Livestream mở ‘cánh cửa’ thị trường cho sản phẩm làng nghề Thủ đô

Trước đây, khi thương mại điện tử chưa phổ biến, sản phẩm của các làng nghề, hợp tác xã và hộ kinh doanh nhỏ chủ yếu được tiêu thụ trong phạm vi địa phương. Việc tìm kiếm khách hàng mới, giới thiệu sản phẩm và mở rộng thị trường phần lớn phụ thuộc vào các kênh bán hàng truyền thống.

Sự phát triển của các nền tảng số đang từng bước thay đổi cách tiếp cận thị trường. Thông qua các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và đặc biệt là livestream, sản phẩm làng nghề có thể được giới thiệu trực tiếp tới người tiêu dùng ở nhiều địa phương, thay vì chỉ tiếp cận khách hàng trong phạm vi nơi sản xuất.

Một phiên livestream không chỉ tạo cơ hội giới thiệu và bán sản phẩm mà còn giúp người tiêu dùng trực tiếp tìm hiểu về sản phẩm, người sản xuất và quy trình làm nghề. Khoảng cách giữa người bán và người mua được rút ngắn, trong khi các cơ sở sản xuất có thêm một kênh tiếp nhận phản hồi, tìm kiếm khách hàng và mở rộng thị trường.

Tại làng nghề Sơn Đồng, livestream đang trở thành một kênh mới để giới thiệu sản phẩm và câu chuyện của người làm nghề. Qua màn hình điện thoại, nghệ nhân có thể trực tiếp giới thiệu với người xem về chất liệu, kỹ thuật chế tác cũng như những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng sản phẩm.

Hay tại xã Thường Tín, địa bàn có 11 làng nghề truyền thống, chuyển đổi số đang được triển khai gắn với xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Chỉ trong tháng 8/2026, UBND xã tổ chức 4 phiên livestream giới thiệu các sản phẩm làng nghề như chăn, ga, gối, đệm Trát Cầu, mộc điêu khắc, lược sừng Thụy Ứng và đồ gỗ Nhị Khê. Lãnh đạo xã cùng doanh nghiệp trực tiếp tham gia giới thiệu quy trình, chất lượng sản phẩm, giải đáp thắc mắc của người tiêu dùng, qua đó góp phần tạo niềm tin và nâng sức lan tỏa cho sản phẩm...

Làng nghề Hà Nội có thêm dư địa trên "chợ số"

Theo thống kê, TP. Hà Nội hiện có 1.350 làng có nghề và làng có nghề truyền thống, trong đó 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và nghề truyền thống đã được công nhận. Hệ thống làng nghề hoạt động trong nhiều nhóm ngành, từ thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, dệt may đến chế biến nông, lâm, thủy sản.

Đây là nguồn lực phong phú về sản phẩm, văn hóa, tri thức bản địa và các giá trị truyền thống để phát triển thương mại số gắn với sản phẩm đặc trưng của Thủ đô. Những sản phẩm như lụa Vạn Phúc, nón lá Tri Lễ, gốm Bát Tràng, mây tre đan Phú Vinh, Phú Nghĩa... không chỉ mang giá trị của một sản phẩm hàng hóa mà còn chứa đựng câu chuyện về nghề, về vùng đất và người làm nghề.

Khi được đưa lên môi trường số một cách bài bản, những sản phẩm vốn chủ yếu được biết đến trong phạm vi địa phương có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều địa phương và hướng tới thị trường rộng lớn hơn.

Tuy nhiên, giá trị của chuyển đổi số không nằm ở số lượng phiên livestream hay lượt người xem, mà ở khả năng biến những công cụ số thành một kênh kinh doanh thực chất và lâu dài. Hiệu quả cần được thể hiện qua những kết quả cụ thể như sản phẩm bán được, số lượng đơn hàng tăng, khách hàng được mở rộng và doanh thu được cải thiện.

Quan trọng hơn, quá trình này đang thúc đẩy người sản xuất thay đổi cách kinh doanh. Từ chỗ chủ yếu dựa vào các kênh bán hàng truyền thống, các hộ sản xuất, hợp tác xã và cơ sở làng nghề từng bước làm quen với việc giới thiệu sản phẩm trên nền tảng số, tương tác trực tiếp với khách hàng và chủ động hơn trong việc tìm kiếm thị trường.

