Thanh Hóa: Sách giáo khoa chưa đủ, phụ huynh sốt ruột trước thềm năm học mới

Chỉ còn ít ngày nữa, học sinh trên cả nước sẽ bắt đầu bước vào năm học 2026-2027, việc chuẩn bị sách vở cho con trở thành mối quan tâm của nhiều gia đình. Theo ghi nhận thực tế của PV Thương hiệu & Công luận, không khí mua sắm sách giáo khoa tại nhiều địa phương trong đó có Thanh Hóa đã trở nên căng thẳng khi nhu cầu tăng mạnh trong thời gian ngắn. Tại nhà sách Việt Lý, số 03/118 Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, một số đầu sách giáo khoa, sách bài tập và tài liệu đi kèm hiện đang trong tình trạng chưa có hàng, khiến nhiều phụ huynh lo lắng.

Đi nhiều nơi vẫn chưa mua đủ sách

Nhiều phụ huynh chia sẻ, phải đi qua nhiều nhà sách nhưng vẫn không mua được đủ bộ. Có trường hợp tìm kiếm tại 6-7 cửa hàng mới mua được một đầu sách còn thiếu.

Thậm chí, có phụ huynh phải di chuyển hàng chục kilomet để tìm những cuốn sách còn thiếu. Đơn cử như trường hợp của anh Mai Hưng Lý đã lặn lội từ phường Nghi Sơn ra tận phường Hạc Thành để tìm mua sách giáo khoa lớp 4 cho con và cháu, tuy nhiên theo chia sẻ của anh, đến thời điểm hiện tại gia đình vẫn chưa thể mua đủ bộ sách.

Anh Lý cho biết, với tình trạng hết hàng tại các điểm bán lẻ, hiện anh vẫn chưa mua đủ một số sách bài tập và một số sách thuộc các môn như Hoạt động trải nghiệm, Mỹ thuật, Lịch sử và Địa lý.

Gia đình đã tìm kiếm mua sách trên một số kênh thương mại điện tử và thậm chí chấp nhận trả giá cao hơn để có sách cho con, nhưng vẫn không tìm được số đầu sách còn thiếu.

Tình trạng thiếu chủ yếu ở sách giáo khoa

Trao đổi với phóng viên, bà Khuất Thị Lan - Quản lý Nhà sách Việt Lý ( phường Hạc Thành) xác nhận, hiện đang xảy ra tình trạng thiếu một số đầu sách giáo khoa.

Theo bà Lan, tình trạng này xuất hiện ở nhiều khối lớp. Có lớp thiếu một, hai đầu sách, có lớp thiếu ba, bốn đầu sách; chủ yếu là sách giáo khoa. Điểm đáng chú ý là tình trạng này có sự khác biệt so với cùng thời điểm những năm trước.

“Mọi năm đến thời điểm này hầu như đã đầy đủ sách cho học sinh rồi”, bà Lan cho biết.

Tuy nhiên, cũng theo đại diện nhà sách, số lượng sách thiếu tại thời điểm hiện tại không quá lớn. Những đầu sách có nhu cầu cao không phải trong tình trạng thiếu nghiêm trọng mà chủ yếu thiếu về số lượng ở một số thời điểm.

Vì sao có tình trạng thiếu sách?

Theo đại diện nhà sách Việt Lý, khó có thể xác định hết nguyên nhân gây khan hiếm cục bộ sách như hiện nay. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân được nhà sách nhận định là do nhu cầu mua sách tăng đột biến vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8. Khi lượng mua tập trung trong thời gian ngắn, một số điểm bán có thể nhanh chóng hết một vài đầu sách.

Theo bà Lan, những trường, cơ sở giáo dục đặt sách theo kế hoạch từ tháng 5, tháng 6 thì nhà sách có thể đáp ứng đủ. Trong khi đó, một bộ phận phụ huynh mua sách muộn, không đặt trước nên đến thời điểm cận năm học mới phát sinh tình trạng thiếu một số đầu sách.

Bên cạnh đó, tại một số địa phương, tâm lý chờ đợi chính sách hỗ trợ sách giáo khoa cũng khiến việc mua sách của phụ huynh diễn ra muộn hơn. Khi chính sách chưa được xác định hoặc thông tin chưa thống nhất, nhu cầu mua sách có thể dồn vào những ngày sát khai giảng, tạo áp lực lớn lên hệ thống phân phối.

Dù vậy, đại diện nhà sách cho rằng đây không phải tình trạng riêng của một điểm bán do phân bổ không đều, mà là tình trạng chung đang diễn ra trong quá trình cung ứng sách.

“Đây là tình trạng chung chứ không phải do phân bổ không đồng đều”, bà Lan nhận định.

