Siết tình trạng "hát nhép", chấn chỉnh biểu hiện lệch chuẩn của một số nghệ sỹ

Theo thông tin từ Hội nghị giao ban công tác văn hóa, văn nghệ quý 1 năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương vừa diễn ra cho thấy, trong quý 1 năm 2026, công tác văn hóa, văn nghệ cơ bản ổn định, tiếp tục có những chuyển biến tích cực, góp phần giữ vững ổn định đời sống văn hóa tinh thần và phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của đất nước, đóng góp trực tiếp vào thành công chung của Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa, văn nghệ vẫn còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần tập trung khắc phục như việc quan tâm, đầu tư, phát triển các loại hình văn học, nghệ thuật chưa đồng đều giữa các địa phương; ở một số nơi, hoạt động lễ hội còn biểu hiện hình thức, xu hướng thương mại hóa vẫn diễn ra.

Chất lượng một số chương trình biểu diễn nghệ thuật chưa tương xứng với quy mô tổ chức; còn có biểu hiện chạy theo thị hiếu, thiên về yếu tố giải trí đơn thuần, thiếu chiều sâu về tư tưởng và giá trị nghệ thuật.

Trên không gian mạng, một số sản phẩm văn hóa, giải trí lan truyền nhanh nhưng nội dung chưa được kiểm soát chặt chẽ; xuất hiện yếu tố sai lệch về lịch sử, văn hóa hoặc cổ xúy lối sống lệch chuẩn, tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.

Một số nghệ sỹ, người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật có phát ngôn hoặc hành vi chưa phù hợp trên không gian công cộng và môi trường mạng, gây phản cảm trong dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của giới văn nghệ.

Đáng chú ý, tình trạng "biểu diễn không trung thực" có xu hướng gia tăng. Thực tiễn hoạt động biểu diễn cho thấy tình trạng lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng bản ghi âm sẵn để thay cho giọng thật của người biểu diễn - không đúng với nội dung, hình thức biểu diễn như đã đăng ký, giới thiệu với cơ quan quản lý và công chúng (còn gọi là "hát nhép") có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, không còn là hiện tượng đơn lẻ mà xuất hiện ở nhiều loại hình chương trình.

Tại một số sự kiện, chương trình ca nhạc dịp Tết và lễ hội, việc sử dụng bản ghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp vẫn diễn ra; phản ánh hạn chế trong công tác tổ chức, kiểm soát chất lượng chương trình, đồng thời cho thấy ý thức nghề nghiệp của một bộ phận nghệ sỹ chưa được đề cao.

Tình trạng này gây bức xúc trong dư luận, làm suy giảm niềm tin của công chúng, ảnh hưởng đến chuẩn mực nghề nghiệp và giá trị chân thực - yếu tố cốt lõi của nghệ thuật. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời, tình trạng này có nguy cơ trở thành "thông lệ xấu," tác động tiêu cực đến môi trường sáng tạo và tính chuyên nghiệp của lĩnh vực văn hóa, văn nghệ; do đó cần được tăng cường quản lý, siết chặt kỷ cương trong thời gian tới.

Bên cạnh đó là biểu hiện lệch chuẩn của một bộ phận nghệ sỹ. Cụ thể, cùng với sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội, tình trạng một bộ phận nghệ sỹ có biểu hiện lệch chuẩn trong phát ngôn, hành vi trên không gian mạng. Một số trường hợp có biểu hiện phát ngôn thiếu chuẩn mực, gây ý kiến trái chiều trong dư luận; khai thác yếu tố đời tư, giật gân hoặc xây dựng hình ảnh cá nhân lệch chuẩn nhằm thu hút sự chú ý của công chúng.

Tình trạng này ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh, uy tín của người nghệ sỹ, làm suy giảm niềm tin của công chúng; đồng thời tác động đến định hướng thẩm mỹ, giá trị văn hóa, đạo đức, đặc biệt đối với giới trẻ.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý và định hướng; đẩy mạnh việc triển khai thực hiện các quy tắc ứng xử, đồng thời rà soát, bổ sung, hoàn thiện các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của nghệ sỹ trên không gian mạng.

Công tác quản lý hoạt động văn hóa, văn nghệ trên không gian mạng cũng có những tồn tại, hạn chế. Sự phát triển nhanh của hoạt động sáng tạo, quảng bá sản phẩm văn hóa, văn nghệ trên nền tảng số đã làm thay đổi phương thức sáng tạo, phổ biến và tiếp nhận nội dung; không gian mạng trở thành môi trường phân phối nội dung rộng mở với sự tham gia của nhiều chủ thể.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo, biểu diễn và quảng bá nội dung văn hóa, nghệ thuật ngày càng gia tăng, đặt ra những vấn đề mới trong quản lý, nhất là về bản quyền, kiểm soát nội dung và chuẩn mực đạo đức.

Một số nội dung chưa được kiểm soát chặt chẽ, có dấu hiệu vi phạm thuần phong mỹ tục, bản quyền hoặc lan truyền thông tin sai lệch, tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.

Trong khi đó, hệ thống quy định pháp luật hiện hành còn chưa theo kịp thực tiễn; thiếu tính đồng bộ, chưa có cơ chế quản lý, giám sát và chế tài xử lý hiệu quả đối với các hành vi vi phạm, nhất là trên các nền tảng xuyên biên giới. Thực trạng này đòi hỏi phải hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường phối hợp liên ngành, đồng thời xây dựng các quy định, hướng dẫn phù hợp với đặc thù của môi trường số.

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm đề nghị tăng cường quản lý, định hướng hoạt động của văn nghệ sỹ, nhất là trên không gian mạng.

Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các hội văn học, nghệ thuật chuyên ngành Trung ương cần tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sỹ; chủ động định hướng hoạt động của hội viên, nhất là trên không gian mạng, góp phần giữ gìn hình ảnh, uy tín của đội ngũ văn nghệ sỹ và định hướng giá trị thẩm mỹ trong xã hội.

Theo TTX