Kích hoạt thị trường nội địa để giảm áp lực từ biến động Trung Đông

Xung đột tại Trung Đông đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu, kéo theo áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và hoạt động xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, việc phát huy vai trò của thị trường nội địa được xem là giải pháp quan trọng nhằm duy trì đà tăng trưởng và ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Diễn biến căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông, đặc biệt liên quan đến các tuyến vận tải năng lượng quan trọng, đang khiến chi phí vận chuyển, logistics và giá nguyên liệu đầu vào gia tăng. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ khu vực này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới thương mại quốc tế, làm gia tăng rủi ro cho hoạt động xuất khẩu của nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều áp lực từ chi phí đầu vào, biến động tỷ giá, chi phí vận tải tăng cao và nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu có dấu hiệu chững lại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số khu vực truyền thống.

Bên cạnh việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới, khai thác hiệu quả thị trường trong nước được coi là giải pháp căn cơ, giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất và ổn định dòng tiền. Với quy mô dân số gần 100 triệu người, tiêu dùng nội địa tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Theo định hướng điều hành năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng được đặt mục tiêu tăng từ 13% đến 15%. Đây là mức tăng khá cao so với kết quả năm 2025, khi chỉ tiêu này đạt khoảng 9,2%. Tuy nhiên, tiêu dùng nội địa từ lâu đã chiếm khoảng 60% đóng góp vào tăng trưởng GDP, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn lớn.

Một thị trường nội địa vững mạnh không chỉ giúp duy trì sản xuất mà còn đóng vai trò “vùng đệm” quan trọng khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn. Khi sức mua trong nước được cải thiện, doanh nghiệp có thêm kênh tiêu thụ ổn định, qua đó giảm bớt tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, nhận thức của người tiêu dùng đối với hàng hóa sản xuất trong nước đã có sự cải thiện rõ rệt. Sản phẩm nội địa ngày càng hiện diện rộng rãi tại hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng tiện ích. Doanh nghiệp trong nước cũng từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Tuy vậy, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, thị trường nội địa cần những giải pháp mạnh mẽ và đồng bộ hơn.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện khung chính sách nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi cho hoạt động lưu thông hàng hóa. Các cơ chế quản lý, quy định về thị trường và thương mại cần được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, tạo động lực cho doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng thương mại tiếp tục được coi là một trong những yếu tố then chốt. Hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích được khuyến khích mở rộng, trong khi các chợ truyền thống được nâng cấp theo hướng văn minh, an toàn và thuận tiện hơn cho người tiêu dùng.

Song song với phát triển hạ tầng, các chương trình kích cầu tiêu dùng cũng cần được triển khai mạnh mẽ hơn. Những hoạt động khuyến mại tập trung, chương trình kết nối cung cầu, các chiến dịch thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt và các kênh bán hàng trực tuyến sẽ góp phần mở rộng thị trường, đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới.

Ngoài ra, việc bảo đảm môi trường thị trường minh bạch cũng đóng vai trò quan trọng. Công tác kiểm tra, giám sát cần được tăng cường nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, qua đó bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

Đối với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, việc theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế và xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp là cần thiết để bảo đảm nguồn cung ổn định trong nước, tránh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng khi thị trường thế giới biến động.

Các chuyên gia cho rằng, mục tiêu tăng trưởng bán lẻ từ 13% đến 15% chỉ có thể đạt được khi có sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách thương mại, tài chính và tiền tệ, đồng thời có sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và địa phương.

Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, người dân có xu hướng thận trọng hơn trong chi tiêu và gia tăng tích trữ các tài sản an toàn. Vì vậy, việc khơi thông dòng tiền vào tiêu dùng đòi hỏi các giải pháp kích cầu hiệu quả, đồng thời củng cố niềm tin của người tiêu dùng vào chất lượng hàng hóa và môi trường thị trường.

Xung đột tại Trung Đông là yếu tố khó kiểm soát đối với nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả thị trường nội địa với quy mô lớn và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng có thể trở thành động lực quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm áp lực từ xuất khẩu, đồng thời xây dựng nền tảng tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

PV