Lúng túng quy định nguồn gốc cây cảnh sau vụ 42 gốc mai ở Côn Đảo

Sau vụ việc, nhiều người trồng mai bày tỏ băn khoăn về việc có cần đăng ký, xác nhận nguồn gốc cho vườn cây hay không khi thực tế lâu nay hoạt động trồng, mua bán mai diễn ra tự phát, không yêu cầu thủ tục truy xuất nguồn gốc.

Ông Lê Hữu Thiện, Phó Giám đốc một hợp tác xã hoa mai tại TP.HCM, cho biết người trồng mai từ trước đến nay chủ yếu tự chủ trong các khâu gieo trồng, chăm sóc và giao dịch, chưa từng thực hiện đăng ký nguồn gốc với cơ quan chức năng. Việc một trường hợp bị xử phạt vì không chứng minh được xuất xứ khiến nhiều nhà vườn bất ngờ và lo lắng.

Theo ông Thiện, nếu quy định về đăng ký nguồn gốc được áp dụng, cần làm rõ quy trình thực hiện, cơ quan cấp giấy chứng nhận cũng như phạm vi áp dụng để người dân có thể tuân thủ.

Cùng chung quan điểm, một số nhà vườn cho rằng trên thị trường hiện nay, nhiều loại cây cảnh như “mai rừng”, “lan rừng”, “đào rừng” được quảng bá để thu hút người mua nhưng nguồn gốc thực tế lại khó kiểm chứng, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý.

Theo cơ quan quản lý tại Côn Đảo, khu vực này có hệ sinh thái rừng tự nhiên phong phú với hơn 1.000 loài thực vật, trong đó có nhiều loài cây có giá trị như mai vàng, thiên tuế, bạch lộc. Thời gian qua đã xuất hiện tình trạng một số cá nhân vào rừng khai thác, đào bứng cây rừng đem về làm cảnh, sau đó mua bán, trao đổi, gây ảnh hưởng đến công tác bảo vệ rừng.

Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đã tăng cường quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển và kinh doanh các loại cây có nguồn gốc từ rừng tự nhiên, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Liên quan đến trường hợp cụ thể, cơ quan chức năng xác định 42 gốc mai vàng bị tịch thu là lâm sản ngoài gỗ. Người sở hữu khai nhận mua từ đất liền nhưng không xuất trình được hồ sơ hợp pháp như bảng kê lâm sản, hóa đơn, chứng từ, nên bị xử phạt theo quy định.

Từ vụ việc trên, nhiều nhà vườn đặt câu hỏi về việc khi nào cần khai báo nguồn gốc đối với cây cảnh. Theo ý kiến từ các cơ quan chuyên môn, việc này không áp dụng với mọi loại cây trồng mà chỉ bắt buộc trong các trường hợp liên quan đến cây có nguồn gốc từ rừng tự nhiên hoặc thuộc diện quản lý.

Đối với những cây cảnh có nguồn gốc từ rừng hoặc được khai thác từ rừng, khi mua bán hoặc vận chuyển, người sở hữu phải lập bảng kê lâm sản kèm theo hóa đơn, chứng từ hợp pháp để chứng minh nguồn gốc. Trường hợp vận chuyển liên tỉnh hoặc ra đảo, việc mang theo đầy đủ hồ sơ là yêu cầu bắt buộc.

Ngược lại, các loại cây do người dân tự trồng, tự nhân giống trong vườn và không thuộc nhóm quản lý thì không cần khai báo nguồn gốc.

PV