Thông tin mới về thuê bao di động: Người dân cần xác thực sinh trắc học

Theo dự thảo Thông tư, việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất sẽ được mở rộng thêm hình thức trực tuyến thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID, bên cạnh hai phương thức đang áp dụng là xác thực qua ứng dụng hoặc website của doanh nghiệp viễn thông và xác thực trực tiếp tại các điểm giao dịch.

Thông tư dự kiến áp dụng đối với cá nhân, tổ chức đăng ký, sử dụng số thuê bao di động mặt đất tại Việt Nam và các doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ. Tất cả số thuê bao đang hoạt động sẽ được đánh giá, phân loại theo giấy tờ đăng ký, mức độ hoạt động và mức độ tuân thủ pháp luật của khách hàng để lựa chọn hình thức xác thực phù hợp.

Phân loại, siết chặt xác thực thuê bao H2H

Dự thảo lần này đưa ra các tiêu chí cụ thể đối với thuê bao H2H (giao tiếp giữa người với người). Với cá nhân mang quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức hoạt động tại Việt Nam, việc xác thực được thực hiện thông qua đối soát giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo hướng dẫn tại phụ lục dự thảo, công dân Việt Nam đã đăng ký thuê bao bằng số định danh cá nhân, số căn cước hoặc chứng minh nhân dân 12 số và có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, khi nhận được yêu cầu xác nhận sẽ thực hiện thao tác trực tiếp trên VNeID để xác nhận hoặc từ chối việc đang sử dụng số thuê bao.

Sau khi người dùng đồng ý chia sẻ dữ liệu, hệ thống sẽ chuyển sang ứng dụng của doanh nghiệp viễn thông để thu nhận dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt và đối soát bốn trường thông tin gồm: số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, người dùng phải thực hiện xác thực qua ứng dụng, website của doanh nghiệp viễn thông hoặc trực tiếp tại điểm giao dịch theo quy trình tương ứng.

Đăng ký từ thuê bao H2H thứ hai: Áp dụng chuẩn sinh trắc học quốc tế

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là quy định đối với việc đăng ký từ thuê bao H2H thứ hai trở đi. Khi khách hàng kích hoạt thêm SIM mới, doanh nghiệp viễn thông không chỉ xác thực điện tử mà còn phải áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế nhằm phòng, chống gian lận.

Cụ thể, việc khớp sinh trắc học khuôn mặt phải đáp ứng chuẩn FIDO Biometric Requirement với tỷ lệ chấp nhận sai dưới 0,01%. Đồng thời, hệ thống của các nhà mạng phải có khả năng phát hiện tấn công giả mạo sinh trắc học của vật thể sống (Presentation Attack Detection – PAD) theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 30107 hoặc NIST, nhằm ngăn chặn việc sử dụng hình ảnh, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua lớp bảo mật.

Thay đổi thiết bị đầu cuối phải xác thực lại

Dự thảo cũng quy định, trường hợp khách hàng cá nhân thay đổi thiết bị đầu cuối sử dụng số thuê bao di động, người dùng phải thực hiện xác thực lại thông tin tương tự như khi đăng ký từ thuê bao thứ hai trở đi.

Với cá nhân chỉ có một số thuê bao, mã xác thực một lần (OTP) sẽ được gửi trực tiếp đến số thuê bao đó để phục vụ quá trình xác thực.

Quy định riêng với người nước ngoài

Đối với người nước ngoài sử dụng hộ chiếu để đăng ký thuê bao, dự thảo nêu rõ thuê bao H2H đầu tiên chỉ được sử dụng tối đa 30 ngày. Hết thời hạn này, số thuê bao sẽ bị giới hạn tính năng, chỉ có thể nhận cuộc gọi, tin nhắn, truy cập Internet hoặc gọi khẩn cấp.

Để tiếp tục sử dụng lâu dài, người nước ngoài phải thực hiện xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch của doanh nghiệp viễn thông. Với người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch, việc xác thực bắt buộc phải thực hiện trực tiếp nhằm đảm bảo tính chính xác của hồ sơ.

Xử lý thuê bao không xác thực thông tin

Theo dự thảo, các số thuê bao không thực hiện xác thực thông tin hoặc xác thực không thành công sẽ bị tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều, chỉ được nhận cuộc gọi, tin nhắn và sử dụng dịch vụ viễn thông khẩn cấp.

Quá thời hạn quy định tại Nghị định 163/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp viễn thông sẽ tiếp tục tạm dừng dịch vụ hai chiều, đồng thời thực hiện thanh lý hợp đồng và chấm dứt cung cấp dịch vụ đối với các thuê bao không hoàn tất xác thực theo yêu cầu.

Hiện Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư này trên Cổng thông tin điện tử của Bộ trước khi ban hành chính thức.

PV