Giữ vững thị trường năng lượng, nhận diện 4 điểm nghẽn kinh tế

Nguồn cung xăng dầu ổn định trước biến động quốc tế

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3 ngày 4/4, quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết tình hình địa chính trị phức tạp tại Trung Đông đang gây áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Nhiều quốc gia đã ghi nhận gián đoạn nguồn cung, giá nhiên liệu tăng cao.

Trong khu vực, một số nước như Philippines rơi vào tình trạng khó khăn; Lào và Campuchia xuất hiện hiện tượng đóng cửa cây xăng cục bộ; Thái Lan ghi nhận giá xăng, dầu tăng mạnh.

Trong khi đó, Việt Nam vẫn giữ được sự ổn định tương đối. Đến cuối tháng 3, nguồn cung xăng dầu trong nước được đảm bảo, không ghi nhận tình trạng gián đoạn diện rộng. Mặt bằng giá nhiên liệu thấp hơn trung bình thế giới và thấp hơn nhiều nước trong khu vực.

Cơ quan điều hành cho biết đã xây dựng các kịch bản ứng phó, ưu tiên bảo đảm an ninh năng lượng và kiểm soát tác động đến kinh tế vĩ mô. Nhờ đó, thị trường trong nước tránh được các cú sốc lớn về giá và nguồn cung.

Để đạt kết quả này, 5 nhóm giải pháp được triển khai đồng bộ, gồm: hoàn thiện cơ chế chính sách; tăng nguồn cung nội địa; điều hành giá linh hoạt kết hợp Quỹ bình ổn; kiểm soát chặt hệ thống phân phối; và tăng cường dự trữ năng lượng.

4 thách thức đối với tăng trưởng kinh tế

Dù thị trường năng lượng được giữ ổn định, Bộ Công Thương chỉ ra 4 điểm nghẽn đáng lưu ý trong quý I/2026.

Thứ nhất, áp lực an ninh năng lượng gia tăng khi nhu cầu điện tăng sớm, trong khi cơ cấu nguồn cung chưa đủ linh hoạt, gây khó khăn cho công tác điều tiết.

Thứ hai, sản xuất công nghiệp có dấu hiệu chững lại. Sau giai đoạn khởi sắc đầu năm, chỉ số tháng 3 giảm nhẹ so với các tháng trước, đặt ra yêu cầu theo dõi sát do đây là động lực chính của tăng trưởng.

Thứ ba, sức cầu trong nước phục hồi chậm. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng khoảng 9%, phản ánh tâm lý chi tiêu thận trọng.

Thứ tư, chất lượng xuất siêu chưa bền vững. Cơ quan quản lý đánh giá mức xuất siêu chủ yếu đến từ yếu tố giá, chưa phản ánh rõ sự gia tăng về sản lượng.

Ba nhóm giải pháp trọng tâm

Trước các thách thức trên, Bộ Công Thương đề ra 3 nhóm giải pháp.

Thứ nhất, bảo đảm an ninh năng lượng. Về dài hạn, Việt Nam hướng tới giảm tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng xuống khoảng 30% vào năm 2030. Ngắn hạn, hệ thống điện sẽ được điều hành linh hoạt, đồng thời tăng cường dự trữ và thúc đẩy tiết kiệm năng lượng.

Thứ hai, tái cơ cấu chuỗi công nghiệp và cung ứng, nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 40–45% ở một số ngành trọng điểm, qua đó tăng tính tự chủ và năng lực cạnh tranh.

Thứ ba, kích cầu trong nước và nâng cao chất lượng xuất khẩu. Các chính sách tài khóa, tiền tệ sẽ được phối hợp để thúc đẩy tiêu dùng; đồng thời đẩy mạnh mở rộng thị trường, nâng giá trị gia tăng hàng xuất khẩu và chủ động ứng phó với các rào cản thương mại.

 PV