Logistics toàn cầu đối mặt cú sốc từ Trung Đông, chuyên gia nhận định chỉ ngắn hạn

Xung đột tại Trung Đông đang ảnh hưởng trực tiếp đến vận tải hàng không và chuỗi logistics quốc tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây nhiều khả năng chỉ là cú sốc ngắn hạn và không làm đảo chiều xu hướng toàn cầu hóa cũng như tăng trưởng thương mại toàn cầu.

Nhận định này được đưa ra tại buổi công bố báo cáo Kết nối Toàn cầu 2026 do DHL phối hợp với Trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York tổ chức tại Hà Nội ngày 10/3.

Theo ông John Pearson, Giám đốc điều hành DHL Express, khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát, hoạt động vận tải hàng không và logistics trong khu vực lập tức chịu tác động.

Trong những ngày gần đây, nhiều chuyến bay và hoạt động vận chuyển đã phải tạm dừng hoặc hạn chế, khiến chuỗi cung ứng hàng hóa bị gián đoạn.

Dù vậy, đại diện DHL cho rằng thương mại quốc tế vẫn đang nỗ lực duy trì đà phục hồi và sẽ dần ổn định trở lại khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt.

Là một trong những tập đoàn logistics lớn nhất thế giới, DHL đã hiện diện tại Trung Đông từ năm 1996. Trong 12 tháng qua, khu vực này vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực nhờ nhu cầu vận chuyển hàng hóa lớn, đặc biệt tại các trung tâm logistics như Dubai.

Đồng quan điểm, GS. Steven A. Altman, Giám đốc Chương trình DHL về Toàn cầu hóa tại Trung tâm Quản lý của Tương lai thuộc NYU Stern, cho rằng biến động tại Trung Đông chắc chắn sẽ tác động đến thương mại toàn cầu.

Theo ông, khu vực này chiếm khoảng 4–6% tổng giao thương hàng hóa toàn cầu. Tuy nhiên, dựa trên dữ liệu kinh tế và các diễn biến trong lịch sử, ông Altman nhận định đây nhiều khả năng là cú sốc ngắn hạn và không làm thay đổi xu hướng toàn cầu hóa đang tiếp tục diễn ra.

“Tôi lạc quan về khả năng phục hồi của khu vực trong thời gian tới”, ông Altman nhận định.

Báo cáo Kết nối Toàn cầu 2026 của DHL cho thấy toàn cầu hóa vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục, bất chấp sự gia tăng căng thẳng địa chính trị và việc Mỹ tăng thuế quan.

Báo cáo đo lường mức độ toàn cầu hóa trên thang điểm từ 0% (không có giao dịch xuyên biên giới) đến 100% (biên giới và khoảng cách không còn ảnh hưởng). Kết quả năm 2025 cho thấy mức độ toàn cầu hóa của thế giới đạt 25%, tương đương mức kỷ lục từng được ghi nhận vào năm 2022.

Theo các chuyên gia, thương mại toàn cầu vẫn được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới.

Việc Mỹ tăng thuế quan gần đây có thể khiến tốc độ tăng trưởng thương mại chậm lại trong ngắn hạn, nhưng khó có khả năng làm gián đoạn dòng chảy thương mại toàn cầu.

Dự báo cho thấy thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ tăng trưởng trung bình 2,6% mỗi năm đến năm 2029, tương đương mức tăng của thập kỷ trước.

Một trong những lý do khiến thương mại toàn cầu vẫn duy trì đà tăng là phần lớn giao thương quốc tế không liên quan trực tiếp đến Mỹ. Năm 2025, khoảng 13% hàng nhập khẩu toàn cầu vào Mỹ và 9% hàng xuất khẩu toàn cầu xuất phát từ Mỹ.

Ngoài ra, nhiều quốc gia cũng đang thúc đẩy các thỏa thuận thương mại mới nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận những thị trường thay thế.

Báo cáo cũng cho thấy Việt Nam là một trong 10 quốc gia tăng mạnh nhất về mức độ kết nối toàn cầu trong 25 năm qua. Trong giai đoạn 2001–2025, Việt Nam tăng 6,5 điểm trong chỉ số kết nối toàn cầu.

Cùng nằm trong nhóm tăng mạnh có hai quốc gia châu Á – Thái Bình Dương là Singapore và Lào. Trong đó, Singapore hiện đứng đầu thế giới về chỉ số toàn cầu hóa năm 2026.

Trong bảng xếp hạng năm nay, Việt Nam đứng thứ 36 trên 180 nền kinh tế, dựa trên các dòng chảy quốc tế về thương mại, vốn, thông tin và con người.

Đáng chú ý, trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam cùng hai nước Đông Nam Á là Malaysia và Thái Lan đạt mức kết nối toàn cầu cao nhất.

Theo GS. Altman, tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam trong nhiều năm qua diễn ra song hành với sự bùng nổ thương mại kể từ khi thực hiện chính sách đổi mới.

Hiện nay, tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa trong GDP của Việt Nam đứng thứ 6 thế giới, trong khi độ phủ thị trường xuất khẩu đứng thứ 5 toàn cầu.

Triển vọng giai đoạn 2026–2030 được đánh giá khá tích cực khi Việt Nam được dự báo đạt mức tăng tuyệt đối về thương mại hàng hóa lớn thứ 4 thế giới và tốc độ tăng trưởng thương mại nhanh thứ 24, khoảng 6% mỗi năm.

“Việt Nam hiện là nền kinh tế xuất khẩu hàng hóa lớn thứ 6 thế giới tính theo tỷ trọng GDP. Tôi hy vọng Việt Nam có thể tiếp tục cải thiện vị trí này lên thứ 4 trong tương lai”, GS. Altman cho biết.

Theo Vietnamnet