Thị trường biến động, dòng tiền dịch chuyển sang tài sản an toàn

Những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu đang tác động mạnh đến tâm lý nhà đầu tư trên nhiều thị trường tài chính. Từ các căng thẳng địa chính trị cho đến biến động giá hàng hóa, nhiều yếu tố bất định đang khiến dòng tiền có xu hướng rời bỏ các kênh đầu tư rủi ro để tìm kiếm những tài sản có khả năng bảo toàn giá trị.

Căng thẳng tại Trung Đông gần đây đã nhanh chóng tạo ra làn sóng biến động trên các thị trường tài sản toàn cầu như vàng, chứng khoán và tiền số. Theo đánh giá của một số tổ chức phân tích thị trường, trong ngắn hạn vàng và đồng USD có thể hưởng lợi khi nhu cầu trú ẩn của nhà đầu tư gia tăng. Ngược lại, các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu hay Bitcoin có thể chịu áp lực do tâm lý lo ngại rủi ro gia tăng.

Diễn biến này được cho là phù hợp với quy luật thường thấy trên thị trường tài chính. Trong nhiều giai đoạn căng thẳng địa chính trị trước đây, các cú sốc thường dẫn đến những đợt bán tháo ngắn hạn khi nhà đầu tư tạm thời rút khỏi tài sản rủi ro để đánh giá tác động của sự kiện. Thị trường chứng khoán vì vậy có thể trải qua các nhịp điều chỉnh trong giai đoạn đầu, nhưng thường ổn định trở lại nếu căng thẳng không leo thang thành khủng hoảng kéo dài.

Trong khi đó, vàng tiếp tục được xem là tài sản phòng thủ quen thuộc mỗi khi rủi ro gia tăng. Khi tâm lý phòng ngừa rủi ro lan rộng, nhu cầu nắm giữ kim loại quý thường tăng lên, qua đó hỗ trợ giá vàng tiến gần các vùng đỉnh trước đó. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng áp lực chốt lời có thể xuất hiện nếu tình hình địa chính trị dịu lại trong thời gian tới.

Ở góc nhìn trung hạn, giá vàng vẫn được hỗ trợ bởi xu hướng gia tăng dự trữ kim loại quý của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới. Việc đa dạng hóa tài sản dự trữ nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số đồng tiền mạnh được xem là động lực quan trọng giúp vàng duy trì vai trò là tài sản phòng thủ trong danh mục đầu tư.

Đồng USD cũng có thể mạnh lên trong giai đoạn ngắn hạn nhờ vai trò tài sản trú ẩn truyền thống. Ngoài ra, nguy cơ lạm phát kéo dài có thể khiến chính sách tiền tệ của Mỹ trở nên thận trọng hơn, đặc biệt trong việc điều chỉnh lãi suất. Tuy nhiên, triển vọng trung và dài hạn của đồng tiền này vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như tốc độ tăng trưởng của kinh tế Mỹ và xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối trong thương mại toàn cầu.

Trên thị trường tài sản số, xu hướng vận động của Bitcoin ngày càng giống các tài sản rủi ro truyền thống như cổ phiếu. Khi bất ổn gia tăng, dòng tiền thường rút khỏi các tài sản có độ biến động lớn để chuyển sang những kênh an toàn hơn. Trong trung hạn, triển vọng của thị trường tiền số được cho là phụ thuộc vào thanh khoản toàn cầu, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương cũng như khung pháp lý dành cho tài sản số.

Dù vậy, một số đánh giá cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có nhiều động lực tăng trưởng trong năm nay. Nền kinh tế được nhận định đang bước vào giai đoạn phát triển mới, cùng với triển vọng nâng hạng thị trường chứng khoán ngày càng rõ ràng. Ngoài ra, khả năng được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của các tổ chức xếp hạng quốc tế cũng có thể tạo thêm kỳ vọng cho dòng vốn đầu tư.

Bên cạnh đó, việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia và mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao có thể hỗ trợ kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết. Lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp được kỳ vọng tăng khoảng 20–25% trong năm nay. Với nhà đầu tư có mức chấp nhận rủi ro trung bình, danh mục đầu tư cân bằng được gợi ý với khoảng 20–30% tài sản phân bổ vào vàng và hơn 50% vào cổ phiếu.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, nhiều chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn vàng làm kênh trú ẩn. Việc cơ quan quản lý tăng cường kiểm soát thị trường vàng với các quy định mới như giao dịch trên 20 triệu đồng phải thực hiện chuyển khoản và khai báo thông tin có thể ảnh hưởng đến cách thức đầu tư của một bộ phận người dân.

Trong khi đó, tiền gửi ngân hàng đang được xem là lựa chọn an toàn trong bối cảnh thị trường nhiều biến động. Mặt bằng lãi suất huy động tại một số ngân hàng hiện có thể đạt khoảng 8–9% mỗi năm đối với các kỳ hạn dài. Dù mức sinh lời này khó tạo ra lợi nhuận đột biến, nhưng lại có ưu điểm về tính ổn định và khả năng bảo toàn vốn.

Với mức lãi suất hiện nay, nếu gửi khoảng 200 triệu đồng vào ngân hàng trong thời hạn một năm, người gửi có thể nhận được khoảng 216–218 triệu đồng khi đáo hạn. Khoản lãi này tuy không lớn nhưng có thể góp phần bù đắp chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và hỗ trợ ổn định tài chính cá nhân.

Xu hướng tăng lãi suất huy động gần đây cũng gắn liền với nhu cầu mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng. Khi các ngân hàng muốn tăng khả năng cho vay để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, việc thu hút thêm nguồn vốn từ tiền gửi trở thành yêu cầu cần thiết.

Thực tế cho thấy lượng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng đang gia tăng đáng kể. Tính đến cuối năm 2025, tổng tiền gửi của khách hàng tại 29 ngân hàng thương mại trong nước đã vượt 15,3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 17% so với đầu năm và thiết lập mức kỷ lục mới. Đáng chú ý, lần đầu tiên có hai ngân hàng đạt quy mô tiền gửi vượt mốc 2 triệu tỷ đồng, trong khi nhiều ngân hàng khác cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc lựa chọn kênh đầu tư không chỉ là câu chuyện lợi nhuận mà còn là bài toán quản trị rủi ro. Trước khi đưa ra quyết định, nhà đầu tư được khuyến nghị cần xác định rõ nguồn vốn sử dụng, mức độ chấp nhận rủi ro và hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính để tránh những biến động bất lợi của thị trường.

PV