Đồng Nai siết quản lý đất công, đặt “deadline” cho 23 xã phường

Trong bối cảnh quỹ đất công vẫn chưa được khai thác hiệu quả, tỉnh Đồng Nai đang triển khai hàng loạt giải pháp nhằm tăng cường quản lý và tận dụng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội. Việc siết chặt quản lý đi kèm với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các đề án khai thác đất vùng phụ cận được xem là bước đi quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Tại một cuộc làm việc gần đây, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiến hành rà soát toàn diện công tác quản lý, sử dụng đất công, đồng thời tập trung tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai các đề án liên quan. Mục tiêu là chuyển hóa nguồn lực đất đai thành động lực tài chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, báo cáo từ các đơn vị cho thấy tiến độ thực hiện ở cấp cơ sở vẫn còn nhiều hạn chế. Hiện còn 23 xã, phường chưa gửi báo cáo theo yêu cầu, ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp và điều hành chung. Bên cạnh đó, chất lượng báo cáo giữa các địa phương chưa đồng đều, thậm chí có sai lệch về số liệu.

Một số khu vực chưa làm rõ phương án xử lý các thửa đất công tồn tại, thiếu cơ sở pháp lý khi đề xuất điều chỉnh danh mục. Ở chiều ngược lại, có nơi xảy ra tình trạng tổng hợp chưa chính xác khi lẫn lộn giữa đất công do địa phương quản lý với đất của các tổ chức khác, dẫn đến số liệu không khớp với phương án đã được phê duyệt.

Trước thực trạng này, cơ quan chuyên môn đã kiến nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện công tác rà soát, bổ sung đầy đủ căn cứ pháp lý và chuẩn hóa dữ liệu. Trên cơ sở đó, tỉnh định hướng xây dựng lại kế hoạch sử dụng đất công theo hướng linh hoạt và hiệu quả hơn. Các khu đất có giá trị thương mại cao sẽ được ưu tiên đưa ra đấu giá, trong khi những diện tích chưa khai thác có thể áp dụng hình thức cho thuê ngắn hạn nhằm hạn chế lãng phí.

Song song với việc rà soát quỹ đất công, Đồng Nai cũng đang thúc đẩy triển khai các đề án khai thác đất vùng phụ cận các tuyến giao thông. Theo kế hoạch được ban hành từ năm 2023, tỉnh dự kiến thu hồi 21 khu đất với tổng diện tích hơn 1.500ha, gắn với 9 tuyến giao thông trọng điểm.

Dù vậy, tiến độ thực hiện đến nay vẫn chưa đạt yêu cầu. Trong số 14 khu đất do cấp huyện (nay là cấp xã) đảm nhiệm công tác bồi thường, hỗ trợ, chưa có khu nào được triển khai. Đối với 7 khu đất do đơn vị chuyên trách của tỉnh thực hiện, mới chỉ có 4 khu hoàn thành việc đo đạc, lập bản đồ và đang tiếp tục hoàn thiện thủ tục; 3 khu còn lại vẫn vướng mắc về pháp lý, đặc biệt liên quan đến ranh giới và hạ tầng.

Sau gần 3 năm triển khai, nhiều nội dung trong kế hoạch ban đầu được đánh giá không còn phù hợp với tình hình thực tế. Vì vậy, các cơ quan chức năng đang tiến hành rà soát lại toàn bộ quỹ đất, hồ sơ pháp lý và tính khả thi của từng dự án, đồng thời đề xuất điều chỉnh để đảm bảo hiệu quả triển khai trong giai đoạn tới.

Trước yêu cầu cấp bách, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo các địa phương nhanh chóng hoàn thiện báo cáo, nêu rõ khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp cụ thể. Đồng thời, các đơn vị cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các thủ tục thu hồi đất, chuẩn bị nguồn vốn phục vụ công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Đáng chú ý, đối với 23 xã, phường chưa hoàn thành nhiệm vụ, thời hạn gửi báo cáo được ấn định trước ngày 15/5. Trong khi đó, 73 xã, phường đã gửi báo cáo được yêu cầu tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện hồ sơ nhằm đảm bảo tính chính xác và đồng bộ.

Đánh giá tổng thể cho thấy Đồng Nai sở hữu lợi thế lớn về quỹ đất công, song nếu không được quản lý chặt chẽ sẽ tiềm ẩn nguy cơ lấn chiếm, sử dụng sai mục đích và gây thất thoát nguồn lực. Ngược lại, nếu được khai thác hiệu quả, hơn 1.500ha đất vùng phụ cận các tuyến giao thông sẽ trở thành nguồn lực tài chính quan trọng, góp phần tăng thu ngân sách và tạo nền tảng phát triển các khu đô thị, dịch vụ và hạ tầng hiện đại.

Thực tế triển khai cho thấy điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở quy mô quỹ đất mà ở khâu tổ chức thực hiện, bao gồm việc thiếu đồng bộ về dữ liệu, chậm hoàn thiện thủ tục pháp lý và hạn chế trong phối hợp giữa các cấp. Do đó, việc siết kỷ luật quản lý và thúc đẩy tiến độ lần này được xem là bước đi cần thiết nhằm “đánh thức” nguồn lực đất đai.

Ở một diễn biến liên quan, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP ngày 6/4/2026, thông qua hồ sơ đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai, đồng thời đề xuất xây dựng địa phương này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đây được đánh giá là bước tiến quan trọng trong lộ trình nâng cấp đơn vị hành chính, phù hợp với tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong bối cảnh đó, hiệu quả triển khai các đề án đất đai không chỉ được đo bằng diện tích thu hồi mà còn phụ thuộc vào khả năng khai thác và chuyển hóa thành giá trị thực, qua đó tạo động lực tăng trưởng bền vững cho Đồng Nai trong dài hạn.

VT