Hoa Tết nở sớm, nhà vườn lo đầu ra trong mùa thị trường trầm lắng

Thay vì háo hức chờ thương lái đến chốt vườn, không ít hộ trồng hoa kiểng Tết đang “ăn không ngon, ngủ không yên” khi hoa nở sớm hơn dự tính, trong khi thị trường được đánh giá là kém sôi động so với mọi năm.

Nhà vườn thấp thỏm

Tại xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long, chị Kim Hoa, một nhà vườn nhiều năm gắn bó với nghề trồng hoa kiểng, cho biết năm nay gia đình chị cùng các anh chị em trồng hơn 10.000 chậu cúc mâm xôi. Riêng vườn nhà chị chiếm khoảng 6.000–7.000 chậu, số còn lại do người thân trong gia đình trồng thêm.

Theo chị Hoa, tình trạng hoa nở sớm diễn ra ở nhiều nhà vườn, không riêng gia đình chị. Tại vườn nhà, số hoa nở sớm chiếm dưới một phần ba tổng lượng, khoảng 3.000 chậu. Dù chưa phải toàn bộ, con số này vẫn đủ khiến gia đình lo lắng và chỉ còn hy vọng thời tiết thuận lợi để hoa giữ được dáng, màu đến Tết.

Nguyên nhân chính được nhiều nhà vườn chỉ ra là thời tiết thất thường. Những đợt nắng gắt kéo dài, sau đó xuất hiện mưa trái mùa đã kích thích quá trình ra nụ, khiến hoa nở sớm hơn dự tính. Đây là yếu tố rất khó kiểm soát, ngay cả với người có nhiều kinh nghiệm.

“Năm ngoái có nhà vườn mất trắng vì dùng giống mới nhưng hoa không nở được. Năm nay hoa lại nở sớm, nhưng ít ra vẫn còn hy vọng bán được, vì hoa có thể chơi dài đến qua Tết”, chị Hoa chia sẻ.

Trước nguy cơ hoa nở lệch thời điểm, chị Hoa chủ động đăng bán hoa Tết sớm trên mạng xã hội, nhắm đến nhóm khách lẻ, quán cà phê, nhà hàng hoặc những người có nhu cầu trang trí sớm. Tuy nhiên, kênh này chỉ tiêu thụ được một phần nhỏ, không thể thay thế vai trò của thương lái thu mua số lượng lớn.

Gia đình chị còn gặp rắc rối khi một thương lái đã đặt cọc 20 triệu đồng mua hoa nhưng sau đó xin hủy vì lo hoa không nở đúng dịp Tết. Phía nhà vườn chấp nhận trả lại 15 triệu đồng, giữ 5 triệu tiền cọc, song nỗi lo đầu ra vẫn còn nguyên.

Thị trường trầm lắng

Theo các nhà vườn, thị trường hoa kiểng Tết năm nay khá trầm lắng. Thương lái đi xem vườn thưa thớt, không còn cảnh tấp nập như những năm trước. Giá bán sỉ tại vườn hiện dao động khoảng 160.000–170.000 đồng/cặp cúc mâm xôi. Những vườn có hoa đẹp, đều có thể bán được 180.000–200.000 đồng/cặp.

Bà Nguyễn Thị Tuyết Hồng, người có hơn 10 năm trồng hoa kiểng tại làng hoa Chợ Lách, cho biết năm nay bà trồng khoảng 7.000 chậu cúc mâm xôi, gồm 5.000 chậu cúc vàng truyền thống và 2.000 chậu cúc mâm xôi Hàn Quốc, cùng vài trăm chậu vạn thọ, mào gà.

Điều khiến bà lo ngại là hoa nở quá sớm sẽ nhanh bạc màu, xuống cây, không giữ được vẻ đẹp đến đúng dịp Tết. Để điều tiết hoa nở chậm lại, nhà vườn buộc phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật như hạn chế phân đạm, tăng kali, giảm ánh sáng trực tiếp và điều chỉnh lượng nước tưới. Tuy nhiên, các biện pháp này đều làm chi phí sản xuất tăng lên.

“Năm nay giá dự kiến tương đương năm trước, nhưng nếu hoa nở sớm quá, tôi có thể phải hạ giá cho dễ bán. Tôi cũng không dám nhận đặt cọc trước vì sợ hoa không nở đúng dịp lại mang tiếng với khách”, bà Hồng nói.

Anh Minh, một nhà vườn khác tại Chợ Lách, cho biết gia đình anh trồng khoảng 5.000 chậu cúc mâm xôi. Để có hoa bán Tết, anh đã xuống giống từ tháng 6 Âm lịch, chăm sóc liên tục suốt 6 tháng. Tuy nhiên, năm nay khoảng 2.000 chậu đã bắt đầu nở sớm, buộc anh phải tìm cách tiêu thụ.

“Một phần hoa được chăm để nở dịp Tết Dương lịch, nhưng không ngờ số hoa làm bán Tết Nguyên đán cũng nở theo. Nhờ đúng dịp Tết Dương lịch nên bán được một ít với giá 170.000 đồng/cặp, số còn lại thì chưa biết thế nào”, anh Minh chia sẻ.

Theo anh Minh, chi phí đầu tư năm nay tăng rõ rệt. Trung bình mỗi chậu hoa tốn khoảng 30.000 đồng, cao hơn năm ngoái khoảng 10.000 đồng do giá phân bón và chậu đều tăng. Dù vậy, giá bán sỉ hiện vẫn giữ ở mức cũ vì tăng giá sẽ khó tiêu thụ.

Tại làng hoa Sa Đéc, bà Trần Thị Bích Dung cho biết gia đình bà trồng khoảng 3.000–4.000 chậu hoa các loại, gồm cúc mâm xôi, tắc, vạn thọ, mào gà và một số hoa ngắn ngày khác. Theo bà, tình trạng cúc mâm xôi nở sớm buộc người trồng phải có kỹ thuật cao để xử lý, trong khi không phải vườn nào cũng đủ điều kiện.

Nhà vườn năm nay phải đối mặt với “chi phí kép”, khi vật tư đầu vào tăng nhưng giá bán không cải thiện. Thời tiết mưa nhiều, ngập nước cũng khiến công chăm sóc vất vả hơn và làm tăng tỷ lệ hao hụt.

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử VTC News, ông Trần Thanh Tâm, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, cho biết so với năm ngoái, thời tiết năm nay nhìn chung ổn định hơn, không xảy ra nắng nóng kéo dài gây dịch hại nghiêm trọng.

Về hiện tượng hoa nở sớm, ông Tâm cho hay khoảng 20% sản lượng hoa được nhà vườn chủ động xử lý cho nở sớm để phục vụ Festival hoa kiểng Sa Đéc và nhu cầu mua sắm dịp Tết Dương lịch. Ngoài ra, quá trình ra hoa còn phụ thuộc vào nhiệt độ và đặc biệt là chu kỳ ánh sáng tại vườn.

Dù vậy, việc điều tiết hoa nở đúng dịp Tết vẫn luôn tiềm ẩn rủi ro, nhất là trong bối cảnh thời tiết biến động khó lường. Khi Tết Nguyên đán đến gần, các nhà vườn tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, chăm chút từng chậu hoa và chờ tín hiệu tích cực hơn từ thị trường.

PV