khi doanh nghiệp không còn thuần gia công mà trực tiếp xuất khẩu các giải pháp công nghệ tự chủ, hệ sinh thái AI và thiết kế chip bán dẫn độc quyền sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ. Bản lĩnh làm chủ chuỗi giá trị đã mang lại quả ngọt tài chính khi chỉ tính riêng 5 tháng đầu năm 2026, doanh thu của tập đoàn đạt gần 21.400 tỷ đồng (tăng 11% so với cùng kỳ), lợi nhuận trước thuế cán mốc hơn 4.100 tỷ đồng. Đặc biệt, mảng xuất khẩu phần mềm sang Nhật Bản tăng trưởng 18,8%, giúp FPT thắng thầu liên tiếp 8 dự án lớn có quy mô trên 10 triệu USD mỗi dự án, khẳng định vị thế thương hiệu Việt bằng tri thức.

Hóa chất và vật liệu mới: Sức bật từ chiều sâu nội lực tài chính

Đứng đầu về tốc độ bứt phá trong khối sản xuất nội địa phục vụ công nghiệp phụ trợ bán dẫn là nhóm ngành hóa chất cơ bản và vật liệu mới. Dù vậy, hành trình này không trải đầy hoa hồng khi các doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực chu kỳ kinh tế toàn cầu, đi kèm chi phí nguyên liệu đầu vào và logistics quốc tế biến động phức tạp.

Trong dòng chảy nhiều gập ghềnh đó, cái tên Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Mã: DGC) lại cho thấy tầm vóc của một đơn vị đầu ngành thông qua chiến lược quản trị rủi ro xuất sắc. Dù doanh thu thuần quý I chịu áp lực điều chỉnh còn 2.125 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 430 tỷ đồng, giá trị bền vững của thương hiệu này lại được khẳng định ở năng lực tài chính cực kỳ vững vàng. Việc kiên định duy trì lượng tiền mặt tích lũy kỷ lục từ 11.200 đến 13.000 tỷ đồng chính là "quả đấm thép" giúp doanh nghiệp chủ động hấp thụ các cú sốc chi phí lưu huỳnh, sẵn sàng đầu tư sâu vào phốt pho vàng tinh chế để cung ứng trực tiếp cho chuỗi chip bán dẫn và pin xe điện toàn cầu khi các tổ hợp dự án mới đi vào vận hành ổn định trong nửa cuối năm.

Dệt may và da giày: "Hộ chiếu xanh" để giữ vững sân chơi toàn cầu

Hoạt động xuất khẩu hàng tiêu dùng dệt may, da giày quay trở lại mạnh mẽ từ quý II nhờ tiêu dùng toàn cầu ấm dần. Tuy nhiên, áp lực khắt khe từ hàng rào kỹ thuật, cơ chế định giá carbon và các bộ tiêu chuẩn khắt khe về sinh thái tuần hoàn của thị trường châu Âu (EU) buộc toàn ngành phải thay đổi toàn diện cấu trúc sản xuất nếu không muốn bị loại khỏi cuộc chơi.

Đi đầu trong cuộc cách mạng xanh này, Tổng công ty May 10 (Mã: M10) đã chủ động chọn lối đi khó nhưng bền vững. Tiếp nối đà thành công của năm trước với tổng doanh thu 5.136 tỷ đồng, May 10 bước vào năm 2026 với doanh thu thuần nửa đầu năm duy trì nhịp tăng trưởng ổn định từ 12% - 15% so với nền cao của cùng kỳ. Bằng việc số hóa quy trình, đưa năng lượng tái tạo vào nhà xưởng và tăng tỷ trọng sử dụng nguyên liệu tái chế, doanh nghiệp không chỉ vượt qua các rào cản kỹ thuật quốc tế mà còn bảo đảm thu nhập ổn định bình quân trên 11 triệu đồng/tháng cho hơn 12.000 lao động, củng cố vững chắc cam kết phát triển vì con người.

6 tháng cuối năm 2026: Khi cơ hội và thách thức cùng chung một lộ trình bứt tốc

Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng kinh tế cao cho cả năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 theo định hướng cập nhật mới nhất của Chính phủ, bức tranh nửa cuối năm không chỉ là câu chuyện của những gam màu thuận lợi, mà là một bàn cờ chiến lược nơi cơ hội và thách thức luôn đan xen, chuyển hóa lẫn nhau một cách khốc liệt.

