Dự báo bão năm 2026: Số lượng có thể ít, xu hướng khắc nghiệt gia tăng

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ENSO trong năm 2026 có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính, sau đó nghiêng về pha El Nino vào các tháng cuối năm và đầu năm 2027. Thực tế cho thấy các giai đoạn ENSO chuyển pha thường khiến thời tiết biến động, khó dự báo hơn.

Nhận định hiện nay cho thấy hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong năm 2026 có thể không cao hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, diễn biến cụ thể vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất thường.

Theo dự báo khí hậu thời hạn mùa, từ tháng 4 đến tháng 6/2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền ở mức tương đương trung bình nhiều năm, với khoảng 1,8 cơn trên Biển Đông và 0,3 cơn đổ bộ vào đất liền.

Giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9/2026, hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới có xu hướng gia tăng. Dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và ảnh hưởng đến đất liền cũng tương đương trung bình nhiều năm, khoảng 6,5 cơn trên Biển Đông và 2,9 cơn đổ bộ.

Tính chung cả năm, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm là 12,7 cơn trên Biển Đông và 5,1 cơn đổ bộ vào đất liền).

Quỹ đạo, cường độ bão diễn biến khó lường

Theo quy luật, từ tháng 6 đến tháng 9, bão thường ảnh hưởng nhiều đến khu vực Bắc Bộ; từ tháng 9 đến tháng 12, trọng tâm có xu hướng dịch dần xuống Trung Bộ và các tỉnh phía Nam.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, quỹ đạo và thời điểm xuất hiện bão ngày càng khó dự báo chính xác, có thể xuất hiện các diễn biến bất thường.

Sự chuyển pha của ENSO ở quy mô lớn khiến hệ thống khí quyển – đại dương trở nên bất ổn định, làm gia tăng khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão mạnh và mưa cường suất lớn.

Đáng lưu ý, khi nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình, các cơn bão có điều kiện thuận lợi để tăng cường độ nhanh hơn và gây mưa lớn hơn. Do đó, dù tổng số cơn bão có thể không nhiều, nguy cơ bão mạnh kèm mưa lớn, gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức đáng lo ngại.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, nắng nóng được dự báo có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt. Số đợt mưa lớn diện rộng có thể ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.

Chủ động ứng phó, giảm thiểu rủi ro thiên tai

Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, các chuyên gia khuyến cáo chính quyền và người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là các bản tin ngắn hạn từ 1 đến 3 ngày.

Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng và người dân chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó, vận hành hồ chứa, đồng thời bảo đảm an toàn công trình, khu vực hạ du và đời sống dân sinh.

Cơ quan quản lý cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống thiên tai theo hướng đồng bộ, thống nhất, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, ngành, tránh chồng chéo.

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của địa phương được đánh giá là cần thiết nhằm nâng cao hiệu lực điều hành và bảo đảm phối hợp chặt chẽ trong ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

 PV