Phát triển mô hình trồng sen thích ứng với biến đổi khí hậu

Mô hình có tổng quy mô 20 ha. Đây là một trong những mô hình nông nghiệp hướng đến phát triển bền vững, tận dụng lợi thế địa phương để tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị, phù hợp xu thế thị trường.

Mới đây, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã tiến hành cấp giống và phân bón cho các hộ dân tham gia mô hình. Hai giống sen được lựa chọn là sen bách diệp và sen mặt bằng – những giống phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, cho năng suất ổn định và chất lượng hoa, củ cao. Trong tổng diện tích mô hình, sen bách diệp được trồng 15 ha, sen mặt bằng 5 ha. Để hỗ trợ nông dân yên tâm sản xuất, Trung tâm đã hỗ trợ 50% lượng giống và phân bón; đồng thời tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình trồng – chăm sóc – quản lý sâu bệnh, nhằm bảo đảm cây sen phát triển tốt ngay từ vụ đầu.

Tại xã Chuyên Mỹ, nơi có nhiều vùng trũng và chân ruộng sâu, mô hình trồng sen nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân. Anh Vũ Văn Đình, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Chuyên, cho biết năm 2026 hợp tác xã đăng ký triển khai mô hình với diện tích 10 ha. Trên diện tích này, hợp tác xã được hỗ trợ 10.000 cây giống sen bách diệp từ Trung tâm Khuyến nông. Bên cạnh lượng giống và phân bón hỗ trợ, hợp tác xã cũng chủ động chuẩn bị nguồn đối ứng để thực hiện đúng kế hoạch sản xuất. Anh Đình chia sẻ: Đất trũng ở Chuyên Mỹ rất phù hợp với cây sen. Sen dễ trồng, ít tốn công, nhưng lại mang lại giá trị kinh tế cao, đặc biệt khi được liên kết sản xuất theo mô hình bài bản như hiện nay.

Không chỉ là cây trồng truyền thống, những năm gần đây sen trở thành một trong những cây trồng mang lại giá trị kinh tế lớn cho nhiều địa phương của Hà Nội. Theo thống kê, toàn thành phố hiện có trên 600 ha trồng sen, tập trung chủ yếu ở các huyện ngoại thành. Cùng với sự phát triển của thị trường, cây sen không chỉ dừng lại ở việc lấy hoa hay hạt, mà còn trở thành nguồn nguyên liệu dồi dào cho nhiều ngành nghề mới như sản xuất tinh dầu sen, tơ sen, trà sen, sữa sen, thảo dược từ sen, mỹ phẩm từ sen hay các sản phẩm lưu niệm. Nhiều sản phẩm trong số này đã được công nhận là sản phẩm OCOP, góp phần đưa thương hiệu sen Hà Nội đến gần hơn với du khách và thị trường trong nước.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, các mô hình trồng sen còn góp phần làm đẹp cảnh quan, tạo điểm nhấn du lịch sinh thái tại nhiều vùng quê. Một số địa phương đã gắn phát triển vùng sen với khai thác dịch vụ trải nghiệm như chụp ảnh, thưởng trà sen hay tham quan đầm sen mùa hoa nở. Điều này không chỉ tăng thêm thu nhập cho người trồng mà còn tạo cơ hội phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, phù hợp mục tiêu chuyển đổi nông nghiệp xanh, bền vững.

Với mục tiêu nâng cao giá trị và tính bền vững của nông nghiệp Thủ đô, mô hình trồng sen thích ứng với biến đổi khí hậu được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, hạn hán và ngập úng diễn biến phức tạp. Cây sen có khả năng chịu ngập tốt, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp và phù hợp với các vùng đất khó canh tác lúa hoặc cây màu. Khi được tổ chức sản xuất theo vùng tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và liên kết tiêu thụ, cây sen sẽ giúp nông dân ổn định sản xuất, tăng thu nhập và chủ động hơn trước biến động khí hậu.

Việc triển khai mô hình tại Ứng Hòa và Chuyên Mỹ trong năm 2026 cũng góp phần cụ thể hóa định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng của Hà Nội theo hướng nâng cao hiệu quả kinh tế và thích ứng với điều kiện tự nhiên. Ngoài việc đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, mô hình còn hướng đến mục tiêu bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm nguồn nước và thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn thông qua việc tận dụng tối đa các bộ phận của cây sen.

Trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội sẽ tiếp tục theo dõi, hỗ trợ kỹ thuật và đánh giá hiệu quả mô hình. Nếu kết quả khả quan, mô hình trồng sen thích ứng biến đổi khí hậu sẽ được mở rộng tại các địa phương có điều kiện tương tự, tạo thành vùng sản xuất hàng hóa gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, cây sen sẽ không chỉ là hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam, mà còn trở thành nguồn sinh kế bền vững, mang lại giá trị kinh tế cao cho nông dân và đóng góp tích cực vào phát triển nông nghiệp Thủ đô trong giai đoạn mới.

Theo Chinhphu.vn