Nguyên nhân gây hăm tã ở trẻ và cách cải thiện 

Vùng mặc tã là nơi da trẻ dễ tổn thương nhất - Vì sao? 

Làn da của chúng ta được ví như một “bức tường thành” vững chắc, bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây hại như vi khuẩn, virus… Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, “bức tường thành” này còn rất mỏng manh, dễ bị tổn thương và trở thành mục tiêu tấn công của các tác nhân gây bệnh – đây cũng là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ dễ bị hăm tã.

Ở trạng thái bình thường, bề mặt da trẻ có một lớp màng bảo vệ tự nhiên với độ pH hơi acid. Môi trường này giúp duy trì sự cân bằng của các vi sinh vật có lợi và hạn chế sự phát triển của các tác nhân gây hại. Đồng thời, lớp màng này cũng góp phần giữ nước, giúp da mềm mại và giảm nguy cơ kích ứng.

Tuy nhiên, vùng mặc tã lại là nơi rất dễ mất đi sự cân bằng đó. Trong nhiều giờ liên tục, da gần như được che kín hoàn toàn. Hơi nóng từ cơ thể không thoát ra ngoài, độ ẩm tăng lên do mồ hôi, nước tiểu và đôi khi cả phân. Khi những yếu tố này tồn tại lâu trên bề mặt da, môi trường tự nhiên của da bắt đầu thay đổi.

Điều đáng chú ý là quá trình này diễn ra khá âm thầm. Trước khi xuất hiện những mảng đỏ rõ rệt, làn da đã trải qua giai đoạn bị "quá tải". Các tế bào da ngậm nhiều nước hơn bình thường, trở nên mềm và dễ bị tổn thương trước những tác động rất nhỏ như cọ xát khi trẻ cử động.

Tại sao có bé thay tã thường xuyên vẫn bị hăm? 

Một yếu tố quan trọng là độ nhạy cảm của làn da. Trẻ sơ sinh có lớp biểu bì mỏng hơn khoảng 20–30% so với người lớn, khả năng giữ nước và chống lại các tác nhân kích thích còn hạn chế. Vì vậy, chỉ cần môi trường da thay đổi trong thời gian ngắn cũng có thể tạo nên phản ứng viêm.

Mỗi lần trẻ đi tiểu hoặc đi ngoài, môi trường trên bề mặt da đều có sự thay đổi. Nếu nước tiểu và phân lưu lại quá lâu trong tã, chúng sẽ làm mất đi độ pH tự nhiên của da, khiến làn da trở nên nhạy cảm hơn. Đặc biệt, các chất có trong phân còn có thể kích thích trực tiếp lên vùng da đang mềm và ẩm, làm tình trạng kích ứng diễn ra nhanh hơn. Khi da vừa phải tiếp xúc với nước tiểu, vừa tiếp xúc với phân trong thời gian dài, nguy cơ hăm tã sẽ cao hơn nhiều so với chỉ tiếp xúc với nước tiểu. 

Một số trẻ còn bị tiêu chảy hoặc đi ngoài nhiều lần trong thời kỳ mọc răng, sau tiêm phòng hoặc khi thay đổi chế độ ăn. Khi đó, da phải tiếp xúc với phân thường xuyên hơn, nguy cơ hăm tã cũng tăng lên dù cha mẹ đã rất chú ý thay tã. Bên cạnh đó, việc sử dụng khăn ướt có nhiều hương liệu hoặc lau chùi quá mạnh mỗi lần thay tã cũng có thể khiến da bị kích ứng. 

Hăm tã kéo dài có thể tạo thành vòng luẩn quẩn khó dứt 

Ở giai đoạn đầu, hăm tã thường chỉ biểu hiện bằng những vùng da hơi đỏ tại mông, bẹn hoặc quanh hậu môn. Nếu môi trường da sớm được cải thiện, các tổn thương này có thể nhanh chóng dịu đi.

Tuy nhiên, khi vùng da vẫn tiếp tục ở trong trạng thái nóng, ẩm và bị cọ xát liên tục, các tế bào da sẽ tổn thương nhiều hơn. Lúc này, trẻ bắt đầu cảm thấy đau rát hoặc ngứa ngáy. Mỗi lần cử động chân, thay tã hay vệ sinh, trẻ đều có thể quấy khóc vì khó chịu.

