Ứng phó việc áp thuế mới từ Hoa Kỳ: Bình tĩnh, chủ động, khôn khéo thì sẽ vượt qua thử thách

Tiến sỹ đánh giá như thế nào về phản ứng của Chính phủ đối với quyết định của Hoa Kỳ áp thuế 46% đối với hàng hóa từ Việt Nam, đặc biệt là chỉ đạo ngay lập tức của Thủ tướng về lập Tổ công tác tăng cường hợp tác, chủ động thích ứng với điều chỉnh chính sách kinh tế, thương mại của Hoa Kỳ?

Tiến sỹ Cấn Văn Lực: Tôi cho rằng, những động thái quyết liệt và chính sách của Chính phủ rất phù hợp và kịp thời, được các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp Hoa Kỳ đánh giá rất tích cực. Vấn đề của chúng ta là triển khai thực hiện như thế nào.

Chúng ta đã và đang làm được 4 điểm. Một là, Chính phủ đã chỉ đạo dùng mọi kênh để trao đổi, đàm phán, đối thoại, thuyết phục.

Hai là, chúng ta đã chủ động giảm thuế suất cho nhiều hàng hóa, dịch vụ được nhập khẩu từ Hoa Kỳ.

Ba là, chúng ta cũng đã chủ động nhập khẩu nhiều hơn hàng hóa, dịch vụ từ Hoa Kỳ qua việc ký kết Biên bản ghi nhớ, một số hợp đồng... Những hợp đồng này cần sớm được hiện thực hóa và triển khai thực hiện theo đúng cam kết và đúng lộ trình đã đề ra.

Bốn là việc Thủ tướng thành lập Tổ công tác tăng cường hợp tác, chủ động thích ứng với điều chỉnh chính sách kinh tế, thương mại của Hoa Kỳ là cách làm rất phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Chúng ta cần một bộ phận phản ứng nhanh, liên ngành, liên thông do lãnh đạo Chính phủ trực tiếp chỉ đạo để giải quyết nhanh chóng, kịp thời các khâu, nhất là khi thời gian đàm phán, trao đổi không còn nhiều.

Tiến sỹ nhiều lần nhấn mạnh cần "bình tĩnh ứng phó" trước quyết định áp thuế của Hoa Kỳ. Vậy trong bối cảnh này, "bình tĩnh" nên được hiểu là những bước đi gì trong thực tế của Chính phủ và doanh nghiệp?

Tiến sỹ Cấn Văn Lực: Trước hết, tôi cho rằng cần nắm sát tình hình, diễn biến, đặc biệt là những động thái mới từ phía Chính phủ Hoa Kỳ đối với các vấn đề liên quan đến thuế quan và kể cả các vấn đề liên quan khác.

Bên cạnh đó, cần quan sát thêm động thái của các nước khác, nhất là những nước lớn, những nước có cán cân thương mại lớn, có thặng dư thương mại lớn đối với Hoa Kỳ.

Ngoài ra, Chính phủ và doanh nghiệp cần xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp. Có thể theo hướng là ở một mức độ thuế quan nào đó mà phía Hoa Kỳ sẽ áp lên Việt Nam, chẳng hạn như từ 25-30% thay vì 46% để chúng ta có giải pháp và ứng phó.

Trong đó, chúng ta phải hết sức bình tĩnh theo hướng là không chủ quan nhưng cũng không quá bi quan, bởi vì đây là câu chuyện toàn cầu và đặt ra rủi ro, thách thức đối với toàn cầu chứ không chỉ có riêng Việt Nam. Nước nào bình tĩnh hơn, nước nào chủ động hơn, nước nào khôn khéo hơn thì sẽ vượt qua được cú sốc lớn này một cách thành công, tức là giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực và đồng thời cũng có thể tận dụng một số cơ hội nhất định trong bối cảnh hiện nay.

Các chuyên gia đều khẳng định, Việt Nam vẫn còn dư địa đàm phán. Theo Tiến sỹ, yếu tố nào sẽ có tính thuyết phục nhất với phía Hoa Kỳ trong quá trình này?

Tiến sỹ Cấn Văn Lực: Tôi cho rằng, Việt Nam vẫn còn dư địa đàm phán, nhưng thời gian không còn nhiều. Từ ngày 5/4, Hoa Kỳ sẽ bắt đầu áp thuế bổ sung 10% cho toàn bộ hàng nhập khẩu và đến ngày 9/4, họ sẽ xem xét mức thuế bổ sung có thể lên tới 50% với khoảng 59 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Để tận dụng được dư địa đàm phán, tôi cho rằng, Việt Nam cần tập trung vào một số điểm then chốt.

