Việt Nam – điểm đến chiến lược cho dòng vốn đầu tư từ Kuwait

Kuwait nằm ở vị trí chiến lược tại vùng Vịnh Arab, được xem là mắt xích quan trọng của các tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu. Quốc gia này sở hữu trữ lượng dầu mỏ 101,5 tỷ thùng, đứng thứ 6 thế giới; sản lượng khai thác dầu hằng ngày thuộc nhóm 10 nước lớn nhất, giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế và xuất khẩu năng lượng.

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976, Việt Nam và Kuwait duy trì nền tảng hợp tác bền chặt, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế và tăng cường phối hợp trong nhiều lĩnh vực. Đầu tư và thương mại là điểm sáng trong quan hệ song phương. Kuwait hiện là nhà đầu tư Trung Đông có vốn lớn nhất tại Việt Nam, nổi bật với khoản góp 3,5 tỷ USD vào dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Nguồn dầu nhập khẩu ổn định từ Kuwait đã bảo đảm hoạt động của nhà máy và đóng góp lớn vào kim ngạch thương mại hai nước, đạt 7,3 tỷ USD năm 2024 – mức cao nhất giữa Việt Nam và các quốc gia Trung Đông.

Trong tám năm qua, Quỹ Kuwait cũng dành 182 triệu USD hỗ trợ 15 dự án hạ tầng thiết yếu tại Việt Nam; đồng thời thúc đẩy hợp tác cấp địa phương như giữa TPHCM – tỉnh Ahmadi và Thanh Hóa – tỉnh Farwaniya. Ở lĩnh vực giáo dục, Kuwait cấp học bổng tiếng Arab hằng năm cho sinh viên Việt Nam từ năm 2013 đến nay.

Ngoài hợp tác truyền thống, hai nước còn nhiều tiềm năng phát triển trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng sạch và chuyển đổi xanh. Với thế mạnh tài chính của Kuwait và năng lực kỹ thuật – sản xuất của Việt Nam, hai bên có thể cùng đầu tư vào các dự án điện mặt trời, điện gió, hydro xanh, phù hợp với xu thế phát triển năng lượng bền vững.

Đại sứ Việt Nam tại Kuwait Nguyễn Đức Thắng nhấn mạnh, Việt Nam có thể trở thành “cửa ngõ” giúp Kuwait mở rộng đầu tư sang Đông Nam Á; ngược lại, Kuwait là đối tác chiến lược hỗ trợ Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Trung Đông.

Trong bối cảnh Kuwait đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), quốc gia này đang mở rộng quan hệ với các nước châu Á. Kuwait ký Hiệp ước TAC với ASEAN từ tháng 9/2023 và tích cực tham gia hai hội nghị thượng đỉnh GCC–ASEAN gần nhất. Cơ quan Đầu tư Kuwait (KIA) – quỹ chủ quyền lớn thứ tư thế giới với khoảng 1.065 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ gia tăng đầu tư tại Việt Nam trong thời gian tới.

Theo Bộ Công Thương, thương mại song phương tăng mạnh nhờ nhập khẩu dầu thô phục vụ Nhà máy Nghi Sơn, từ 3,2 tỷ USD (2020) lên 7,3 tỷ USD (2024). Riêng 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch hai chiều đạt 5,6 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu sang Kuwait chủ yếu thủy sản, nông sản, linh kiện ô tô, gỗ và sắt thép; nhập khẩu dầu thô, khí hóa lỏng, chất dẻo nguyên liệu và một số hàng công nghiệp khác.

Dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, tổng vốn 9 tỷ USD, là biểu tượng hợp tác năng lượng giữa hai nước. Nhà máy vận hành từ 2017, cung ứng 5–7 triệu tấn sản phẩm mỗi năm, đáp ứng tới 40% nhu cầu xăng dầu nội địa.

Việt Nam xem Kuwait là đối tác quan trọng tại vùng Vịnh, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam mong muốn thúc đẩy đàm phán FTA với GCC. Nếu được ký kết, hiệp định sẽ tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường, đồng thời giúp Kuwait bảo đảm an ninh lương thực thông qua nguồn cung nông sản ổn định từ Việt Nam. FTA cũng mở ra cơ hội hợp tác trong tài chính, công nghiệp, lao động, giáo dục và du lịch, tăng cường kết nối giữa GCC và Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.

VT