Kim ngạch xuất khẩu toàn ngành nông nghiệp 4 tháng đạt 21,15 tỷ USD, tăng 10,7%

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong 4 tháng đầu năm tất cả các nhóm hàng xuất khẩu đều ghi nhận tăng trưởng, trong đó nông sản đạt 11,6 tỷ USD (tăng 11,7%), lâm sản 5,56 tỷ USD (tăng 11,2%), thủy sản 3,09 tỷ USD (tăng 13,7%), sản phẩm chăn nuôi 178 triệu USD (tăng 16,8%), và đầu vào sản xuất 722 triệu USD (tăng 20%). Sáu mặt hàng đạt giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD, với cà phê (3,78 tỷ USD, tăng 51,1%) và gỗ (5,2 tỷ USD, tăng 5,8%) dẫn đầu. Tuy nhiên, xuất khẩu gạo và rau quả lại giảm lần lượt 14,3% và 14,2%, cho thấy sự bất ổn trong một số ngành hàng chủ lực.

Về thị trường, Hoa Kỳ, Trung Quốc và Nhật Bản vẫn là các thị trường lớn nhất, nhưng xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 1,1%, và khu vực Châu Á giảm 1,3%, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường và nguy cơ mất cân đối khi nhu cầu biến động. Ngược lại, Châu Âu (tăng 37,7%) và Châu Phi (tăng 78,4%) nổi lên như các thị trường tiềm năng, mở ra cơ hội đa dạng hóa thị trường rất lớn.

Mặt khác, kim ngạch nhập khẩu tăng 16,6%, đạt 15,97 tỷ USD, khiến xuất siêu giảm 4,1% còn 5,18 tỷ USD. Điều này cho thấy áp lực từ chi phí đầu vào tăng cao, đặc biệt ở nhóm sản phẩm chăn nuôi (tăng 27,8%) và thủy sản (tăng 29%), có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận và năng lực cạnh tranh của ngành.

Ngành nông nghiệp và môi trường đang đối mặt với nguy cơ phát triển nóng, điển hình như ở mặt hàng sầu riêng, khi diện tích trồng vượt quy hoạch và chất lượng chưa đồng bộ. Sự phụ thuộc lớn vào Trung Quốc cũng là rủi ro lớn, khi thị trường này giảm 1,1% và áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn.

Về lĩnh vực thủy sản xuất khẩu tôm đạt 1,24 tỷ USD (tăng 28,4%), là điểm sáng trong nhóm thủy sản. Tuy nhiên, áp lực từ các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng (như dư lượng cadmium tại Trung Quốc) đòi hỏi Bộ phải tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng và chế biến để đảm bảo an toàn thực phẩm. Đề án phát triển logistics đến năm 2030 sẽ hỗ trợ giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh  của thủy sản Việt Nam tại các thị trường khó tính như EU và Nhật Bản.

Lâm sản, đặc biệt là gỗ, đạt 5,2 tỷ USD, nhưng chỉ tăng 5,8%, cho thấy tốc độ tăng trưởng chậm lại. Bộ cần tập trung vào phát triển bền vững, giảm phát thải trong sản xuất, và tăng cường các chứng nhận quốc tế về trách nhiệm xã hội và môi trường. Việc mở rộng thị trường sang châu Phi và các nước Hồi giáo (thị trường Halal) sẽ là hướng đi mới để đa dạng hóa đầu ra, đồng thời giảm áp lực từ các thị trường truyền thống.

Sản phẩm chăn nuôi tăng 16,8%, nhưng kim ngạch nhập khẩu đầu vào tăng mạnh (27,8%) cho thấy chi phí sản xuất đang là thách thức lớn. Bộ sẽ thúc đẩy các ngành hỗ trợ sản xuất, như sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước, để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong quản lý sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ nhanh hơn.

Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung vào các chiến lược dài hạn nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao giá trị gia tăng cho các ngành hàng. Điển hình là cà phê, cao su và hạt tiêu ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng về giá (cà phê tăng 67,5%, hạt tiêu tăng 62,5%, cao su tăng 30,2%), cho thấy tiềm năng lớn trong việc nâng cao giá trị xuất khẩu. Bộ sẽ tiếp tục cơ cấu lại ngành, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất và chế biến để duy trì chất lượng và tăng năng suất.

PV (t/h)