Tăng cường công tác quản lý trong hoạt động bán hàng đa cấp

Trong bối cảnh hoạt động bán hàng đa cấp trên thị trường còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp đã được siết chặt trên tất cả các phương diện. Từ hoàn thiện thể chế, xử lý vi phạm, kiểm tra, giám sát thị trường đến tuyên truyền, phổ biến pháp luật và ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát, từng bước đưa hoạt động bán hàng đa cấp vào nền nếp, minh bạch, đúng quy định pháp luật.

Theo đó, công tác quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp luôn được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai thống nhất, chặt chẽ trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể, đơn vị đã tham mưu Lãnh đạo Bộ Công Thương ban hành Công văn số 2624/BCT-CT ngày 16/4/2025 về chấn chỉnh hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, trong đó giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị thuộc Bộ và Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Trong bối cảnh các cơ quan chức năng phát hiện nhiều vụ việc liên quan đến sản xuất, phân phối hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành văn bản yêu cầu các doanh nghiệp bán hàng đa cấp khẩn trương, nghiêm túc rà soát các sản phẩm thực phẩm, mỹ phẩm kinh doanh theo phương thức đa cấp; đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.

Năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã tiếp nhận và xử lý hơn 140 hồ sơ thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp, bao gồm cấp mới, sửa đổi, bổ sung, gia hạn Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Các thủ tục hành chính được giải quyết đúng trình tự, thủ tục và quy định của pháp luật.

Cùng với đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã phối hợp chặt chẽ với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số trong xây dựng, triển khai dịch vụ công trực tuyến đối với các thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý hoạt động bán hàng đa cấp. Trong tổng số 10 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền Bộ Công Thương, đến tháng 5/2025 đã có 7 thủ tục được hoàn thiện và triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên Cổng Dịch vụ công.

Về công tác kiểm tra, cấp xác nhận kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp, trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã tổ chức 2 đợt kiểm tra, cấp xác nhận kiến thức pháp luật cho 84 cá nhân của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp và 46 cá nhân tham dự kiểm tra kiến thức cho đầu mối tại địa phương của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp trên thị trường.

Căn cứ kết quả kiểm tra, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã cấp 11 xác nhận kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp và 17 xác nhận kiến thức cho đầu mối tại địa phương. Nhiệm vụ này hiện đã được phân cấp cho UBND cấp tỉnh thực hiện.

Tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường

Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã tổ chức Đoàn kiểm tra theo dõi thi hành pháp luật đối với 9 Sở Công Thương trên toàn quốc, trong đó có nội dung về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Qua công tác kiểm tra, đơn vị đã trao đổi, nắm bắt tình hình thực tế triển khai tại các địa phương, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất, từ đó kịp thời báo cáo Lãnh đạo Bộ Công Thương phương hướng giải quyết.

Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bán hàng đa cấp theo đúng kế hoạch kiểm tra đã được Bộ Công Thương phê duyệt. Căn cứ kết quả kiểm tra, đơn vị đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 6 doanh nghiệp bán hàng đa cấp với tổng số tiền phạt 1,310 tỷ đồng. Thông qua hoạt động kiểm tra, hướng dẫn, các doanh nghiệp từng bước tuân thủ tốt hơn các quy định pháp luật về bán hàng đa cấp.

Trong năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tiếp nhận 25 kiến nghị, phản ánh liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp của doanh nghiệp và người tham gia bán hàng đa cấp. Sau khi tiếp nhận, đơn vị đã có văn bản hướng dẫn, trả lời theo đúng quy định; đồng thời chuyển các kiến nghị phản ánh về trường hợp bán hàng đa cấp không phép đến cơ quan cảnh sát điều tra để theo dõi, xử lý theo thẩm quyền.

Đối với hoạt động kinh doanh đa cấp không phép, biến tướng, từ đầu năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các cơ quan công an trong công tác phòng, chống tội phạm; chủ động rà soát, thu thập thông tin và chuyển cơ quan công an xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm. Đến nay, đơn vị đã chuyển 9 trường hợp có dấu hiệu kinh doanh đa cấp không phép và phối hợp xác minh mô hình hoạt động của 31 trường hợp tại nhiều địa phương trên cả nước. Trên cơ sở đó, cơ quan công an đã điều tra, xử lý và truy cứu trách nhiệm hình sự nhiều vụ việc theo quy định.

Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục duy trì phối hợp thường xuyên với các Sở Công Thương, kịp thời hướng dẫn, giải đáp khó khăn, vướng mắc trong quản lý hoạt động bán hàng đa cấp thông qua nhiều hình thức như công văn, hội nghị tập huấn, trao đổi trực tuyến.

PV