Hội chợ Mùa Xuân 2026 và bước dịch chuyển của thương mại Việt

Không chỉ là sự kiện mua sắm dịp Tết, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 đang cho thấy sự chuyển dịch trong tư duy xúc tiến thương mại: từ tìm đầu ra sang nâng chuẩn sản phẩm, xây dựng năng lực để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt với nhóm sản phẩm Halal giàu tiềm năng.

Trong bối cảnh xuất khẩu đối mặt nhiều thách thức như suy giảm cầu toàn cầu, gia tăng hàng rào kỹ thuật và tiêu chuẩn thị trường, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 dần khẳng định vai trò như một “hạ tầng mềm” cho xúc tiến thương mại. Sự kiện không chỉ dừng ở trưng bày sản phẩm mà được thiết kế như không gian giao thương tích hợp giữa trưng bày, kết nối doanh nghiệp, đối thoại chính sách và xúc tiến thị trường quốc tế.

Theo các chuyên gia thương mại, điểm đáng chú ý của hội chợ là cách tiếp cận mới trong tổ chức. Đây không còn là mô hình hội chợ bán lẻ truyền thống mà trở thành nơi doanh nghiệp giới thiệu năng lực, tiêu chuẩn sản xuất, khả năng truy xuất nguồn gốc và mức độ đáp ứng yêu cầu thị trường.

Từ thực tiễn tham gia, bà Bá Thị Nguyệt Thu – Giám đốc Hợp tác xã Hà Nội Xanh – cho rằng hội chợ là dấu mốc quan trọng khi được tổ chức quy mô lớn, chuyên nghiệp, vượt kỳ vọng của doanh nghiệp. Nếu trước đây đơn vị chủ yếu xúc tiến thị trường nước ngoài thì năm 2026 được xác định là năm bản lề để song song phát triển thị trường trong nước. Hội chợ vì vậy trở thành “bàn đạp kép”, vừa kiểm chứng phản ứng người tiêu dùng nội địa, vừa mở ra các kết nối quốc tế ngay trong không gian trong nước.

Ngay ngày đầu trưng bày, gian hàng của hợp tác xã thu hút lượng lớn khách tham quan, cho thấy nhu cầu đối với sản phẩm Halal không còn giới hạn trong cộng đồng Hồi giáo mà mở rộng sang nhóm người tiêu dùng quan tâm đến sản phẩm sạch, minh bạch và tiêu chuẩn cao.

Ở góc độ sâu hơn, hội chợ phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy xúc tiến thương mại từ “đi tìm đầu ra” sang “chuẩn hóa để được lựa chọn”. Hợp tác xã Hà Nội Xanh là ví dụ tiêu biểu khi xây dựng mô hình khép kín từ vùng nguyên liệu, nghiên cứu, chế biến sâu đến xúc tiến thị trường, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như FDA và chứng nhận Halal của Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Malaysia.

Theo bà Bá Thị Nguyệt Thu, tiêu chuẩn không chỉ là “giấy thông hành” xuất khẩu mà còn là thước đo minh bạch chất lượng, giúp doanh nghiệp đứng vững mà không phụ thuộc quá nhiều vào quảng bá. Hội chợ vì thế không còn là nơi bán cái đang có, mà trở thành không gian chào bán năng lực.

Doanh nghiệp cũng xác định thương mại điện tử xuyên biên giới là kênh quan trọng trong chiến lược xuất khẩu. Sản phẩm đã có mặt trên nền tảng Alibaba với gian hàng “Halal Việt”, đồng thời đang hoàn thiện thủ tục để đưa lên Amazon. Dù mới tham gia từ cuối tháng 12/2025, kết quả ban đầu được đánh giá tích cực nhờ sự chuẩn bị về năng lực sản xuất, tiêu chuẩn và tâm thế hội nhập.

Việc tham gia các hội chợ Halal quốc tế tại Thổ Nhĩ Kỳ và nhận được 10 đơn hàng mẫu cho thấy Halal không phải là thị trường ngách mà là hệ sinh thái tiêu dùng rộng lớn, yêu cầu cao nhưng cơ hội tương xứng. Trong bối cảnh đó, Hội chợ Mùa Xuân 2026 đóng vai trò như bệ phóng trong nước để doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, hoàn thiện mô hình và chuẩn bị trước khi bước ra thị trường quốc tế.

Ở bình diện rộng hơn, câu chuyện Halal tại hội chợ phản chiếu xu hướng mới trong xúc tiến thương mại địa phương. Nhiều địa phương như Khánh Hòa, Đà Nẵng đang xem Halal là hướng đi chiến lược nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thu hút dòng khách, dòng vốn từ các quốc gia Hồi giáo.

