Thế giới đang trên đà tăng nhiệt tới mức 2,6 độ C

06:00 17/11/2025

Khi COP30 bước vào các vòng thương lượng quan trọng, 2 báo cáo vừa công bố đã chỉ ra một thực tế quan ngại: mặc dù đầu tư vào năng lượng tái tạo tăng mạnh và nhiều nước nộp bản cập nhật cam kết khí hậu, quỹ đạo hiện nay vẫn hướng tới mức tăng nhiệt 2,6°C vào năm 2100. Nghiên cứu cho thấy lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch tiếp tục đạt mức cao nhất mọi thời đại trong năm 2025.

Việc 2 báo cáo độc lập từ Climate Action Tracker (CAT) và Global Carbon Project (GCP) đồng loạt xác nhận rằng thế giới vẫn đang hướng tới mức tăng nhiệt 2,6°C không chỉ mang tính cảnh báo mà còn đánh dấu sự vượt ngưỡng của một chu kỳ tự huyễn hoặc kéo dài gần một thập kỷ kể từ Paris 2016, theo The Guardian.

Các hội nghị COP liên tiếp được kỳ vọng như những thời điểm quyết định vận mệnh nhưng thực tế dữ liệu cho thấy những cải thiện nhỏ lẻ đã bị triệt tiêu bởi các động lực cấu trúc mạnh mẽ hơn: sự phụ thuộc dai dẳng vào nhiên liệu hóa thạch, các ràng buộc chính trị nội bộ của các quốc gia lớn, và sự phân mảnh sâu sắc trong trật tự hợp tác quốc tế.

Trong bối cảnh đó, chủ nghĩa hiện thực khí hậu-hiểu rằng các động lực quyền lực, kinh tế và thể chế quan trọng hơn cam kết đạo đức đang quay trở lại, cho thấy nỗ lực giảm phát thải sẽ tiếp tục bị giới hạn bởi các động lực chính trị- kinh tế nội tại của từng quốc gia. COP30 ở Belém (Brazil) đã cho thấy những giới hạn của cơ chế tự nguyện toàn cầu vốn được xem là nền tảng của hệ thống khí hậu hiện nay.

XU HƯỚNG KHÍ THẢI VÀ NGHỊCH LÝ TĂNG TRƯỞNG XANH: MỘT CUỘC CHẠY ĐUA TẠI CHỖ

Số liệu của GCP cho thấy lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch tiếp tục đạt mức cao nhất mọi thời đại trong năm 2025, dù tốc độ tăng đã giảm so với hai thập kỷ trước. Điều này tạo ra một nghịch lý lớn của thời đại chuyển đổi xanh: năng lượng tái tạo tăng trưởng nhanh chưa từng có nhưng vẫn không đủ để vượt lên trên đà tăng của nhu cầu năng lượng toàn cầu.

Bản chất của vấn đề nằm ở chỗ nền kinh tế thế giới đang tăng trưởng với tốc độ khiến bất kỳ tiến bộ công nghệ nào cũng bị bù trừ bởi mức tiêu thụ năng lượng tổng thể ngày càng lớn hơn. Các nền kinh tế mới nổi cần năng lượng giá rẻ để duy trì công nghiệp hóa; các nền kinh tế phát triển vẫn duy trì mức tiêu thụ cao vì thói quen tiêu dùng và cấu trúc cơ sở hạ tầng đã được “khóa cứng” (lock-in) vào nhiên liệu hóa thạch.

Kết quả là, thế giới rơi vào trạng thái mà các nhà kinh tế học khí hậu gọi là “tăng trưởng bù trừ” (offsetting growth)- những tiến bộ xanh chỉ giúp ngăn tình hình xấu đi nhanh hơn, chứ không đủ để kéo quỹ đạo khí thải đi xuống.

CÁC ĐIỂM BÙNG PHÁT KHÍ HẬU: TƯƠNG LAI PHI TUYẾN TÍNH VÀ HẬU QUẢ HỆ THỐNG

Một thế giới nóng lên 2,6°C không chỉ đơn giản là phiên bản “mạnh” hơn của hiện tại, nó đánh dấu sự chuyển pha của hệ thống khí hậu sang trạng thái phi tuyến tính, nơi các phản hồi tự nhiên vượt khỏi kiểm soát con người.

Dự kiến trong năm nay sẽ có hơn 38 tỷ tấn CO2 từ nhiên liệu hóa thạch được phát thải trong đó, màu xám là than đá, xanh đậm là dầu mỏ, xanh nhạt là khí gas và màu đỏ là xi măng.

Các nghiên cứu được trích dẫn trong báo cáo CAT nhấn mạnh khả năng cao xảy ra đồng thời nhiều điểm bùng phát: suy yếu hoặc sụp đổ hoàn toàn của hệ tuần hoàn Đại Tây Dương (AMOC), sự chuyển đổi của Amazon từ rừng mưa sang Savan, tan rã băng vĩnh cửu ở Greenland và Tây Nam Cực và sự biến mất gần như hoàn toàn của các rạn san hô. Hệ quả của những sự kiện này không chỉ dừng ở mức thời tiết cực đoan hơn, mà là một sự thay đổi căn bản đối với sinh kế và an ninh của con người.

