Truy quét hàng giả trên môi trường mạng, siết chặt quản lý thị trường

Ban Chỉ đạo 389 TP.HCM vừa ban hành kế hoạch truy quét hàng giả, hàng nhái, hàng lậu nhằm bảo đảm minh bạch, công bằng cho thị trường, đồng thời bảo vệ hàng Việt trên thị trường nội địa.

Hàng giả vẫn diễn biến phức tạp

TP.HCM, với đặc thù là địa phương đông dân nhất cả nước, từ lâu đã trở thành thị trường tiêu thụ lớn, thu hút các đối tượng kinh doanh hàng giả, hàng nhái. Từ giữa năm 2025 đến nay, dù lực lượng chức năng liên tục theo dõi, phát hiện và xử lý nhiều vụ việc, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến tinh vi.

Theo lực lượng quản lý thị trường TP.HCM, các khu vực như Hóc Môn và Đông Thạnh (huyện Hóc Môn cũ) là điểm nóng về hàng giả. Đây là những địa bàn có diện tích rộng, dân cư thưa, nhiều nhà kho bỏ trống, thuận lợi cho việc tập kết và phân phối hàng hóa qua các kênh, đặc biệt là mạng xã hội.

Điển hình, lực lượng chức năng từng phát hiện một kho hàng điện tử chứa tới 26.200 sản phẩm, tổng giá trị hơn 1 tỉ đồng. Kho không treo biển hiệu, thường xuyên đóng cửa nhằm tránh sự phát hiện, khiến quá trình theo dõi gặp nhiều khó khăn.

Không chỉ tại TP.HCM, tình trạng buôn bán hàng không rõ nguồn gốc còn diễn ra tại nhiều địa phương. Tại Đồng Tháp, lực lượng quản lý thị trường phát hiện một tài khoản trên mạng xã hội livestream bán quần áo nghi không rõ xuất xứ. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng thu giữ 1.100 sản phẩm vi phạm và xử phạt 25 triệu đồng.

Tại Tuyên Quang, lực lượng chức năng kiểm tra hai xe ô tô và phát hiện 2,3 tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc, gồm nhiều mặt hàng như lạp xưởng, thanh cua, chả mực, thịt gà. Toàn bộ hàng hóa cùng phương tiện đã bị tạm giữ để xử lý theo quy định.

Riêng tại Hà Nội, trong 3 tháng đầu năm, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 1.623 vụ, xử lý 1.716 vụ, với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 30,4 tỉ đồng, đồng thời tiêu hủy, tịch thu lượng lớn hàng hóa vi phạm.

Siết chặt kiểm soát trên môi trường mạng

Theo lực lượng quản lý thị trường, môi trường mạng đang trở thành kênh tiêu thụ hàng giả nhanh nhất, do tận dụng tâm lý chuộng giá rẻ và tiện lợi của một bộ phận người tiêu dùng. Vì vậy, ngoài việc nâng cao nghiệp vụ, các đơn vị cũng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và vận động người dân tham gia tố giác vi phạm.

Lãnh đạo quản lý thị trường Hà Nội cho biết, kế hoạch năm 2026 sẽ tập trung kiểm tra có trọng tâm, đặc biệt với các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ ổn định thị trường.

Đáng chú ý, kế hoạch của Ban Chỉ đạo 389 TP.HCM nhấn mạnh việc triển khai đồng bộ, liên tục công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm soát tại các tuyến vận chuyển, chợ đầu mối, trung tâm thương mại và đặc biệt là các nền tảng trực tuyến như website, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội.

Cần ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả

Theo một chuyên gia trong lĩnh vực thương mại, dù các giải pháp hiện nay đã khá đầy đủ, nhưng việc phát hiện và xử lý vi phạm vẫn còn chậm, chủ yếu tập trung vào các đối tượng quy mô lớn. Trong khi đó, các hộ kinh doanh nhỏ lẻ hoạt động linh hoạt, dễ dàng né tránh kiểm tra.

Do đó, để nâng cao hiệu quả quản lý, các lực lượng chức năng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong giám sát thương mại điện tử, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Hiện Sở Công Thương TP.HCM và lực lượng quản lý thị trường đang tăng cường rà soát, lập danh sách các tổ chức, cá nhân kinh doanh để theo dõi, giám sát, đặc biệt đối với hoạt động trên các nền tảng trực tuyến như Facebook, Zalo, TikTok. 

PV