Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả trên không gian mạng

Livestream bán hàng giả diễn biến phức tạp trên không gian mạng

Ngày 7/7, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389), chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm, đồng thời triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2026.

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389, trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 67.937 vụ vi phạm, tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 9.647 tỷ đồng, tăng 49,36%; đồng thời khởi tố 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng.

Báo cáo cho thấy tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các tuyến biên giới như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang... Các đối tượng tiếp tục lợi dụng đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan và các phương tiện vận tải để đưa hàng hóa trái phép vào nội địa.

Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang trở thành lĩnh vực phức tạp nhất trong hoạt động tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo Ban Chỉ đạo 389, nhiều đối tượng đã lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để livestream bán hàng, quảng bá và tiêu thụ hàng hóa vi phạm với quy mô lớn, gây khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra và xử lý của các cơ quan chức năng.

Một xu hướng mới được cảnh báo là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ Deepfake để cắt ghép hình ảnh, giọng nói của bác sĩ, chuyên gia hoặc người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh. Hành vi này không chỉ xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Hoàn thiện cơ chế quản lý thương mại điện tử, tăng cường xác thực người bán

Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành và địa phương đã tập trung phân tích những khó khăn trong công tác đấu tranh với hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là đối với các nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và sữa.

Các ý kiến cho rằng phương thức hoạt động của các đối tượng ngày càng tinh vi khi tận dụng tối đa lợi thế của thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng livestream để tiếp cận người tiêu dùng, che giấu danh tính và nhanh chóng tẩu tán hàng hóa sau khi giao dịch.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, các đại biểu đề xuất tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu xây dựng cơ chế xác thực thông tin người bán trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng livestream; quy định việc lưu trữ dữ liệu giao dịch, thông tin kho hàng, đơn hàng nhằm phục vụ công tác kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm khi cần thiết.

Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra bao che, tiếp tay

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận thời gian qua, Bộ Công an cùng các lực lượng chức năng đã tăng cường đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, triệt phá nhiều đường dây sản xuất, kinh doanh hàng giả, góp phần củng cố niềm tin của người dân, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực cũng thẳng thắn chỉ rõ công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn chưa thật sự bền vững. Tình trạng hàng nhập lậu, hàng giả mạo xuất xứ, hàng không rõ nguồn gốc và hàng kém chất lượng vẫn còn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương.

Để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các bộ, ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 và các địa phương chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch và giải pháp phù hợp với tình hình thực tế từng địa bàn.

Trong đó, cần tập trung đấu tranh quyết liệt với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; đồng thời tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng phải nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ; kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che hoặc bảo kê cho các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả.

Theo Ban Chỉ đạo 389, việc kiểm soát hiệu quả hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, kết hợp hoàn thiện hành lang pháp lý và ứng dụng công nghệ trong quản lý sẽ là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế số.

Phương Thảo (t/h)