Với quy mô thị trường ước tính 7.500 – 10.000 tỷ USD và dân số gần 2 tỷ người, Halal không chỉ là câu chuyện thực phẩm mà còn mở rộng sang du lịch, dịch vụ, logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới. Ông Phạm Thế Cường – Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia – nhận định thách thức lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam không phải thiếu cơ hội mà là thiếu chứng nhận Halal và sự chuẩn bị bài bản về quy trình sản xuất, nhân lực, tài chính. Những hội chợ như Hội chợ Mùa Xuân vì vậy trở thành “lớp học thực tế” để doanh nghiệp tiếp cận tiêu chuẩn và yêu cầu thị trường.

Từ góc nhìn phân tích, giá trị lớn nhất của hội chợ đối với sản phẩm Halal không nằm ở doanh thu trực tiếp mà ở khả năng tạo dựng niềm tin thị trường và chuẩn hóa tư duy doanh nghiệp. Trong một thị trường mà giấy chứng nhận quyết định quyền tham gia, chỉ một khâu không đạt chuẩn cũng có thể khiến doanh nghiệp bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ tạo chuyển động trong xúc tiến thương mại, Hội chợ Mùa Xuân 2026 còn thành công trong việc quảng bá thương hiệu sản phẩm, hình ảnh vùng miền và khơi dậy niềm tự hào đối với hàng Việt.

Sau 11 ngày diễn ra, hội chợ đã thu hút khoảng 500.000 lượt khách tham quan, đón các đoàn quốc tế từ Ấn Độ, Philippines, Bỉ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc đến tìm hiểu cơ hội hợp tác. Doanh thu của các đơn vị dao động từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi ngày; khoảng 75% đơn vị ghi nhận tăng trưởng cao trong các ngày cuối tuần, tiêu biểu là Hà Nội, Cà Mau, Lào Cai…

Công tác truyền thông cũng đạt hiệu quả khi thông tin về hội chợ xuất hiện trên hàng nghìn bài báo, cùng nhiều nội dung lan tỏa trên các nền tảng số như Facebook, TikTok với hàng trăm nghìn lượt xem mỗi ngày.

Đáng chú ý, các chương trình văn hóa – nghệ thuật được lồng ghép trở thành “linh hồn” của sự kiện. Không gian diễn xướng dân gian, trình diễn di sản văn hóa phi vật thể cùng các hoạt động trải nghiệm như gói bánh chưng, nặn tò he… tạo nên không khí Tết rộn ràng, kéo dài thời gian lưu trú của khách tham quan và nâng tầm giá trị cho sản phẩm vùng miền.

Hội chợ vì vậy không chỉ là nơi mua sắm mà còn là không gian trải nghiệm văn hóa, góp phần xây dựng niềm tin đối với hàng Việt và thúc đẩy thói quen tiêu dùng nội địa.

Theo ông Vũ Bá Phú – Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thể hiện rõ qua việc hội chợ trở thành cầu nối giữa nhà sản xuất, đơn vị phân phối và người tiêu dùng; tạo “điểm chạm” kích thích nhu cầu mua sắm hàng Việt; đồng thời mang lại kết quả kinh doanh cụ thể cho nhiều đơn vị tham gia.

Sau hội chợ, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp duy trì kết nối với nhà phân phối, chuyển hóa kết quả xúc tiến thành hợp đồng cung ứng ổn định.

Từ thực tiễn tổ chức, Bộ Công Thương rút ra nhiều bài học kinh nghiệm: không xem hội chợ là hoạt động bán hàng đơn lẻ mà đặt trong chiến lược xúc tiến thương mại quốc gia; lấy niềm tin người tiêu dùng làm thước đo; đẩy mạnh kết nối cung – cầu gắn với hiệu quả giao thương lâu dài; đồng thời lồng ghép không gian văn hóa và trải nghiệm truyền thống để tạo bản sắc riêng cho các kỳ hội chợ Việt Nam.

Nhìn tổng thể, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 đang dần vượt khỏi vai trò của một sự kiện xúc tiến đơn thuần để trở thành công cụ chính sách mềm, nơi Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp gặp nhau trong không gian đối thoại và kết nối thực chất. Với sản phẩm Halal, hội chợ không chỉ mở ra cơ hội bán hàng mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái mới, trong đó tiêu chuẩn, liên kết và số hóa trở thành ba trụ cột cho chiến lược xuất khẩu bền vững của doanh nghiệp Việt.

Thiên Trường