Do đâu, hàng giả, hàng nhái "hoành hành" được lâu và phạm vi phủ sóng rộng như thế?

Tại toạ đàm chủ đề “Bảo vệ thương hiệu trong thế giới thương mại nhiều biến số” do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức ngày 28/5 có nhận định: “Thương mại toàn cầu ngày càng nhiều biến số, từ biến động kinh tế, rủi ro pháp lý, đến những rủi ro về hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ và cạnh tranh khốc liệt trên môi trường số… Việc xây dựng chiến lược bảo vệ thương hiệu càng trở nên cấp thiết với doanh nghiệp, và đòi hỏi phải có chiến lược linh hoạt, đa tầng”.

Các đại biểu dự hội thảo là nhà khoa học, chủ doanh nghiệp, chủ thương hiệu đã đặt câu hỏi: Do đâu, hàng giả, hàng nhái "hoành hành" được lâu và phạm vi phủ sóng rộng như thế?

Theo báo cáo tại cuộc họp của Thủ tướng Chính phủ với các bộ, ngành, cơ quan Trung ương mới đây để đánh giá về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, xuất xứ hàng hóa những tháng đầu năm nay cho thấy, các đơn vị, địa phương đã bắt giữ, xử lý hơn 34.000 vụ việc vi phạm. Trong đó có hơn 8.200 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; hơn 25.100 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế; hơn 1.100 vụ hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ.

Tình trạng hàng giả, hàng nhái không phải là hiện tượng mới nhưng đang trở nên trầm trọng hơn trong thời gian gần đây. Từ mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng cho đến linh kiện điện tử, hàng thời trang… không lĩnh vực nào không phát hiện được. Điều này cho thấy, hàng giả, hàng nhái diễn biến rất phức tạp, nó đã có từ lâu, phạm vi "phủ sóng" rất rộng.

Bà Nguyễn Thị Bính, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính chia sẻ, đơn vị chuyên cung cấp các mặt hàng bún, phở ra thị trường, doanh nghiệp đã gặp một vấn đề đó là sản phẩm của đơn vị bị trà trộn với sản phẩm kém chất lượng vào cùng với sản phẩm của mình.

Cụ thể như một cơ sở ký hợp đồng thu mua sản phẩm của doanh nghiệp để cung cấp vào suất ăn bán trú trong trường học, nhưng họ chỉ lấy 1 phần rất nhỏ, còn lại phần lớn lấy những hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc bên ngoài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn đến uy tín của doanh nghiệp.

“Sản phẩm trôi nổi không thể đảm bảo chất lượng bởi vì họ mua với giá rất rẻ, nhưng họ bán vào trường học rất là cao… Việc bị trà trộn với các sản phẩm kém chất lượng khiến doanh nghiệp bị tổn hại thất thu nhiều, đồng thời điều này ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu”, bà Bính phàn nàn.

Ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nêu rõ, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 13 nhằm tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, xác định đây là mối đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất, làm xói mòn niềm tin người tiêu dùng, khi mất đi là rất khó lấy lại. Do đó, việc bảo vệ thương hiệu cho doanh nghiệp là vấn đề rất quan trọng.

“Tại Việt Nam, vấn nạn hàng giả, hàng nhái, vi phạm sở hữu trí tuệ đang diễn biến phức tạp và ngày càng tinh vi. Hàng ngàn vụ việc đã bị phát hiện, trong đó không ít thương hiệu Việt uy tín bị ngang nhiên giả mạo trắng trợn trên cả truyền thống lẫn sàn thương mại điện tử. Hệ lụy lớn hơn cả là đại đa số người dân phải sử dụng những sản phẩm độc hại xuất phát từ sự thiếu đạo đức trong kinh doanh. Chính vì vậy, trong thế giới đầy biến số này, ai nắm giữ được thương hiệu chính là nắm được niềm tin cộng đồng”, ông Nam khẳng định.

Theo các ý kiến của chuyên gia kinh tế, bảo vệ thương hiệu không còn là chuyện hình thức logo, không chỉ là bảo vệ lợi ích kinh tế mà là giữ gìn những giá trị nội tại của doanh nghiệp. Trong thế giới đầy biến số này, doanh nghiệp bảo vệ được thương hiệu, sự minh bạch trong quản trị và trách nhiệm với xã hội của mình sẽ nắm được niềm tin đối với cộng đồng. Khi đó doanh nghiệp sẽ nâng cao được uy tín, thương hiệu của mình trên thương trường.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng: Trước đây, có những doanh nghiệp bị làm giả, làm nhái hàng hóa do mình sản xuất, phân phối có kêu cứu đến cơ quan chức năng, nhờ can thiệp, được tư vấn là khởi kiện ra tòa thì doanh nghiệp không thực hiện với lý do, thủ tục rườm rà, "chờ được vạ thì má đã sưng" nên đành để cơ sở gia công "hoành hành". Đó cũng là lỗi của doanh nghiệp, khi phát hiện bị xâm hại đã không thực hiện các biên pháp đấu tranh, bảo vệ quyền của mình đến cùng.

Chuyên gia chỉ ra rằng, đó là tác nhân lớn, đẩy hàng giả, hàng nhái phát triển cùng với lợi nhuận thu được từ hành vi phạm pháp quá lớn, quá nhanh dẫn đến người tiêu dùng là thiệt hại hơn cả. Như vậy, theo chuyên gia, cơ quan chức năng, người tiêu dùng, nhà sản xuất phải cùng nhau đấu tranh loại bỏ hàng giả, hàng nhái thì mới triệt tiêu được tận gốc. Nếu thiếu một trong 3 chủ thể trên, công cuộc đấu tranh chống hàng giả sẽ còn cam go, khốc liệt...

PV (t/h)