Từ 1/7, sinh con thứ hai, mẹ có thể nghỉ 7 tháng, cha tối đa 10 ngày

Theo dự thảo hướng dẫn thi hành Luật Dân số, từ ngày 1/7, lao động nữ sinh con thứ hai có thể được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng thêm một tháng so với trước. Chính sách này nhằm tạo điều kiện để các gia đình có thêm thời gian chăm sóc trẻ nhỏ.

Cùng với đó, lao động nam tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con thứ hai cũng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Thời gian nghỉ cơ bản là 5 ngày làm việc nếu sinh thường, 7 ngày nếu sinh phải phẫu thuật hoặc con dưới 32 tuần tuổi, và 10 ngày nếu sinh đôi. Trường hợp sinh ba trở lên, người cha được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ trẻ thứ ba. Nếu sinh đôi phải phẫu thuật, thời gian nghỉ là 14 ngày.

Dự thảo Nghị định hướng dẫn nêu rõ điều kiện hưởng là lao động nữ sinh con và lao động nam đang tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc, có vợ sinh con thứ hai tại thời điểm đã có một con đẻ.

Việc giải quyết chế độ thai sản được thực hiện theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Theo đó, lao động nữ phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh để đủ điều kiện hưởng chế độ. Mức trợ cấp hằng tháng bằng 100% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ. Trường hợp thời gian đóng không liên tục, các khoảng thời gian này được cộng dồn.

Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ bao gồm các giấy tờ theo quy định như xác nhận sinh con thứ hai có xác nhận của chính quyền cấp cơ sở, bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của trẻ.

Đối với lao động nam, thời gian nghỉ thai sản có thể linh hoạt trong vòng 60 ngày kể từ khi vợ sinh, thay vì 30 ngày như trước đây. Người lao động được phép nghỉ nhiều lần nhưng tổng số ngày nghỉ không vượt quá quy định, và lần nghỉ cuối cùng phải nằm trong khoảng thời gian 60 ngày đầu sau sinh. Mức hưởng trợ cấp một ngày được tính bằng mức trợ cấp tháng chia cho 24 ngày.

Việc mở rộng chế độ thai sản cho cả nam và nữ được xem là bước điều chỉnh chính sách nhằm thích ứng với bối cảnh mức sinh đang có xu hướng giảm. Theo thống kê, mức sinh toàn quốc đã giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và khoảng 1,93 vào năm 2025, thấp hơn mức sinh thay thế.

Luật Dân số được thông qua với các mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với quá trình già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Chính sách thai sản mới được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ các gia đình, đồng thời tạo động lực cải thiện mức sinh trong thời gian tới.

VT