Theo hướng đó, chuyển đổi số không còn đơn thuần là đưa sản phẩm lên một nền tảng mới, mà là quá trình hình thành một phương thức kinh doanh mới. Khi người sản xuất có thể tiếp cận khách hàng nhanh hơn, mở rộng thị trường và đo đếm được hiệu quả bán hàng, môi trường số sẽ trở thành một "chợ mới" cho sản phẩm làng nghề Hà Nội.

Từ một phiên livestream đến một kênh thị trường

Nếu livestream chỉ tạo ra một vài đợt bán hàng sôi động, hiệu quả sẽ khó bền vững. Giá trị lớn hơn của chuyển đổi số nằm ở việc người sản xuất từng bước hình thành năng lực kinh doanh mới, biến công cụ số thành một kênh thị trường thường xuyên.

Câu chuyện tại xã Phú Xuyên là một ví dụ. Địa phương có nhiều nghề truyền thống như khảm trai, giày da, đồ gỗ mỹ nghệ, đan lưới cùng các mặt hàng nông sản đặc trưng. Thay vì để từng hộ tự xoay xở, chính quyền, các đoàn thể và tổ công nghệ số cộng đồng cùng tham gia kết nối sản phẩm với thị trường.

Trong một phiên livestream giới thiệu sản phẩm OCOP và đồ gỗ mỹ nghệ, chương trình thu hút 12.805 lượt xem, hơn 800 lượt tương tác cùng nhiều liên hệ tư vấn mua hàng. Ở một phiên khác, hơn 60 mặt hàng nông sản chế biến được giới thiệu tới hơn 11.000 lượt người xem trên các nền tảng Facebook, YouTube và các fanpage địa phương. Sau phiên livestream, số lượng đơn hàng của Hợp tác xã Tâm Anh tăng khoảng 60% so với trước đó.

Đáng chú ý, lãnh đạo xã Phú Xuyên trực tiếp tham gia các phiên livestream. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thành Chung khẳng định, việc cán bộ tham gia không phải để làm thay người dân hay chạy theo trào lưu, mà nhằm tạo thêm niềm tin cho người tiêu dùng về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, qua đó tạo điểm tựa uy tín cho các cơ sở sản xuất khi tiếp cận thị trường ngoài địa bàn.

Thực tế cho thấy, việc đưa sản phẩm làng nghề lên môi trường số không chỉ là câu chuyện của riêng từng hộ sản xuất. Kế hoạch của Hà Nội cũng đặt vấn đề hỗ trợ giới thiệu, kết nối sản phẩm OCOP vào các kênh phân phối, sàn thương mại điện tử và các trang thông tin điện tử.

Để mô hình này đi xa hơn, điều cần thiết không chỉ là có thêm nhiều phiên livestream. Người sản xuất phải từng bước chuẩn hóa sản phẩm, minh bạch nguồn gốc, chất lượng và giá bán; đồng thời nâng cao kỹ năng xây dựng nội dung, vận hành gian hàng, thanh toán, chăm sóc khách hàng và truy xuất nguồn gốc. Hạ tầng thương mại, logistics và các phương thức thanh toán số cũng cần được kết nối đồng bộ.

Đây cũng là hướng đi đang được thể hiện trong các chương trình khuyến mại của Hà Nội. Năm 2026, "Tháng Khuyến mại số Hà Nội" hướng tới thu hút doanh nghiệp và hộ kinh doanh tham gia, trong đó có các phiên livestream giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm của doanh nghiệp, làng nghề, chủ thể OCOP và các xã, phường.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp lưu ý, chương trình khuyến mại tập trung không chỉ là hoạt động mua sắm đơn thuần mà hướng tới phát triển thị trường trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hình thành văn hóa tiêu dùng hiện đại.

Trong đó, yêu cầu về chất lượng hàng hóa, nguồn gốc xuất xứ, công khai giá bán và mức ưu đãi, cũng như bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ngày càng trở nên quan trọng. Bởi khi thị trường được mở rộng nhờ công nghệ, niềm tin của khách hàng cũng trở thành yếu tố quyết định khả năng giữ thị trường.

Từ những phiên livestream ban đầu, nếu sản phẩm được chuẩn hóa, câu chuyện được kể đúng, chất lượng được bảo đảm và hoạt động bán hàng được tổ chức bài bản, những sản phẩm vốn chỉ quen thuộc trong phạm vi làng nghề sẽ có thêm cơ hội đi xa hơn.

Khi đó, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa xôi mà trở thành một phần của quá trình giữ nghề, phát triển nghề và mở rộng thị trường cho sản phẩm làng nghề Thủ đô.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