Vì sao hơn 50% thí sinh không đạt trung bình môn Tiếng Anh trong kỳ thi THPT 2026?

Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2026 có 334.547 thí sinh dự thi môn Tiếng Anh. Điểm trung bình đạt 5,07; trung vị ở mức 4,75 và mức điểm xuất hiện nhiều nhất là 4,25. Đáng chú ý, có tới 168.105 thí sinh đạt dưới 5 điểm, tương đương 50,249% tổng số bài thi. Điều này đồng nghĩa hơn một nửa thí sinh chưa vượt ngưỡng trung bình ở môn học vốn được xem là công cụ quan trọng cho học tập và hội nhập quốc tế.

So với năm 2025, mặt bằng điểm Tiếng Anh tiếp tục suy giảm. Điểm trung bình giảm từ 5,38 xuống còn 5,07; trung vị giảm từ 5,25 xuống 4,75. Trong khi đó, độ lệch chuẩn tăng từ 1,45 lên 1,68 – dấu hiệu cho thấy khoảng cách giữa nhóm học sinh có năng lực tốt và nhóm còn hạn chế ngày càng rõ nét hơn.

Một điểm đáng chú ý là dù điểm trung bình giảm, số lượng điểm tuyệt đối lại tăng mạnh. Năm 2026 ghi nhận 311 điểm 10, cao hơn đáng kể so với 141 điểm 10 của năm trước. Đồng thời, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên đạt 15,874%, nhỉnh hơn năm 2025. Điều này phản ánh đề thi không hoàn toàn khó hơn trên diện rộng mà có xu hướng mở rộng khoảng cách năng lực: học sinh có nền tảng ngoại ngữ tốt vẫn đạt kết quả rất cao, trong khi nhóm trung bình và yếu gặp nhiều thách thức hơn.

Xét theo địa phương, Hà Nội dẫn đầu cả nước về điểm trung bình môn Tiếng Anh với mức 5,549 và đồng thời cũng là địa phương có nhiều điểm 10 nhất (118 bài thi). Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ ba về điểm trung bình nhưng xếp thứ hai về số lượng điểm tuyệt đối với 88 bài. Bên cạnh đó, một số địa phương như Tuyên Quang, Quảng Ninh, Nghệ An và Hải Phòng cũng xuất hiện trong nhóm dẫn đầu về kết quả môn học này.

Từ góc độ đánh giá đề thi, phổ điểm năm 2026 cho thấy môn Tiếng Anh đang dịch chuyển theo hướng tăng khả năng phân hóa để phục vụ tuyển sinh đại học. Việc điểm trung bình giảm nhưng số điểm cao vẫn duy trì cho thấy đề thi không đánh đố mà tập trung kiểm tra năng lực sử dụng ngôn ngữ thực chất, đặc biệt ở nhóm câu hỏi vận dụng và đọc hiểu.

Đối với tuyển sinh đại học, xu hướng này có thể tạo tác động khác nhau giữa các tổ hợp. Những tổ hợp sử dụng Tiếng Anh như D01 có thể tiếp tục duy trì mức cạnh tranh cao ở nhóm trường tốp đầu, trong khi khoảng cách điểm giữa các nhóm thí sinh dự kiến sẽ rõ hơn so với những năm trước.

Nhìn tổng thể, phổ điểm Tiếng Anh THPT 2026 phản ánh một thực tế quen thuộc nhưng vẫn đáng suy ngẫm: năng lực ngoại ngữ của học sinh Việt Nam tiếp tục có sự phân hóa mạnh. Việc nâng chất lượng dạy – học tiếng Anh trong nhà trường không còn chỉ là câu chuyện nâng điểm trung bình, mà là tạo điều kiện để học sinh sử dụng ngoại ngữ như một năng lực thực sự thay vì chỉ phục vụ kỳ thi.

Văn Toàn