Xuất khẩu thủy sản sang EU nửa cuối năm khó duy trì tăng trưởng do COVID-19 và thẻ vàng IUU

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết theo thống kê Hải quan, 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam sang thị trường EU tăng 20% đạt trên 486 triệu USD.

Xuất khẩu tôm chiếm tỷ trọng cao nhất, 52,5% tổng kim ngạch thuỷ sản sang EU với 256 triệu USD, tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi thị trường EU đang hồi phục nhu cầu, xuất khẩu các sản phẩm thuỷ sản sang đây đều tăng thì xuất khẩu cá tra vẫn giảm 18% so với cùng kỳ đạt gần 58 triệu USD, chiếm chưa tới 12% xuất khẩu thuỷ sản sang EU. 

Xuất khẩu mực, bạch tuộc, nghêu, cá ngừ và các loại cá biển khác sang thị trường EU trong nửa đầu năm mang lại kim ngạch khả quan hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó mực tăng 56% đạt gần 21 triệu USD, bạch tuộc tăng 33% đạt 5,5 triệu USD. Xuất khẩu nghêu sang EU tăng mạnh 45% đạt 33 triệu USD, đây cũng là mặt hàng quan trọng xuất khẩu sang EU, chiếm 7%.

Cá ngừ là mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ hai sang EU với trên 74 triệu USD, tăng 31%, chiếm trên 15%. Xuất khẩu các loại cá biển khác sang EU chỉ chiếm 7% với khoảng 33 triệu USD, tăng 21%. Trong đó chủ yếu là cá tuyết với gần 5 triệu USD là sản phẩm gia công từ nguyên liệu nhập khẩu từ nước khác. Các sản phẩm khác từ cá biển gồm surimi (tăng gấp đôi lên 4 triệu USD), cá cờ…Nguồn nguyên liệu cá biển hạn chế, cùng với quy định chứng nhận, xác nhận nguyên liệu khai thác theo quy định IUU của EU càng khiến cho các loại cá biển khó xuất khẩu sang EU.

EU hiện là thị trường xuất khẩu thuỷ sản lớn thứ 4 của Việt Nam, sau Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, chiếm trên tỷ trọng 11%. Trong đó, những thị trường chi phối trong khối này là Hà Lan, Đức, Bỉ, Italy là những thị trường chính tiêu thụ tôm và cá ngừ của Việt Nam.

EU chiếm trên 14% xuất khẩu tôm của Việt Nam, đứng thứ 3 sau thị trường Mỹ, Nhật Bản. Đối với cá ngừ, EU chiếm 21% đứng sau Mỹ. EU chỉ còn chiếm 7,4% tổng xuất khẩu cá tra của Việt Nam. 

Chỉ với mặt hàng nghêu xuất khẩu, EU chiếm trên 70% xuất khẩu của Việt Nam.

Ảnh minh họa

Ông Lương Hoàng Thái - Vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên, Bộ Công Thương cho biết, thủy sản là một trong nhưng mặt hàng đã khai thác khá tốt các cơ hội từ Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (EVFTA) trong gần 1 năm qua, kể từ khi Hiệp định này có hiệu lực.

“Thủy sản là ngành mà có giá trị gia tăng rất cao và là ngành giúp cho chúng ta chuyển đổi cơ cấu xuất khẩu, ngành này ngay trong 6 tháng đầu tiên trong năm đầu tiên thực thi Hiệp định thì khả năng tận dụng cơ hội đạt được là trên 70% so với tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU, tức là con số rất khá so với những hiệp định khác” - ông Lương Hoàng Thái nói.

Kinh tế các nước EU đang hồi phục nhờ những chuyển biến tích cực sau chương trình tiêm phòng vaccine chống Covid-19 và các gói hỗ trợ kinh tế.  Nhu cầu nhập khẩu thuỷ sản từ thị trường EU bắt đầu tăng mạnh từ tháng 3/2021 và dự báo sẽ tiếp tục khởi sắc trong nửa cuối năm. Việt Nam có thế nắm bắt được cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường này nếu nhanh chóng kiểm soát được dịch Covid-19 đang bùng phát ở TP.HCM và một số tỉnh ĐBSCL.

Tuy nhiên, với thực trạng dịch Covid-19 như hiện nay cùng với vấn đề thẻ vàng IUU, xuất khẩu thuỷ sản sang EU nửa cuối năm không thể duy trì tăng trưởng như nửa đầu năm. Ước tính xuất khẩu thuỷ sản sang EU nửa cuối năm đạt khoảng 600 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ, đưa kết quả xuất khẩu cả năm 2021 lên 1,087 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2020.

Ngọc Linh