Thứ nhất, chúng ta vẫn phải tiếp tục kiên trì làm rõ để phía Hoa Kỳ thấy rằng quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Hoa Kỳ và Việt Nam mang tính tương trợ, bổ trợ lẫn nhau.

Thứ hai, phía Hoa Kỳ vừa công bố các vướng mắc liên quan đến 14 lĩnh vực trong Báo cáo rào cản thương mại Hoa Kỳ hôm 1/4 vừa qua. Vì vậy, Việt Nam cần quan tâm và có những giải pháp rất cụ thể để khắc phục và giải quyết những băn khoăn, khuyến nghị này. Nếu chúng ta giải quyết kịp thời thì cũng sẽ thể hiện chúng ta có thiện chí và hết sức nghiêm túc để tiếp thu và giải quyết các vướng mắc cho phù hợp.

Thứ ba, trong công thức tính toán về mức độ thuế suất của Hoa Kỳ thì hiện nay có 2 hàm số rất quan trọng: Hàm số chung cho toàn thế giới là 4 và một hàm số nữa có liên quan đến hệ số co giãn mà Hoa Kỳ đang lấy theo mức độ về bảo hộ thương mại của các nước. Việt Nam đang nằm ở trong nhóm có hệ số 0,25 - hệ số tương đối thấp, có nghĩa là chúng ta còn nhiều rào cản thương mại cần phải tháo gỡ. Theo tôi, Việt Nam cần chứng minh cho phía Hoa Kỳ là chúng ta đã cởi mở vấn đề thương mại đến đâu, còn đối với những vướng mắc, rào cản thì chúng ta quyết tâm có lộ trình và giải pháp tháo gỡ cụ thể trong thời gian tới, bảo đảm hiệu quả.

Theo đó, chúng ta có thể đề nghị phía Hoa Kỳ nâng hệ số này lên, ví dụ nâng từ 0,25 lên 0,5. Lập tức, mức thuế suất có thể giảm đi đáng kể, có thể từ 46% xuống một mức khoảng 30%. Đó cũng là một cách tiếp cận dựa trên số liệu, khoa học, có công thức tính toán cụ thể mà phía Hoa Kỳ thường làm theo cách đó.

Chúng ta cũng cần hiện thực hóa những biên bản ghi nhớ, hợp đồng đã ký kết về nhập khẩu thiết bị hàng hóa từ phía Hoa Kỳ thực hiện thời gian vừa qua và phải cụ thể thành hợp đồng cũng như có những giao dịch rất cụ thể trong thời gian tới.

Thứ tư, chúng ta cũng cần hướng dẫn, yêu cầu các doanh nghiệp và địa phương minh bạch hóa nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa, của các chương trình, dự án đầu tư có liên quan để khi làm việc với phía Hoa Kỳ, chúng ta có thể chứng minh cho họ thấy là những hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Hoa Kỳ đôi khi xuất phát từ sự đầu tư của Hoa Kỳ chứ không phải đơn thuần của nước khác hay của riêng Việt Nam.

Tiến sỹ vừa đề cập đến việc minh bạch số liệu và thông tin sản xuất. Theo Tiến sỹ, Việt Nam đã chuẩn bị tốt về mặt dữ liệu và cơ chế chứng minh nguồn gốc chưa?

Tiến sỹ Cấn Văn Lực: Tôi nghĩ rằng thời gian vừa qua, chúng ta đã có những tiến bộ, có chuẩn bị và có sự minh bạch hóa thông tin hơn nhưng rõ ràng vẫn còn bất cập. Đây là điểm mà chúng ta cần sớm khắc phục thời gian tới để chúng ta đàm phán với phía Hoa Kỳ.

Ví dụ, hiện nay chúng ta nhận đầu tư từ Singapore nhưng đôi khi dòng vốn đó lại xuất phát từ doanh nghiệp Hoa Kỳ, thì chúng ta phải chứng minh cho họ thấy điều này để chỉ ra được mức độ hợp tác kinh doanh, đầu tư của Hoa Kỳ vào Việt Nam không chỉ là con số 12 tỷ USD hiện nay mà có thể cao hơn.

Liên quan đến câu chuyện về thuế, chúng ta cần tiếp tục rà soát để có thể giảm bớt những thuế quan đối với hàng hóa được xuất khẩu từ Hoa Kỳ sang Việt Nam, cũng là một cách để chúng ta thể hiện thiện chí và cũng là một cách để có mức thuế đối ứng phù hợp đối với phía Hoa Kỳ.

Trân trọng cám ơn Tiến sỹ!

Theo chinhphu.vn