Cuộc chiến chống hàng giả cuối năm và bài toán xây nền thị trường sạch

Trong cái se lạnh của những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, khi dòng người hối hả ngược xuôi sắm sửa cũng là lúc cuộc chiến chống hàng giả, hàng lậu bước vào giai đoạn cam go nhất. Những “vòi bạch tuộc” của gian lận thương mại không ngừng vươn dài, ngày càng tinh vi và lắt léo.

Thị trường cuối năm là bức tranh đa sắc, song cũng tiềm ẩn nhiều mảng tối. Khi nhu cầu tiêu dùng tăng đột biến, quy luật cung – cầu dễ bị các đối tượng bất chính lợi dụng triệt để. Hàng giả, hàng nhái không còn bày bán công khai, thô sơ như trước, mà “ẩn mình” dưới danh nghĩa hàng xách tay, len lỏi trong các hội nhóm kín trên mạng xã hội, thậm chí trà trộn vào các kệ hàng sang trọng giữa trung tâm thành phố.

Những vụ việc bị phát hiện thời gian gần đây cho thấy mức độ liều lĩnh của các đối tượng gian lận thương mại. Điển hình là vụ triệt phá đường dây vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu quy mô lớn tại huyện Can Lộc vào đầu tháng 1/2026, với hàng chục nghìn bao thuốc lá được ngụy trang khéo léo dưới các thùng nhu yếu phẩm. Hay vụ kiểm tra đột xuất cửa hàng Kyotosho trên đường Vũ Quang, phường Thành Sen, phát hiện nhiều chai rượu ngoại cao cấp không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Những vụ việc này đã kịp thời ngăn chặn lượng lớn hàng hóa kém chất lượng tuồn ra thị trường, góp phần bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng trong cao điểm mua sắm cuối năm.

Không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho người mua, hàng giả, hàng lậu còn là “sát thủ thầm lặng” đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính. Khi một sản phẩm bị làm giả, doanh nghiệp không chỉ mất doanh thu mà còn bị bào mòn uy tín thương hiệu – thứ phải đánh đổi bằng nhiều năm gây dựng.

Ông S., một doanh nghiệp chuyên nhập khẩu rượu và thực phẩm cao cấp tại Hà Tĩnh, chia sẻ rằng công ty đã bỏ ra hàng tỷ đồng để đóng thuế, làm thủ tục thông quan và kiểm định chất lượng nghiêm ngặt. Trong khi đó, chỉ cần một vài kho hàng lậu tuồn hàng “xách tay” không thuế ra thị trường, giá bán đã rẻ hơn từ 30 đến 40%. Điều này khiến hàng chính ngạch trở nên “đắt đỏ” một cách bất công trong mắt người tiêu dùng.

Việc hàng lậu trốn thuế không chỉ gây thất thu ngân sách, mà còn tạo ra mặt bằng giá ảo, làm nhiễu loạn thị trường. Những doanh nghiệp làm ăn bài bản bị đẩy vào thế yếu, thậm chí đứng trước nguy cơ thu hẹp hoặc đóng cửa vì không thể bù đắp chi phí sản xuất, trong khi các đối tượng gian lận lại thu lợi bất chính.

Từ “đánh án” đến “xây nền”

Nhận thức rõ bản chất của vấn đề, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh xác định công tác chống gian lận thương mại không thể chỉ dừng lại ở xử phạt, mà cần chuyển hướng sang thay đổi nhận thức, hành vi của các chủ thể tham gia thị trường.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đình Khoa, Chi cục trưởng Chi cục QLTT Hà Tĩnh cho biết, bên cạnh việc kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm để răn đe, đơn vị xác định nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn để các hộ kinh doanh hiểu rõ trách nhiệm của mình.

Mục tiêu cuối cùng không phải là bắt được bao nhiêu vụ hay thu bao nhiêu tiền phạt, mà là giúp người dân và doanh nghiệp nhận diện đúng hàng giả, hàng nhái. Khi có đủ kiến thức, họ sẽ tự bảo vệ mình và cộng đồng, đồng thời hiểu rằng kinh doanh chân chính là con đường duy nhất để phát triển bền vững.

Trên thực tế, lực lượng QLTT Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Ngoài kiểm tra trực tiếp tại các chợ truyền thống, cửa hàng kinh doanh, lực lượng chức năng còn tăng cường giám sát hoạt động mua bán trên các sàn thương mại điện tử. Việc vận động các hộ kinh doanh ký cam kết không buôn bán hàng giả đã trở thành “lời hứa danh dự” với người tiêu dùng, là kết quả của quá trình bám địa bàn, kiên trì giải thích và hướng dẫn.

Dịp Tết này, “món quà” lớn nhất mà lực lượng QLTT mang lại không chỉ là những kho hàng giả bị thu giữ, mà là sự an tâm trong từng bữa cơm, sự an toàn trong từng món đồ sắm Tết. Một môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch chính là nền tảng vững chắc để thị trường nội địa phát triển ổn định và bền vững.

Để yên tâm mua sắm trong dịp Tết Nguyên đán, cơ quan chức năng khuyến cáo người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác với các chiêu trò “bình cũ rượu mới”, ưu tiên lựa chọn các địa chỉ kinh doanh uy tín, có hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Khi mua hàng nhập khẩu, cần chú ý tem chống hàng giả, hạn sử dụng và nhãn phụ bằng tiếng Việt theo đúng quy định.

PV