Nghị định mới về báo chí có hiệu lực từ 1/7

Quy định chặt chẽ hơn về cấp phép và thu hồi giấy phép hoạt động báo chí

Nghị định số 237/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 26/6/2026 nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Báo chí 2025 với 18 nội dung được giao quy định chi tiết.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc siết chặt điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội và tổ chức xã hội nghề nghiệp.

Theo quy định mới, để được cấp phép hoạt động báo chí, tổ chức phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện về thời gian hoạt động, quy mô hội viên, nhân sự, cơ sở vật chất và năng lực tài chính.

Cụ thể, tổ chức phải hoạt động tối thiểu 3 năm, có ít nhất 150 hội viên chính thức, cơ quan báo chí dự kiến thành lập phải có tối thiểu 7 nhân sự, trong đó có ít nhất 3 người được cấp thẻ nhà báo.

Về cơ sở vật chất, trụ sở phải được bố trí hoặc thuê ổn định trong thời gian từ 2 năm trở lên. Đồng thời, cơ quan chủ quản phải xây dựng đề án tài chính chứng minh đủ nguồn lực để chi trả lương, bảo hiểm và các chi phí hoạt động tối thiểu trong 2 năm đầu.

Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí.

Theo đó, cơ quan báo chí sẽ bị thu hồi giấy phép nếu sau khi được cấp phép không thành lập hoặc không xuất bản sản phẩm báo chí trong vòng 3 tháng đối với báo in và báo điện tử hoặc 9 tháng đối với phát thanh, truyền hình và tạp chí in.

Trong quá trình hoạt động, giấy phép cũng có thể bị thu hồi nếu cơ quan báo chí tạm dừng hoạt động quá thời hạn quy định hoặc chậm đóng bảo hiểm xã hội cho trên 50% số lao động trong thời gian 12 tháng kể từ khi có phản ánh của người lao động.

Bổ sung quy định về AI và nền tảng số báo chí quốc gia

Lần đầu tiên, trách nhiệm của cơ quan báo chí khi sử dụng trí tuệ nhân tạo được quy định cụ thể trong một nghị định hướng dẫn Luật Báo chí.

Theo đó, cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm kiểm chứng, rà soát và bảo đảm tính chính xác, hợp pháp đối với mọi nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra trước khi đăng tải.

Đối với các văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc video được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI có khả năng gây nhầm lẫn với nội dung thật, cơ quan báo chí bắt buộc phải gắn nhãn nhận diện rõ ràng tại vị trí dễ quan sát.

Nghị định cũng nghiêm cấm việc sử dụng AI để tạo ra hoặc phát tán thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc các nội dung có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc hình thành nền tảng số báo chí quốc gia.

Theo mô hình được quy định, ba cơ quan báo chí chủ lực sẽ đảm nhận phát triển các nền tảng chuyên sâu gồm Đài Truyền hình Việt Nam phụ trách truyền hình số, Đài Tiếng nói Việt Nam phát triển phát thanh số và Báo Nhân Dân xây dựng nền tảng báo chí điện tử.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn dữ liệu, định danh và kết nối để bảo đảm hệ thống vận hành thống nhất trên phạm vi cả nước.

Nghị định yêu cầu nền tảng số phải hoạt động theo nguyên tắc trung lập, không được sử dụng thuật toán hay dữ liệu để can thiệp trái pháp luật vào việc phân phối, sắp xếp hoặc hiển thị nội dung báo chí, đồng thời bảo đảm đối xử công bằng giữa các cơ quan báo chí.

Bên cạnh đó, cơ quan báo chí được phép tích hợp nhiều loại hình dịch vụ trực tuyến như thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và dịch vụ công trên nền tảng báo chí số.

Tuy nhiên, nội dung báo chí và nội dung dịch vụ phải được hiển thị tách biệt rõ ràng, đồng thời cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm đối với mọi dịch vụ do mình cung cấp hoặc tích hợp từ bên thứ ba.

Quy định mới về lãnh đạo cơ quan báo chí và chế độ lưu chiểu

Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến tiêu chuẩn lãnh đạo cơ quan báo chí.

Theo đó, người đứng đầu báo in và báo điện tử là Tổng Biên tập; người đứng đầu cơ quan phát thanh, truyền hình và cơ quan thông tấn quốc gia là Tổng Giám đốc.

Người được bổ nhiệm phải có bằng đại học trở lên, có thẻ nhà báo còn hiệu lực, có chứng chỉ bồi dưỡng quản lý nhà nước về báo chí và còn đủ thời gian công tác ít nhất một nhiệm kỳ, tương đương 60 tháng.

Đối với các cơ quan báo chí không thuộc cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tuổi tối đa giữ chức vụ lãnh đạo được quy định là 65 tuổi đối với nữ và 67 tuổi đối với nam.

Liên quan đến chế độ lưu chiểu, Nghị định yêu cầu các cơ quan báo chí in phải gửi 3 bản in cùng 1 bản số hóa có chữ ký số cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chậm nhất vào 8 giờ sáng ngày phát hành.

Ấn phẩm báo in phải được lưu giữ tối thiểu 24 tháng.

Đối với báo điện tử, toàn bộ nội dung đã đăng tải phải được lưu trữ nguyên vẹn trong 3 tháng để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, trong khi dữ liệu lưu chiểu điện tử phải được bảo quản tối thiểu 12 tháng kể từ ngày đăng lần đầu.

Nghị định cũng quy định rõ việc cải chính thông tin sai sự thật. Báo điện tử phải mở chuyên mục cải chính riêng trên trang chủ với cách trình bày tương đương bài viết gốc và thực hiện cải chính trong vòng 2 ngày kể từ khi có kết luận hoặc tự phát hiện sai sót.

Đối với hoạt động liên kết sản xuất phát thanh, truyền hình, tổng thời lượng chương trình liên kết trên các kênh phục vụ nhiệm vụ chính trị không được vượt quá 30% tổng thời lượng phát sóng lần đầu.

Ngoài ra, các hợp đồng liên kết phải quy định rõ trách nhiệm kiểm duyệt nội dung, vấn đề bản quyền và yêu cầu Việt hóa đối với các chương trình giải trí có bản quyền hoặc kịch bản nước ngoài.

Đáng chú ý, riêng các quy định liên quan đến kết nối trực tuyến trong hoạt động báo chí trên không gian mạng sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2028, chậm hơn hai năm so với các quy định còn lại nhằm tạo thời gian để các cơ quan báo chí và đơn vị quản lý hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.

Với hàng loạt quy định mới, Nghị định số 237/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đầy đủ hơn cho hoạt động báo chí trong giai đoạn chuyển đổi số, đồng thời nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và chất lượng thông tin trong môi trường truyền thông hiện đại.

Xem chi tiết Nghị định tại đây!

P.T