Lý do ngân hàng ồ ạt 'bơm vốn'

Cuối năm luôn là giai đoạn “chạy nước rút” của cộng đồng doanh nghiệp khi nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và mở rộng đầu tư gia tăng. Để đáp ứng nhu cầu này, hệ thống ngân hàng đang tăng tốc đưa vốn ra thị trường thông qua nhiều chương trình tín dụng ưu đãi, với trọng tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, nhiều ngân hàng chủ động tìm kiếm các doanh nghiệp có phương án, dự án khả thi nhằm thu xếp nguồn vốn cho vay. Đáng chú ý, cuối tháng 11 vừa qua, hai ngân hàng đã ký kết thu xếp khoản tín dụng trị giá 6.750 tỷ đồng cho dự án mở rộng tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành.

Song song với đó, một số ngân hàng thương mại cổ phần lựa chọn chiến lược hỗ trợ dòng tiền sớm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các ưu đãi về thẻ, hoàn tiền, giảm phí dịch vụ. Cách tiếp cận này không chỉ nhằm thu hút khách hàng mới, mà còn tạo “đầu vào” cho hoạt động tín dụng trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Ở mảng bán lẻ, nhằm đáp ứng nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, có ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô 48.500 tỷ đồng dành cho khách hàng cá nhân, áp dụng đến hết ngày 31/12. Nguồn vốn được phân bổ cho hai nhóm khách hàng chính là cá nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa, những phân khúc được đánh giá có biên lợi nhuận tốt và mức độ phân tán rủi ro cao hơn so với doanh nghiệp lớn.

Chiến lược này phản ánh thực tế tại phân khúc doanh nghiệp nhỏ và vừa, nơi nhu cầu vốn lớn nhưng đi kèm rủi ro và chi phí xử lý khoản vay không nhỏ. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải kết hợp chặt chẽ giữa sản phẩm thanh toán và tín dụng để vừa mở rộng dư nợ, vừa kiểm soát chất lượng tín dụng.

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, áp lực tăng trưởng tín dụng cuối năm đặt các ngân hàng trước bài toán cân bằng giữa hai mục tiêu dễ xung đột. Một mặt là mở rộng thị phần tín dụng thông qua ưu đãi lãi suất và nới điều kiện cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu. Mặt khác là kiểm soát rủi ro lãi suất và chi phí vốn trong bối cảnh cạnh tranh huy động gia tăng, lãi suất huy động có xu hướng nhích lên vào thời điểm cuối năm.

“Với doanh nghiệp, đây là thời điểm phù hợp để thương lượng điều kiện vay vốn, song cần cân nhắc kỹ chi phí vốn do lãi suất huy động và cho vay có thể biến động dưới áp lực thanh khoản. Về phía ngân hàng, bài toán đặt ra là đẩy vốn có chọn lọc, ưu tiên các khoản vay hiệu quả, có tài sản bảo đảm tốt, đồng thời không làm suy yếu thanh khoản trong ngắn hạn”, ông Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Ở quy mô vĩ mô, ngày 12/12, Ngân hàng Nhà nước cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, các ngân hàng thương mại đã dành khoảng 500.000 tỷ đồng để triển khai Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược.

Hiện có 21 ngân hàng thương mại đăng ký tham gia chương trình. Khách hàng vay vốn phải thuộc đối tượng của chương trình, đáp ứng đầy đủ điều kiện vay theo quy định và phối hợp chặt chẽ với ngân hàng trong quá trình giải ngân. Cơ chế cho vay được thực hiện theo quy định hiện hành.

Theo Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay trong khuôn khổ chương trình này sẽ thấp hơn tối thiểu 1–1,5%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay. Thời gian triển khai chương trình kéo dài đến hết năm 2030 hoặc đến khi doanh số cho vay đạt quy mô 500.000 tỷ đồng, tùy điều kiện nào đến trước.

Lãi suất ưu đãi được áp dụng tối thiểu trong 2 năm kể từ ngày giải ngân từng lần, theo từng khế ước nhận nợ, nhưng không vượt quá thời hạn cho vay đã thỏa thuận với khách hàng. Sau thời điểm 31/12/2030 hoặc khi ngân hàng sử dụng hết nguồn vốn đã đăng ký tham gia chương trình, lãi suất ưu đãi sẽ không còn được áp dụng đối với các khoản giải ngân mới.

PV/TH