Doanh nghiệp xăng dầu chủ động bảo đảm nguồn cung trước biến động Trung Đông

Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông thời gian qua đang tạo ra những áp lực lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng dầu thô và nhiên liệu khiến giá vận chuyển, bảo hiểm và nhiều chi phí liên quan gia tăng. Trước bối cảnh đó, các doanh nghiệp xăng dầu trong nước đã chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường.

Ngay sau khi chiến sự bùng phát giữa các bên tại Trung Đông, các đơn vị trong ngành dầu khí đã theo dõi sát diễn biến địa chính trị và biến động thị trường để điều chỉnh kế hoạch sản xuất, chuẩn bị nguồn hàng và duy trì công suất vận hành của các nhà máy lọc dầu. Đối với Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, đơn vị đại diện của tập đoàn tại dự án đã làm việc với các đối tác nước ngoài để cung cấp khẩn cấp lượng dầu dự phòng nhằm bảo đảm hoạt động ổn định.

Bên cạnh đó, các phương án dài hạn cũng được đề xuất nhằm duy trì nguồn nguyên liệu đầu vào. Một trong những giải pháp được tính đến là huy động nguồn dầu thô dự trữ từ khu vực Nhật Bản và Hàn Quốc để hỗ trợ tạm thời cho nhà máy trong giai đoạn cao điểm, đồng thời tăng cường phối hợp với các nhà thầu dầu khí để tối đa hóa lượng dầu khai thác trong nước cung cấp cho các nhà máy lọc dầu khi cần thiết.

Song song với đó, các đơn vị kinh doanh xăng dầu cũng chủ động xây dựng kế hoạch nhập khẩu bổ sung và đa dạng hóa nguồn cung cũng như tuyến vận chuyển theo từng kịch bản thị trường. Các nhà máy lọc dầu được yêu cầu tăng cường kiểm soát an toàn và tối ưu công suất vận hành nhằm duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước.

Theo đánh giá của doanh nghiệp trong ngành, nguồn cung xăng dầu hiện vẫn được bảo đảm trong vài tháng tới. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới có nhiều biến động khó lường, các cơ quan chức năng cần sớm tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế để doanh nghiệp có thể linh hoạt ứng phó, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Một số kiến nghị đã được đưa ra như cho phép các đơn vị trong ngành được chủ động hơn trong việc nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu nội địa, đồng thời rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan đến quản lý kinh doanh xăng dầu để phù hợp với bối cảnh mới. Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại được đề nghị có chính sách bảo đảm nguồn ngoại tệ cho doanh nghiệp khi nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu tăng cao, trong khi cơ quan thuế xem xét điều chỉnh mức thuế nhập khẩu đối với một số nguyên liệu sản xuất, pha chế xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí.

Ở khâu phân phối, doanh nghiệp đầu mối xăng dầu trong nước cho biết chiến sự tại Trung Đông đang tác động đáng kể đến nguồn cung dầu thô của khu vực châu Á, bởi nhiều quốc gia trong khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông. Khi nguồn cung bị hạn chế, một số nhà máy hoặc quốc gia đã tạm dừng xuất khẩu để bảo đảm nhu cầu trong nước, khiến việc tạo nguồn trở nên khó khăn hơn và chi phí nhập khẩu tăng lên.

Để ứng phó với tình hình này, doanh nghiệp đã chủ động duy trì mức tồn kho toàn hệ thống theo đúng quy định về kinh doanh xăng dầu, bảo đảm khả năng đáp ứng nhu cầu của hệ thống phân phối. Đồng thời, nguồn hàng được tạo từ cả hai nhà máy lọc dầu trong nước kết hợp với nhập khẩu theo kế hoạch. Trong những ngày đầu tháng 3, lượng xăng dầu được đưa về đã chiếm khoảng một nửa tổng lượng hàng dự kiến của cả tháng.

Các đơn vị kinh doanh xăng dầu trực thuộc cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng tại địa phương để xây dựng phương án điều phối nguồn hàng, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng.

Tuy nhiên, tại một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu vẫn xuất hiện tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn cung trước tác động của tình hình quốc tế. Một số cơ sở kinh doanh cho biết nguồn hàng thời gian gần đây có dấu hiệu khan hiếm do thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối chưa kịp cung cấp thêm nguồn mới, trong khi nhu cầu mua của người dân tăng đột biến.

Trước thực tế này, cơ quan quản lý đã yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thị trường. Các lực lượng chức năng được giao nhiệm vụ bám sát địa bàn, theo dõi diễn biến cung cầu và giá bán thực tế để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Trọng tâm của công tác kiểm tra là ngăn chặn các hành vi tạo khan hiếm giả tạo, tự ý ngừng bán hàng hoặc tăng giá bất hợp lý. Đồng thời, hoạt động thanh tra các doanh nghiệp và cửa hàng bán lẻ xăng dầu cũng được đẩy mạnh nhằm xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, bán không đúng giá niêm yết, kinh doanh xăng dầu nhập lậu hoặc không bảo đảm chất lượng.

Theo nhận định của các chuyên gia trong ngành, nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, một số nhà máy lọc dầu trong nước có thể chịu ảnh hưởng nhất định do phụ thuộc vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ khu vực này. Trong khi đó, các nhà máy sử dụng phần lớn dầu thô nội địa sẽ ít bị tác động hơn.

Hiện nay, hai nhà máy lọc dầu trong nước đang cung cấp hơn 70% nhu cầu xăng dầu nội địa, phần còn lại được bổ sung từ nguồn nhập khẩu chủ yếu từ Singapore, Hàn Quốc và một số thị trường khác. Trong trường hợp nguồn cung trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu, các thương nhân đầu mối sẽ thực hiện nhập khẩu theo chỉ tiêu được phân giao để bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Một vấn đề được các doanh nghiệp trong ngành đặc biệt quan tâm là cơ chế điều hành giá xăng dầu. Theo đó, giá bán cần được tính đúng, tính đủ để bảo đảm doanh nghiệp không bị thua lỗ trong quá trình tạo nguồn. Việc hoàn thiện khung pháp lý mới về quản lý xăng dầu được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh, qua đó góp phần bảo đảm nguồn cung ổn định cho thị trường.

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, Chính phủ cũng đã ban hành nghị quyết về các giải pháp cấp bách nhằm ứng phó với xung đột tại Trung Đông. Theo đó, yêu cầu các chủ dầu bán phần dầu thô thuộc sở hữu tại thị trường Việt Nam đối với các loại dầu thô và condensate chưa ký hợp đồng xuất bán, phù hợp với nhu cầu và công nghệ chế biến của các nhà máy lọc dầu trong nước.

Đồng thời, cho phép các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến và kinh doanh dầu thô được thực hiện mua bán, xuất nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu phục vụ sản xuất xăng dầu. Cơ quan quản lý được giao nhiệm vụ rà soát tình hình thị trường, chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nước, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt.

PV