Hải quan hỏa tốc triển khai quy định mới ở cửa khẩu, gỡ vướng mắc thông quan

Tiếp tục thủ tục hiện hành với phương tiện chưa triển khai trên hệ thống

Thông tư 127/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, kéo theo yêu cầu cập nhật thủ tục đối với phương tiện qua cửa khẩu. Cùng ngày, Cục Hải quan đề xuất hướng xử lý hàng nhập khẩu sử dụng ký hiệu ® nhưng chưa có thông tin về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu.

Cục Hải quan ban hành văn bản hỏa tốc hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực triển khai Thông tư số 127/2026/TT-BTC ngày 27/8/2026 của Bộ Tài chính.

Thông tư quy định về chỉ tiêu thông tin, mẫu chứng từ khai báo khi làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh đối với phương tiện vận tải qua cửa khẩu cảng hàng không, cảng biển, đường sắt, đường bộ và đường thủy nội địa. Văn bản có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, thay thế Thông tư số 50/2018/TT-BTC.

Để triển khai quy định mới, Cục Hải quan hướng dẫn phương thức thực hiện đối với từng loại phương tiện, gắn với lộ trình đưa thủ tục lên Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Theo đó, thủ tục hải quan đối với tàu bay xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và tàu biển xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng đã được thực hiện trên Cổng thông tin một cửa quốc gia theo Quyết định số 2902/QĐ-BTC ngày 25/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Đối với phương tiện vận tải đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, do thủ tục chưa được triển khai trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, các Chi cục Hải quan khu vực tiếp tục thực hiện theo phương thức hiện hành cho đến khi Bộ Tài chính có thông báo triển khai.

Riêng phương tiện vận tải đường bộ và đường thủy nội địa xuất cảnh, nhập cảnh, các đơn vị tiếp tục sử dụng hệ thống phần mềm quản lý, làm thủ tục đã được Cục Hải quan triển khai theo Công văn số 17151/CHQ-GSQL ngày 4/6/2026 cho đến khi có thông báo, hướng dẫn mới.

Cùng với việc hướng dẫn thực hiện, Cục Hải quan đang rà soát, nâng cấp Hệ thống một cửa quốc gia và hệ thống phần mềm quản lý, làm thủ tục đối với phương tiện vận tải đường bộ xuất cảnh, nhập cảnh. Nội dung nâng cấp tập trung vào việc cập nhật các chỉ tiêu thông tin, mẫu chứng từ và yêu cầu nghiệp vụ theo Thông tư số 127/2026/TT-BTC.

Đáng chú ý, trong thời gian nâng cấp hệ thống, đối với thủ tục chưa được công bố thực hiện trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc trường hợp hệ thống chưa đáp ứng đầy đủ chỉ tiêu, biểu mẫu, chức năng, các đơn vị căn cứ hồ sơ, chứng từ thực tế và hệ thống hiện hành để giải quyết thủ tục.

Đề xuất bổ sung nhãn phụ để xử lý hàng nhập khẩu dùng ký hiệu ®

Cũng trong ngày 15/10, Cục Hải quan có Công văn số 23008/CHQ-GSQL gửi Bộ Khoa học và Công nghệ, đề nghị cho ý kiến về cách xử lý hàng hóa nhập khẩu sử dụng ký hiệu ® trên hàng hóa, bao bì thương phẩm nhưng chưa có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.

Theo Cục Hải quan, vướng mắc phát sinh khi cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ, hàng hóa nhập khẩu và phát hiện hàng hóa, bao bì có sử dụng ký hiệu ® nhưng chưa thể hiện thông tin về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam. Doanh nghiệp đặt vấn đề liệu trường hợp này có bị xem là hành vi vi phạm quy định về chỉ dẫn sai tình trạng pháp lý của đối tượng sở hữu công nghiệp hay không.

Theo Điều 7 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN ngày 26/6/2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 06/2024/TT-BKHCN ngày 30/9/2024, việc sử dụng ký hiệu ® có thể thuộc hành vi chỉ dẫn gây hiểu sai lệch về việc nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam.

Tuy nhiên, quy định cũng nêu rõ trường hợp hàng hóa, bao bì hàng hóa sử dụng ký hiệu ® nhưng có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam thì không bị coi là hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP.

Từ vướng mắc thực tế, Cục Hải quan đề xuất đối với hàng hóa, bao bì hàng hóa nhập khẩu sử dụng ký hiệu ®, trong trường hợp nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại Việt Nam và chưa có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ, cơ quan hải quan hướng dẫn người khai hải quan bổ sung thông tin trên nhãn phụ theo quy định của pháp luật về ghi nhãn hàng hóa.

Theo đề xuất này, sau khi bổ sung thông tin, lô hàng được làm thủ tục thông quan nếu không có vi phạm khác. Đồng thời, cơ quan hải quan không thực hiện xử phạt vi phạm hành chính theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP đối với trường hợp nêu trên.

Để có cơ sở xử lý thống nhất, Cục Hải quan đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cho ý kiến làm rõ quy định tại Điều 7 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 06/2024/TT-BKHCN, đồng thời xem xét đề xuất xử lý của cơ quan hải quan.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