Xây dựng Hải quan thông minh, siết kiểm soát buôn lậu và gian lận thương mại

Bộ trưởng ghi nhận và đánh giá cao những kết quả ngành Hải quan đạt được trong thời gian qua, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy và yêu cầu cải cách ngày càng lớn. Theo Bộ trưởng, ngành Hải quan đã có nhiều chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu.

Đặc biệt, việc tinh gọn đầu mối sau sắp xếp tổ chức bộ máy đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho rằng ngành Hải quan đang đối mặt với nhiều áp lực khi thương mại toàn cầu biến động mạnh, chi phí logistics còn cao và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Trong bối cảnh cả nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của ngành Hải quan và yêu cầu tập trung vào 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Hoàn thiện thể chế; phát triển công nghệ thông tin; cải cách hành chính; chống buôn lậu, gian lận thương mại; tăng thu ngân sách; hội nhập quốc tế; kiện toàn tổ chức bộ máy; đầu tư cơ sở vật chất phục vụ chuyên môn.

Một trong những nhiệm vụ được Bộ trưởng nhấn mạnh là xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh. Theo đó, ngành Hải quan phải đi đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa nhằm thay đổi căn bản phương thức quản lý.

Bộ trưởng cho rằng việc triển khai đầy đủ mô hình Hải quan thông minh sẽ giúp tự động hóa nhiều khâu nghiệp vụ, giảm sự can thiệp thủ công, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Hoạt động kiểm tra, giám sát cũng sẽ chuyển mạnh sang quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Liên quan đến hạ tầng công nghệ thông tin, Bộ trưởng lưu ý ngành Hải quan phải bảo đảm hệ thống vận hành liên tục 24/7 phục vụ hoạt động thông quan hàng hóa. Vì vậy, quá trình chuyển đổi hạ tầng dữ liệu, xây dựng trung tâm dữ liệu tập trung và triển khai các hệ thống mới phải tuyệt đối an toàn, không để xảy ra gián đoạn.

Cùng với chuyển đổi số, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục siết chặt công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vi phạm bản quyền và ma túy. Theo Bộ trưởng, ngành Hải quan cần tăng cường ứng dụng quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu để kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong và ngoài nước nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Về hội nhập quốc tế, Bộ trưởng đánh giá ngành Hải quan đã mở rộng quan hệ hợp tác với nhiều đối tác và cơ quan hải quan các nước. Tuy nhiên, trong thời gian tới cần tiếp tục học hỏi các mô hình quản lý tiên tiến, tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bộ trưởng cũng lưu ý vấn đề nhân lực công nghệ thông tin của ngành Hải quan hiện còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Do đó, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin đủ năng lực triển khai các hệ thống công nghệ lớn và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Đối với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ trưởng đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá các mô hình mới để kịp thời điều chỉnh những nội dung còn bất cập, bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả, thông suốt sau sắp xếp.

Ngoài ra, ngành Hải quan cũng được yêu cầu quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, máy móc kiểm tra, giám sát hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới, bảo đảm phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ chuyên môn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cán bộ thực thi công vụ.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn bày tỏ tin tưởng ngành Hải quan sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần thúc đẩy thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới.

Hậu Thạch (t/h)