Cảm giác khó chịu khiến trẻ liên tục cọ người xuống đệm hoặc dùng tay chạm vào vùng da tổn thương. Những ma sát nhỏ này tiếp tục làm da trầy xước, khiến các mảng hăm lan rộng hơn.

Nếu tình trạng này kéo dài, vùng da tổn thương sẽ phục hồi chậm hơn bình thường. Điều đó lý giải vì sao có những bé bị hăm tã dai dẳng nhiều ngày, thậm chí vừa đỡ được một thời gian ngắn lại tái phát ngay khi thời tiết nóng hơn hoặc trẻ đi ngoài nhiều lần.

Cách cải thiện hăm tã ở trẻ nhỏ

Khi trẻ bị hăm tã, phản ứng đầu tiên của nhiều cha mẹ là thay tã liên tục hoặc tìm nhiều loại kem bôi khác nhau với mong muốn vùng da đỏ nhanh biến mất. Tuy nhiên, nếu môi trường da vẫn luôn trong tình trạng nóng, ẩm và dễ kích ứng thì các biện pháp này chỉ mang lại hiệu quả tạm thời.

Điều quan trọng nhất là tạo điều kiện để vùng da mặc tã trở về trạng thái cân bằng. Muốn làm được điều đó, trước hết cần giảm thời gian da tiếp xúc với nước tiểu và phân. Tã nên được thay ngay sau khi trẻ đi tiêu và không nên để quá đầy mới thay. 

Sau mỗi lần thay tã, cha mẹ nên vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước ấm. Thao tác lau nên thực hiện theo hướng thấm và lau nhẹ, tránh chà mạnh vì vùng da đang bị hăm rất dễ bị tổn thương.

Cha mẹ cũng không nên mặc tã quá chật vì điều này làm tăng ma sát mỗi khi trẻ cử động. Tã vừa vặn sẽ giúp không khí lưu thông tốt hơn và giảm áp lực lên vùng da đang nhạy cảm. Bên cạnh đó, lựa chọn loại tã có khả năng thấm hút tốt cũng góp phần hạn chế tình trạng da tiếp xúc kéo dài với độ ẩm.

Trong quá trình chăm sóc hăm tã, nhiều cha mẹ không chỉ mong muốn giảm cảm giác khó chịu cho bé mà còn muốn hỗ trợ bảo vệ vùng da đang bị tổn thương. Đây cũng là lý do các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc da có thành phần thiên nhiên lành tính được quan tâm nhiều hơn. 

Các nghiên cứu cho thấy, những thành phần như nano bạc, dịch chiết neem, kẽm salicylate và chitosan có khả năng:

• Hỗ trợ giúp làm sạch da, kháng khuẩn.

• Giúp làm dịu da khi bị: rôm sảy, mụn nhọt, mẩn ngứa, viêm da, hăm tã.

• Hỗ trợ chăm sóc và bảo vệ da, cho làn da mềm mại, khỏe mạnh.

Do đó, đây cũng là giải pháp hỗ trợ hữu hiệu giúp tăng cường sức khỏe cho “bức tường thành” bảo vệ cơ thể, từ đó giúp bé nhanh chóng lấy lại làn da mịn màng.

Trên đây là toàn bộ những thông tin cần thiết cũng như lưu ý khi chăm sóc trẻ bị hăm tã. Hy vọng bài viết sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng này để có hướng chăm sóc phù hợp cho bé.

Anh Thư

Gel Subạc - Giúp làm sạch da, kháng khuẩn, bảo vệ da Gel Subạc có thành phần nano bạc, chiết xuất lá neem, kẽm salicylate, chitosan… giúp làm sạch da, kháng khuẩn; Giúp làm dịu da khi bị: rôm sảy, mụn nhọt, mẩn ngứa, viêm da, hăm tã, bỏng nhẹ; Giúp chăm sóc và bảo vệ da, cho làn da mềm mại, khỏe mạnh; Góp phần làm mờ các vết thâm trên da. Cách dùng: Thoa gel ngày 3 - 4 lần hoặc nhiều hơn vào da sau khi lau sạch bằng khăn mềm và nước ấm. Chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường: Công ty TNHH Dược - Mỹ phẩm Spaphar. Địa chỉ: Tầng 8, số 173 đường Chùa Láng, Phường Láng Thượng, Quận Đống Đa, Hà Nội. Liên hệ: 024.37757240. Giấy phép XNQC: 448/24/XNQCMP-YTHN. *Sản phẩm có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc.