TP.HCM đề xuất phát hành trái phiếu đô thị, huy động vốn cho hạ tầng

TP.HCM đề xuất cơ chế phát hành trái phiếu đô thị

Ngày 29/10/2026, tại kỳ họp thứ sáu HĐND TP.HCM khóa XI, UBND thành phố trình các dự thảo nghị quyết liên quan đến cơ chế huy động vốn đầu tư, trong đó đáng chú ý là phương án phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Đề xuất này nhằm đa dạng hóa các kênh huy động vốn trung và dài hạn, bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng, đồng thời tăng cường kết nối thị trường vốn trong nước với thị trường tài chính quốc tế.

Theo nội dung trình HĐND thành phố, cơ chế huy động vốn được nghiên cứu theo nhiều hình thức, gồm trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh và các khoản vay từ tổ chức tài chính trong nước.

Đối với phương án phát hành trái phiếu tại Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, dự thảo xác định UBND TP.HCM là tổ chức phát hành nhằm huy động vốn thực hiện các dự án trọng điểm.

Nguồn vốn huy động được kỳ vọng tạo thêm dư địa tài chính cho thành phố trong quá trình triển khai các công trình giao thông, hạ tầng đô thị và những dự án có quy mô đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài.

Tuy nhiên, hoạt động phát hành phải nằm trong hạn mức vay, dư nợ vay, mức bội chi và kế hoạch vay, trả nợ ngân sách đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thành phố đồng thời phải bảo đảm khả năng thanh toán đầy đủ, đúng hạn các nghĩa vụ gốc, lãi và những chi phí hợp pháp liên quan.

Có thể phát hành trái phiếu bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ

Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất cho phép phát hành trái phiếu bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi theo đề án được phê duyệt và quy định pháp luật.

Đối với trường hợp phát hành bằng ngoại tệ, UBND TP.HCM phải lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan về phương án quản lý dòng tiền, tài khoản thanh toán cũng như kiểm soát rủi ro.

Cách tiếp cận này hướng tới mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các nghĩa vụ tài chính phát sinh từ hoạt động vay vốn bằng ngoại tệ.

Về thẩm quyền quyết định, HĐND thành phố sẽ phê duyệt những nội dung và giới hạn cơ bản của đề án phát hành trái phiếu.

Trong phạm vi được HĐND thành phố thông qua, UBND TP.HCM được quyết định các điều kiện cụ thể của từng đợt phát hành, bao gồm thời điểm, khối lượng, kỳ hạn, lãi suất và phương thức thực hiện.

Các hình thức phát hành được đề xuất khá đa dạng, gồm chào bán ra công chúng, chào bán riêng lẻ, bảo lãnh phát hành, đấu thầu, đại lý phát hành hoặc bán trực tiếp.

Việc phân định thẩm quyền giữa HĐND và UBND thành phố nhằm tạo cơ sở cho quá trình xây dựng, triển khai các đợt phát hành, đồng thời bảo đảm hoạt động huy động vốn nằm trong giới hạn ngân sách được phê duyệt.

Giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng

Theo các tờ trình của UBND thành phố, trong giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng để bù đắp bội chi ngân sách.

Trong cơ cấu nguồn vốn, khoản vay từ Chính phủ về cho vay lại dự kiến đạt 17.559 tỷ đồng. Nguồn vay trong nước dự kiến là 31.732 tỷ đồng.

Việc xây dựng cơ chế phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình được kỳ vọng giúp thành phố mở rộng khả năng huy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn ngân sách truyền thống, đồng thời tạo thêm kênh kết nối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị và phát triển các công trình trọng điểm ngày càng lớn, việc đa dạng hóa công cụ huy động vốn trung và dài hạn có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng cân đối nguồn lực phát triển của thành phố.

Tuy nhiên, để cơ chế này phát huy hiệu quả, TP.HCM cần bảo đảm tính minh bạch trong sử dụng vốn, kiểm soát nghĩa vụ trả nợ và đánh giá đầy đủ khả năng cân đối ngân sách trong dài hạn.

Các phương án phát hành trái phiếu hiện được trình theo hướng xây dựng cơ chế và giới hạn thực hiện. Việc triển khai từng đợt phát hành còn phụ thuộc vào quyết định của cấp có thẩm quyền, đề án được phê duyệt và các quy định pháp luật liên quan.

Phương Thảo (t/h)