VCCI đề xuất đưa xuất khẩu gạo ra khỏi ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có góp ý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư – nội dung hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định, liên quan đến Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Trong góp ý gửi cơ quan soạn thảo, VCCI đánh giá tích cực đối với đề xuất bãi bỏ 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cho rằng đây là bước điều chỉnh theo hướng cải cách mạnh mẽ, góp phần giảm rào cản gia nhập thị trường, đơn giản hóa thủ tục và tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo VCCI, bên cạnh các nội dung đã được đề xuất sửa đổi, vẫn còn một số lĩnh vực cần tiếp tục xem xét để đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm bảo đảm tính hợp lý và hiệu quả quản lý.

Một trong những nội dung được đề cập là hoạt động xuất khẩu gạo.

Theo phân tích của VCCI, dù gạo là mặt hàng có liên quan đến bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, hệ thống pháp luật hiện hành đã có các công cụ quản lý để thực hiện mục tiêu này. Các quy định hiện nay về dự trữ lưu thông và cân đối nguồn cung xuất khẩu theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP được cho là đã tạo cơ sở kiểm soát cần thiết đối với thị trường.

VCCI cho rằng việc tiếp tục duy trì xuất khẩu gạo trong nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện chưa thật sự cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

Tổ chức này nhận định nhiều điều kiện đang áp dụng đối với doanh nghiệp xuất khẩu gạo như yêu cầu về kho chuyên dùng, cơ sở xay xát hoặc chế biến chủ yếu phản ánh quy mô và năng lực hoạt động của doanh nghiệp hơn là phục vụ trực tiếp mục tiêu quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh hoặc lợi ích công cộng theo nguyên tắc của Luật Đầu tư.

Theo quan điểm của VCCI, nếu mục tiêu quản lý là bảo đảm chất lượng gạo xuất khẩu thì nên tập trung kiểm soát thông qua hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng như tăng cường quản lý từ khâu sản xuất thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh đối với thương nhân xuất khẩu.

Trên cơ sở đó, VCCI đề xuất đưa hoạt động xuất khẩu gạo ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Ngoài lĩnh vực xuất khẩu gạo, VCCI cũng kiến nghị rà soát lại hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam.

Theo phân tích của tổ chức này, lĩnh vực trên hiện đã được điều chỉnh trong Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Vì vậy, việc tiếp tục đồng thời đưa vào Phụ lục IV của Luật Đầu tư có thể dẫn đến chồng chéo trong hệ thống quy định.

VCCI cho rằng việc loại bỏ ngành nghề này khỏi Phụ lục IV không làm thay đổi nghĩa vụ tuân thủ điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư vẫn phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu theo Luật Đầu tư, nghị định hướng dẫn và các quy định chuyên ngành liên quan.

Do đó, tổ chức này đề xuất bỏ ngành nghề trên khỏi danh mục để tăng tính thống nhất giữa các văn bản pháp luật.

Một nội dung khác được VCCI đề cập là hoạt động nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm, sửa chữa và bảo dưỡng tàu bay không người lái (UAV) cùng các thiết bị liên quan.

Theo đánh giá của VCCI, các rủi ro liên quan đến quốc phòng, an ninh hoặc an toàn hàng không chủ yếu phát sinh trong quá trình khai thác và sử dụng UAV, thay vì ở giai đoạn nghiên cứu, sản xuất hay kinh doanh.

VCCI cho biết công nghệ UAV hiện đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực dân sự như nông nghiệp, giao thông, điện ảnh, giám sát môi trường, cứu hộ và các hoạt động công nghệ khác.

Theo đó, việc thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp UAV trong nước được đánh giá có thể tạo thêm động lực đổi mới sáng tạo, hỗ trợ phát triển kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ.

Tổ chức này cho rằng nếu áp đặt điều kiện kinh doanh hoặc yêu cầu cấp phép ngay từ giai đoạn nghiên cứu, chế tạo sẽ làm tăng chi phí gia nhập thị trường, đồng thời hạn chế khả năng tham gia của doanh nghiệp và cá nhân vào quá trình phát triển công nghệ mới.

Vì vậy, VCCI đề nghị tiếp tục nghiên cứu khả năng đưa lĩnh vực này ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật.

VT (t/h)