Động lực thúc đẩy lớn nhất cho khối sản xuất nội địa lúc này chính là dòng vốn đầu tư công mạnh mẽ đang được đổ vào các siêu dự án hạ tầng quốc gia như mạng lưới cao tốc trục dọc - ngang và sân bay Long Thành. Đây được xem như dòng vốn mồi mang tính quyết định, kích cầu trực tiếp cho các ngành công nghiệp phụ trợ, vật liệu xây dựng và cơ khí chế tạo.

Sức nóng nội lực này càng được cộng hưởng khi làn sóng thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam 6 tháng đầu năm ghi nhận bước nhảy vọt lịch sử, đạt 34,65 tỷ USD (tăng mạnh 61% so với cùng kỳ), cùng lượng vốn giải ngân thực tế cán mốc 13,03 tỷ USD. Những con số biết nói này đang tạo ra bệ phóng tài chính và công nghệ vững chắc, mở ra cánh cửa lớn để các doanh nghiệp Việt Nam liên kết và gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, ngay chính trong tâm thế sẵn sàng bứt tốc ấy, nền kinh tế sản xuất vẫn phải đối mặt với những cơn gió ngược từ bên ngoài lẫn bên trong. Những cơ hội từ dòng vốn ngoại và đơn hàng quốc tế đang bị đặt trước rủi ro ngoại sinh khó lường khi xung đột địa chính trị kéo dài tại Trung Đông liên tục gây sức ép lên giá năng lượng thô và làm leo thang chi phí vận tải biển toàn cầu. Hệ lụy tất yếu là chi phí logistics tăng cao, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu ngay trên đà phục hồi.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn đầu tư công dù đang nỗ lực khơi thông thị trường nhưng lại vấp phải bài toán sức mua nội địa phục hồi chưa đồng đều. Việc áp lực lạm phát với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 6 tháng đầu năm tăng ở mức 4,38% đã vô hình trung tạo ra một rào cản tâm lý đối với thị trường tiêu dùng trong nước. Áp lực này đòi hỏi các chính sách điều hành tiền tệ và tài khóa giai đoạn tới phải cực kỳ linh hoạt và nhịp nhàng, làm sao vừa phải giữ vững "bánh lái" ổn định kinh tế vĩ mô, vừa phải tiếp sức, kích cầu kịp thời để thị trường nội địa không trở thành lực kéo lùi đà bứt phá của khối sản xuất.

Phân tích về bức tranh kinh tế cuối năm, các chuyên gia từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định: "Động lực tăng trưởng của Việt Nam đang dịch chuyển mạnh mẽ từ chiều rộng sang chiều sâu. Sự thích ứng linh hoạt và đa dạng hóa thị trường thông qua các FTA thế hệ mới sẽ là lá chắn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc bên ngoài".

Trong khi đó, đại diện Viện Chiến lược và Chính sách tài chính khuyến nghị: "Để tiến tới quy mô nền kinh tế lớn, doanh nghiệp Việt không thể mãi bằng lòng với tư duy gia công thuần túy - nơi mang lại biên lợi nhuận thấp và rủi ro môi trường cao. Thay vào đó, phải đầu tư thiết lập các thương hiệu mang tầm cỡ toàn cầu và chủ động xây dựng câu chuyện sản phẩm gắn liền với tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị)".

Nhìn lại nửa chặng đường đã qua, thành quả tăng trưởng của sáu tháng đầu năm 2026 chính là sự thức tỉnh mạnh mẽ về mặt tư duy của các doanh nghiệp nội địa trước bộ sàng lọc nghiệt ngã của chuỗi cung ứng toàn cầu. Bước vào 6 tháng cuối năm, hành trình vươn tới kịch bản tăng trưởng cao không có chỗ cho sự do dự hay tư duy ăn xổi. Khi chiếc "hộ chiếu xanh" và "hộ chiếu công nghệ" đã trở thành luật chơi bắt buộc, công nghiệp sản xuất Việt Nam phải kiên định đứng vững trên hai chân: công nghệ tự chủ và trách nhiệm sinh thái. Đó là mệnh lệnh sinh tồn để đưa nền kinh tế Việt Nam cất cánh, khẳng định vị thế một cường quốc sản xuất thế hệ mới tự chủ, tự cường và phát triển bền vững.

Lê Hằng