Khi AMOC suy yếu, nông nghiệp châu Âu có thể trở nên không ổn định trong thời gian dài; khi gió mùa phân bố thất thường ở châu Á và châu Phi, hàng tỷ người có nguy cơ đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực. Nhiệt độ cực đoan và độ ẩm cao ở Nam Á và Đông Nam Á có thể vượt ngưỡng chịu đựng sinh lý của con người, tạo ra những vùng “không thể sinh sống”. Đây là các rủi ro mang tính hệ thống, không thể được xử lý bằng cách tiếp cận thích ứng thông thường.

PV/Tổng hợp

  • Cùng chuyên mục

Nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh ngay từ đầu năm

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, Hà Nội ghi nhận không khí sản xuất-kinh doanh sôi động trở lại với tỷ lệ doanh nghiệp mở cửa và người lao động quay lại làm việc đạt mức cao. Cùng với đà phục hồi mạnh mẽ, Thành phố đã triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ thiết thực, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11% trong năm 2026.

Xã hội - 15:00 03/03/2026

Sau thưởng Tết, nhiều lao động trẻ rời công ty

Sau Tết Nguyên đán 2026, thị trường lao động lại ghi nhận làn sóng nghỉ việc quen thuộc, đặc biệt ở nhóm lao động trẻ. Tuy nhiên, phía sau quyết định rời đi là nhiều vấn đề về kỳ vọng, tài chính và định hướng nghề nghiệp cần được nhìn nhận thận trọng.

Xã hội - 07:49 03/03/2026

Xe giường nằm 38 chỗ chở 53 khách, bị buộc sang tải giữa đường

Một xe khách giường nằm chạy tuyến Quảng Trị - Đà Nẵng bị lực lượng Cảnh sát giao thông phát hiện chở vượt 15 người so với thiết kế. Nhà xe bị lập biên bản xử phạt, buộc sang tải hành khách để bảo đảm an toàn giao thông.

Xã hội - 12:05 02/03/2026

Chính thức cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng

Từ tháng 3/2026 nhằm tạo thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp trong việc quản lý, sử dụng giấy tờ phương tiện… Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ chính thức triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng trên toàn quốc.

Xã hội - 09:00 02/03/2026

Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nguyên khả năng xảy ra một số đợt mưa diện rộng

Không khí lạnh tiếp tục hoạt động và có xu hướng lệch ra phía Đông, hiện tượng rét đậm, rét hại xảy ra tập trung trong nửa đầu tháng 3 chủ yếu ở vùng núi Bắc Bộ.

Xã hội - 08:20 02/03/2026

Chuẩn hóa dữ liệu và mã định danh tài sản, tiến tới minh bạch thị trường bất động sản

Việc tích hợp dữ liệu bất động sản vào cơ sở dữ liệu quốc gia, cùng với định hướng xây dựng hệ thống mã định danh riêng cho từng tài sản, đang được xem là một bước tiến mang tính cấu trúc đối với thị trường bất động sản Việt Nam.

Xã hội - 12:25 01/03/2026

Xe biển xanh vi phạm pháp luật giao thông: Không được dùng ngân sách để nộp phạt

Cục CSGT khẳng định khi xe biển xanh vi phạm trật tự an toàn giao thông, tiền phạt và khắc phục hậu quả không được sử dụng ngân sách nhà nước; cá nhân có lỗi tự chi trả theo quy định pháp luật.

Xã hội - 08:00 01/03/2026

BMW triệu hồi hơn 330.000 xe trên toàn cầu do nguy cơ cháy nổ

Theo KBA, khoảng 337.000 xe tại Đức, thuộc diện “có khả năng bị ảnh hưởng” bởi lỗi an toàn liên quan đến việc đi dây điện bảng điều khiển không đúng kỹ thuật và có thể làm gia tăng nguy cơ cháy nổ.

Xã hội - 12:35 28/02/2026

Hà Nội hoàn thành chuyển đổi xe taxi chạy xăng, dầu sang sử dụng điện vào năm 2030

Hà Nội triển khai chuyển đổi xe taxi chạy xăng, dầu sang sử dụng điện theo lộ trình đã đề ra, chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành việc chuyển đổi 100% xe taxi chạy xăng, dầu sang taxi sử dụng điện.

Xã hội - 08:05 28/02/2026

Nghề tay trái 2026: Ít vốn, thu nhập có thể lên tới hàng trăm USD mỗi giờ

Khi AI và tự động hóa tạo áp lực lên việc làm văn phòng, xu hướng xây dựng nghề tay trái đang trở thành chiến lược tài chính chủ động của nhiều lao động. Với mô hình tinh gọn, vốn đầu tư thấp và khả năng thu nhập tính theo giờ, 5 lĩnh vực dưới đây được dự báo sẽ bứt phá trong năm 2026.

Xã hội - 08:00 27/02/2026