Tăng tốc xây dựng sân bay Gia Bình, mở không gian phát triển mới cho vùng Thủ đô

Sáng 7/3, tại tỉnh Bắc Ninh, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã kiểm tra thực địa và làm việc với các bộ, ngành, cơ quan và địa phương về tiến độ triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng các dự án hạ tầng giao thông kết nối.

Trong chương trình làm việc, Thủ tướng kiểm tra khu vực nút giao giữa tuyến đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô với tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình và Thủ đô Hà Nội, sau đó di chuyển đến khu vực sân bay để kiểm tra các hạng mục đang thi công như nhà ga VIP, đài kiểm soát không lưu, khu tái định cư và các công trình phụ trợ phục vụ hoạt động bay. Sau khi khảo sát thực địa, Thủ tướng chủ trì cuộc làm việc với các bộ, ngành và địa phương tại xã Gia Bình.

Theo quy hoạch, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là công trình trọng điểm quốc gia được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 12/2025. Tổng mức đầu tư của dự án hơn 196.000 tỷ đồng, quy mô khoảng 1.884 ha. Công trình được định hướng xây dựng theo các tiêu chuẩn quốc tế, trở thành sân bay thông minh, xanh, bền vững, đạt tiêu chuẩn 5 sao.

Trong giai đoạn đầu đến năm 2030, dự án sẽ hoàn thành hai đường cất hạ cánh, nhà ga hành khách, nhà ga VIP cùng các hạng mục kỹ thuật và logistics. Các công trình cần thiết dự kiến hoàn thành để phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Khi hoàn thành giai đoạn 1, sân bay có khả năng phục vụ khoảng 30 triệu lượt hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Từ sau năm 2030 đến năm 2050, sân bay tiếp tục được mở rộng với bốn đường cất hạ cánh, nâng công suất lên khoảng 50 triệu lượt hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Hiện nay, các hạng mục của dự án đang được triển khai khẩn trương. Đối với công tác giải phóng mặt bằng, đến nay đã tạm bàn giao khoảng 1.259,45 ha trên tổng diện tích 1.884,93 ha, đạt gần 66,82%. Phần lớn diện tích đất nông nghiệp đã được chi trả tạm ứng cho người dân. Các khu tái định cư và công trình hoàn trả nghĩa trang cũng đang được triển khai.

Trên diện tích đã có mặt bằng sạch, các nhà thầu đang đẩy nhanh tiến độ thi công. Hạng mục tháp kiểm soát không lưu đã đạt khoảng 15% khối lượng thi công. Tại khu nhà ga VIP, công tác ép cọc và đào bóc hữu cơ đã hoàn thành, hiện đang triển khai bê tông lót móng và dự kiến hoàn thành hầm vào giữa tháng 4/2026. Ở khu bay, công tác xử lý nền đất yếu đạt khoảng 24% khối lượng. Đối với các hạng mục đường cất hạ cánh, đường lăn và sân đỗ, các đơn vị thi công đang tập trung xử lý nền để chuẩn bị cho giai đoạn thi công chính bắt đầu từ tháng 4/2026.

Cùng với việc xây dựng sân bay, các dự án giao thông kết nối cũng được triển khai theo quy hoạch nhằm hình thành mạng lưới hạ tầng đồng bộ. Trong đó có tuyến cao tốc Hà Nội – Gia Bình dài 41 km, tuyến cao tốc Gia Bình – Hải Phòng kết nối cảng Lạch Huyện dài khoảng 75–80 km, cùng tuyến Vành đai 4 Vùng Thủ đô dự kiến đưa vào khai thác năm 2027.

Ngoài hệ thống đường bộ, các tuyến đường sắt quan trọng cũng được quy hoạch như tuyến Hà Nội – Quảng Ninh, tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và hệ thống đường sắt đô thị kéo dài. Bên cạnh đó, phương án tổ chức vận tải đường sông cũng đang được đề xuất nghiên cứu.

Trong các dự án kết nối, tuyến cao tốc Hà Nội – Gia Bình được xem là điều kiện quan trọng để sân bay có thể đi vào vận hành kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Tuyến đường này hiện được giao cho Hà Nội và Bắc Ninh triển khai theo phương thức đối tác công tư.

Theo báo cáo của địa phương, dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng để xây dựng tuyến đường kết nối sân bay với Hà Nội có tổng diện tích khoảng 201 ha trên địa bàn Hà Nội. Đến nay đã thu hồi đất công và chi trả tiền đền bù với diện tích dự kiến bàn giao cho nhà đầu tư khoảng 163,9 ha, đạt khoảng 81%. Dự kiến toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng sẽ hoàn thành trong tháng 3/2026. Tại Bắc Ninh, công tác kiểm đếm và xác định chủ sử dụng đất trong khu vực giải phóng mặt bằng cũng đang được triển khai.

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu triển khai nhanh các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động. Trong đó cần phát huy nguồn lực trong nước là yếu tố cơ bản và có tính chiến lược lâu dài.

Thủ tướng đề nghị các cơ quan, địa phương quán triệt phương châm sử dụng thời gian hiệu quả, không để chậm trễ tiến độ, đồng thời ghi nhận nỗ lực của các đơn vị đã tích cực triển khai các công việc ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư dự án.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng sân bay Gia Bình theo mô hình lưỡng dụng, vừa phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, vừa đáp ứng yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh. Bên cạnh đó, khu vực xung quanh sân bay sẽ được quy hoạch phát triển hệ sinh thái kinh tế hàng không, bao gồm logistics, dịch vụ hàng không và khu thương mại tự do thế hệ mới với mức độ mở và hội nhập quốc tế cao.

Theo định hướng, sân bay Gia Bình sẽ góp phần mở ra không gian phát triển mới hiện đại cho Hà Nội, Bắc Ninh và toàn vùng đồng bằng sông Hồng, đồng thời tăng cường kết nối với các cực tăng trưởng quan trọng như Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh cũng như mạng lưới giao thông quốc tế.

Thủ tướng yêu cầu tỉnh Bắc Ninh khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch liên quan với tầm nhìn dài hạn, hoàn thành chậm nhất trong tháng 4. Các cơ quan chức năng cũng cần nghiên cứu điều chỉnh những quy hoạch mang tính liên vùng nhằm bảo đảm đồng bộ với dự án sân bay.

Về tiến độ triển khai, tỉnh Bắc Ninh được giao hoàn thành giải phóng mặt bằng giai đoạn 1 trước ngày 30/4/2026 và giai đoạn 2 trước ngày 30/6/2026. Đồng thời, các dự án thuộc hệ sinh thái sân bay, đặc biệt là các tuyến đường kết nối, phải bám sát tiến độ xây dựng sân bay.

Thủ tướng cũng giao các đơn vị liên quan bảo đảm hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cho dự án. Trong đó, ngành điện phụ trách hệ thống cấp điện, doanh nghiệp viễn thông bảo đảm hạ tầng thông tin liên lạc, còn địa phương chịu trách nhiệm cấp nước và bố trí hệ thống cây xanh. Về vật liệu xây dựng, tỉnh Bắc Ninh được yêu cầu hỗ trợ nguồn cung cho các dự án liên quan, trong đó có việc cấp mỏ trực tiếp cho các nhà thầu để phục vụ thi công.

Đối với các khu tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh cần xây dựng đồng bộ hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông cũng như các thiết chế văn hóa, y tế và giáo dục, bảo đảm người dân di dời có điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ.

Song song với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, các công trình phải bảo đảm chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật, an toàn lao động, vệ sinh môi trường và phòng chống tham nhũng, lãng phí. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

PV