Áp lực thuế và thị trường, ngành bia bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt

Thị trường bia Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhiều biến động khi đồng thời chịu tác động từ các yếu tố chính sách, chi phí và cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, Tổng CTCP Bia – Rượu – Nước Giải khát Hà Nội (Habeco) đã xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026 theo hướng thận trọng, phản ánh rõ những áp lực mà toàn ngành đang phải đối mặt.

Theo tài liệu dự kiến trình đại hội cổ đông vào cuối tháng 4, doanh nghiệp này nhận định môi trường kinh doanh hiện nay đang trở nên khắc nghiệt hơn. Việc kiểm soát nồng độ cồn đối với người tham gia giao thông tiếp tục được thực hiện nghiêm ngặt đã góp phần hình thành thói quen tiêu dùng mới, song đồng thời cũng tác động trực tiếp đến sản lượng tiêu thụ bia trên thị trường.

Song song với đó, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành ngày càng gay gắt. Các hãng liên tục đẩy mạnh hoạt động quảng bá, tung ra nhiều chương trình khuyến mại với giá trị lớn và hình thức hấp dẫn nhằm thu hút người tiêu dùng. Điều này khiến chi phí bán hàng gia tăng, trong khi biên lợi nhuận bị thu hẹp.

Ngoài yếu tố thị trường, doanh nghiệp còn phải đối mặt với những biến động từ bên ngoài. Các yếu tố địa chính trị, bao gồm chính sách thuế quan, đã làm gia tăng chi phí logistics và khiến giá cả hàng hóa biến động. Đáng chú ý, chi phí đầu vào quan trọng như vỏ lon được ước tính tăng khoảng 7,7% trong năm 2025, tạo thêm áp lực lên hoạt động sản xuất.

Trong năm 2025, công ty mẹ của Habeco ghi nhận doanh thu đạt 7.683 tỷ đồng và lợi nhuận 400,3 tỷ đồng, tương ứng mức tăng lần lượt 4,3% và 8,5% so với năm trước. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu chỉ tăng nhẹ lên 7.799,6 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm mạnh xuống còn 212,6 tỷ đồng, tương đương mức giảm 47%. Kế hoạch cổ tức tiền mặt được đưa ra ở mức 7,2%.

Lý giải cho kế hoạch lợi nhuận sụt giảm, doanh nghiệp cho biết năm 2026 là giai đoạn bản lề, mở đầu cho chu kỳ điều chỉnh mới của ngành bia trong bối cảnh lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đã được thông qua. Theo kế hoạch, từ năm 2027, thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ tăng thêm 5% mỗi năm trong giai đoạn 2027–2031. Điều này buộc các doanh nghiệp phải chủ động tái cấu trúc hoạt động sản xuất – kinh doanh để thích ứng.

Trong khi đó, sức mua trên thị trường nội địa được đánh giá chưa có sự cải thiện rõ rệt. Thu nhập của người dân vẫn chịu ảnh hưởng từ bối cảnh kinh tế chung, khiến nhu cầu tiêu dùng chưa thể bứt phá. Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng cũng có sự thay đổi khi một bộ phận người tiêu dùng có xu hướng lựa chọn các sản phẩm bia nhập khẩu, làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với các doanh nghiệp trong nước.

Habeco tiếp tục phải cạnh tranh với nhiều tập đoàn lớn sở hữu lợi thế về nguồn lực tài chính, hệ thống phân phối và kinh nghiệm thị trường. Điều này khiến cuộc đua giành thị phần trở nên khốc liệt hơn, đặc biệt trong bối cảnh tổng cầu không tăng mạnh.

Về nền tảng tài chính, tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 7.551 tỷ đồng. Trong đó, phần lớn tài sản nằm ở tiền mặt và tiền gửi với quy mô 4.858 tỷ đồng, chiếm khoảng 64%. Đây được xem là nguồn lực quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì khả năng thanh khoản và ứng phó với biến động thị trường.

Ở phía nguồn vốn, vốn chủ sở hữu đạt 5.398 tỷ đồng, bao gồm 859 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối. Nợ phải trả ở mức 2.153 tỷ đồng, tuy nhiên nợ vay chỉ chiếm gần 29 tỷ đồng, cho thấy mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính thấp. Doanh nghiệp cũng duy trì chính sách chi trả cổ tức tiền mặt đều đặn trong nhiều năm.

Tổng thể, năm 2026 được dự báo sẽ là giai đoạn nhiều thách thức đối với ngành bia khi phải thích ứng với môi trường kinh doanh mới. Sự kết hợp giữa áp lực chính sách, chi phí đầu vào gia tăng và cạnh tranh ngày càng gay gắt đang buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược để duy trì hiệu quả hoạt động.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động tái cấu trúc, kiểm soát chi phí và thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới sẽ đóng vai trò then chốt. Thị trường bia được dự báo sẽ tiếp tục phân hóa mạnh, với lợi thế nghiêng về những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững và khả năng thích ứng linh hoạt trước các biến động.

PV