Không cấm triệt để xe xăng, Hà Nội triển khai vùng phát thải thấp theo lộ trình

Bên lề cuộc họp báo do UBND TP Hà Nội tổ chức chiều 6/4, ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng chia sẻ với báo chí một số vấn đề việc thực hiện vùng phát thải thấp theo Nghị quyết 57 của HĐND TP quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn.

Ông Long cho biết, UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Công an thành phố… triển khai xây dựng đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, trong đó xác định phạm vi, đối tượng áp dụng, lộ trình thực hiện và các giải pháp kỹ thuật, quản lý phù hợp với điều kiện thực tiễn của thủ đô.

Theo đó, các đơn vị chức năng đang phối hợp để xác định rõ phạm vi áp dụng, đối tượng chịu tác động cũng như các giải pháp triển khai phù hợp. Chủ trương được xây dựng trên cơ sở kiểm soát khí thải đối với ô tô, mô tô và xe gắn máy theo từng giai đoạn, có giới hạn về không gian và thời gian, nhằm tránh gây xáo trộn lớn đến đời sống người dân và hoạt động giao thông đô thị.

Việc triển khai vùng phát thải thấp tại Hà Nội bám sát định hướng của Nghị quyết 57 đã được HĐND thành phố thông qua vào cuối năm 2025. Theo nghị quyết này, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2027, thành phố sẽ thực hiện thí điểm tại một số khu vực trong Vành đai 1. Đây là giai đoạn thử nghiệm nhằm đánh giá tác động và hoàn thiện các cơ chế vận hành trước khi mở rộng quy mô.

Trong giai đoạn tiếp theo, từ năm 2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp sẽ được triển khai trên toàn bộ khu vực Vành đai 1 và mở rộng sang một số khu vực bên trong Vành đai 2. Từ năm 2030, phạm vi sẽ tiếp tục mở rộng đến khu vực Vành đai 3 trở vào. Đáng chú ý, từ năm 2031, các khu vực đáp ứng tiêu chí theo quy định sẽ phải triển khai mô hình vùng phát thải thấp.

Thành phố cũng khuyến khích chính quyền cấp cơ sở chủ động xây dựng các khu vực phát thải thấp trong phạm vi quản lý, góp phần tăng tính linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa bàn.

Song song với việc xây dựng chính sách, Hà Nội đang từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ chuyển đổi giao thông xanh. Trong quý II/2026, dự kiến sẽ bổ sung thêm các trạm xe đạp công cộng nhằm giải quyết nhu cầu kết nối chặng cuối, đặc biệt tại khu vực trung tâm. Đồng thời, thành phố cũng nghiên cứu mở thêm các tuyến xe buýt điện cỡ nhỏ, phù hợp với điều kiện đường phố hẹp trong khu vực nội đô.

Về hạ tầng trạm sạc và tủ đổi pin cho phương tiện điện, các quy định liên quan đến phòng cháy chữa cháy, đặc biệt tại khu vực tầng hầm chung cư cũ, đang được các cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện hành lang pháp lý. Trong thời gian chờ hoàn chỉnh quy định, tổ công tác liên ngành đã xây dựng phương án triển khai mạng lưới tủ đổi pin nhỏ gọn tại các không gian công cộng phù hợp.

Mô hình này được kỳ vọng giúp người dân có thể thay pin nhanh trong khoảng 2-3 phút, đồng thời giải quyết các vấn đề về an toàn và hạn chế không gian, nhất là tại các khu tập thể cũ và khu vực phố cổ. Đây được xem là một trong những giải pháp hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang phương tiện ít phát thải.

Theo định hướng chung, Hà Nội lựa chọn cách tiếp cận “từ nhỏ đến lớn, từ thí điểm đến mở rộng”, thay vì áp dụng ngay các biện pháp mạnh như một số đô thị phát triển trên thế giới. Cách làm này nhằm đảm bảo phù hợp với điều kiện hạ tầng, công nghệ cũng như nguồn lực tài chính hiện có.

Khu vực được lựa chọn triển khai đầu tiên là lõi trung tâm quận Hoàn Kiếm, nơi đã có nền tảng hạn chế phương tiện cá nhân thông qua mô hình phố đi bộ. Phạm vi ban đầu sẽ được thiết kế ở mức gọn, sau đó từng bước mở rộng ra toàn quận và các khu vực khác trong vòng 3-5 năm tới.

Đại diện cơ quan quản lý nhấn mạnh, vùng phát thải thấp không chỉ là một biện pháp hành chính mà còn là bước chuyển đổi có lộ trình trong cơ cấu giao thông đô thị. Trong quá trình triển khai, yếu tố đảm bảo lợi ích và sự thích ứng của người dân sẽ được đặt lên hàng đầu.

Thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành liên quan thực hiện đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh chính sách cho phù hợp với thực tiễn. Việc triển khai theo từng giai đoạn được kỳ vọng giúp người dân có đủ thời gian chuẩn bị, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang hệ thống giao thông xanh bền vững trong tương lai.

VT