Việc nhập sách vẫn được thực hiện liên tục

Trước tình trạng một số đầu sách chưa có hàng, đại diện nhà sách cho biết việc nhập sách vẫn được thực hiện liên tục. Những phản ánh về nhu cầu của nhà trường và phụ huynh luôn được tiếp nhận, tổng hợp và báo cáo tới nhà xuất bản để có kế hoạch cung ứng.

“Chúng tôi vẫn liên tục nhập sách về và nhà xuất bản vẫn đang tiếp tục cung ứng, có thể là thời điểm này chưa có nhưng sẽ tiếp tục có, bởi vì sách vẫn đang về”, bà Lan cho biết.

Nhà sách cũng khẳng định việc đặt bổ sung không chỉ được thực hiện khi phụ huynh có yêu cầu, theo kế hoạch, khi lượng sách đã đặt gần hết hoặc hết, nhà sách vẫn chủ động tiếp tục đặt thêm từ nhà xuất bản dựa trên nhu cầu thực tế.

Về thời điểm có thể bổ sung đầy đủ lượng sách còn thiếu, đại diện nhà sách chưa đưa ra một mốc thời gian cụ thể, song cho rằng việc cung ứng sẽ cơ bản hoàn tất trước ngày khai giảng.

Có phương án và thời gian cụ thể hoàn thành việc cung ứng

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có văn bản số 5655 gửi sở Giáo dục và đào tạo các tỉnh, thành phố và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam về việc bảo đảm cung ứng sách giáo khoa phục vụ năm học 2026-2027.

Theo đó, để bảo đảm nhu cầu sách giáo khoa phục vụ năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các sở giáo dục và đào tạo chỉ đạo các trường khẩn trương rà soát, báo cáo kết quả chuẩn bị sách giáo khoa đến thời điểm hiện tại, trong đó đối chiếu cụ thể giữa số lượng sách giáo khoa đã đăng ký với số lượng đã được trang bị/cung ứng. Phải làm rõ số lượng sách giáo khoa còn thiếu theo từng lớp, môn học, đầu sách. Từ đó có phương án và thời gian cụ thể hoàn thành việc cung ứng.

Bộ lưu ý các sở giáo dục và đào tạo cần chủ động nắm bắt và tổng hợp đầy đủ nhu cầu sử dụng sách giáo khoa của các trường mới thành lập, mới đưa vào hoạt động; trường nội trú tại địa bàn biên giới; trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn... và nhu cầu mua thêm sách giáo khoa của học sinh, cha mẹ học sinh.

Các sở phải rà soát, tổng hợp báo cáo để xác định nhu cầu sách giáo khoa cần bổ sung của từng trường, gửi Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam trước ngày 25/8.

Bộ giao các sở giáo dục và đào tạo chủ động phối hợp với Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam để xây dựng phương án cung ứng sách giáo khoa phù hợp, thuận tiện, đầy đủ, kịp thời trước ngày 30/8. Không để phát sinh tình trạng thiếu sách giáo khoa mà chưa có phương án xử lý.

Đối với Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam, bộ yêu cầu phối hợp chặt chẽ với sở giáo dục và đào tạo các tỉnh, thành phố để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026-2027. Việc cung ứng sách giáo khoa phải ưu tiên thực hiện thông qua kênh phối hợp của nhà trường với đơn vị cung ứng, hạn chế tối đa các khâu trung gian.

Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam chủ động điều phối nội bộ nguồn sách giáo khoa giữa các đơn vị đầu mối phát hành, kịp thời chuyển sách từ nơi còn nguồn đến nơi có nhu cầu, ưu tiên các trường còn thiếu sách, trường mới thành lập, các trường nội trú biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn và các địa bàn sau sắp xếp có biến động về quy mô trường, lớp, học sinh.

Bộ đề nghị Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam công khai, cập nhật thông tin về các địa điểm bán/cung ứng sách giáo khoa chính thức, đầu mối liên hệ, phương thức và thời gian cung ứng để học sinh, cha mẹ học sinh dễ tiếp cận, chủ động mua sách giáo khoa khi có nhu cầu.

Đồng thời Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam tăng cường thông tin, truyền thông để tránh việc mua phải sách giáo khoa không đúng danh mục, sách không rõ nguồn gốc. Công bố rộng rãi địa chỉ sách giáo khoa điện tử miễn phí trên trang điện tử của Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam để học sinh và phụ huynh chủ động sử dụng.

Nhà xuất bản Giáo Dục Việt Nam báo cáo kết quả tổng hợp tình hình của các sở giáo dục và đào tạo về bộ trước ngày 26/8.

Ngô Cường - Hoài Thu