Chi cục Hải quan khu vực II chỉ rõ 7 phương thức vi phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu
Khai báo sai thông tin hàng hóa, trà trộn hàng giả mạo nhãn hiệu, lợi dụng hoạt động gia công, lắp ráp và chuyển tải để gian lận xuất xứ... là những phương thức, thủ đoạn được Chi cục Hải quan khu vực II nhận diện qua công tác kiểm soát.
Nhận diện nhóm hàng, địa bàn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, trong năm 2026, tình hình thương mại quốc tế tiếp tục chịu tác động của cạnh tranh chiến lược, xu hướng bảo hộ thương mại và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng. Cùng với đó, sự phát triển của thương mại điện tử và các phương thức vận chuyển quốc tế làm gia tăng nguy cơ lợi dụng giao dịch xuyên biên giới để kinh doanh, vận chuyển hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Các nhóm hàng cần chú trọng kiểm soát gồm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử, ổ bi, ổ đũa, phụ tùng cơ khí; hàng tiêu dùng, thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, dệt may, giày dép và những mặt hàng có dấu hiệu gian lận xuất xứ. Các địa bàn trọng điểm được Chi cục xác định là khu vực cảng Cát Lái, Cái Mép, các cảng biển có lưu lượng hàng hóa lớn, cùng hệ thống ICD, kho ngoại quan, kho CFS và địa điểm lưu giữ hàng hóa chịu sự giám sát hải quan.
Qua kiểm tra, kiểm soát và nghiên cứu các vụ việc đã phát hiện, Chi cục nhận diện bảy phương thức, thủ đoạn vi phạm đáng chú ý.
Đó là khai báo không đúng tên hàng, số lượng, chủng loại, nhãn hiệu, xuất xứ hoặc không khai báo một phần hàng hóa thực tế; trà trộn hàng giả mạo nhãn hiệu vào các lô hàng thông thường; sử dụng nhãn hàng hóa, bao bì thể hiện sai lệch nguồn gốc, xuất xứ.
Chi cục cũng cảnh báo việc lợi dụng hoạt động gia công, sản xuất, lắp ráp để gian lận xuất xứ; thành lập nhiều pháp nhân, phân chia hoạt động nhập khẩu và lắp ráp; lợi dụng chuyển tải, trung chuyển hàng hóa qua Việt Nam để thay đổi, hợp thức hóa chứng từ, khai báo nguồn gốc xuất xứ.
Một phương thức khác là lợi dụng việc đăng ký nhiều tờ khai và những khác biệt trong mức độ kiểm tra hải quan. Qua phân tích dữ liệu nghiệp vụ, Chi cục ghi nhận dấu hiệu doanh nghiệp đăng ký nhiều tờ khai cho các lô hàng tương tự, trong đó có trường hợp tờ khai được phân luồng kiểm tra thực tế nhưng không tiếp tục làm thủ tục, sau đó đăng ký tờ khai mới.
Đáng chú ý, Chi cục cho biết trong năm 2026 đã phát hiện các vụ việc nhập khẩu ổ bi, ổ đũa, linh kiện cơ khí tại cảng Cát Lái. Có trường hợp hàng hóa thực tế mang nhãn hiệu khác với nhãn hiệu khai báo và được cơ quan giám định xác định là hàng giả mạo nhãn hiệu.
Đối với các dấu hiệu gian lận xuất xứ, Chi cục lưu ý có trường hợp hàng hóa sản xuất tại nước ngoài nhưng trên sản phẩm, bao bì hoặc tài liệu đi kèm thể hiện thông tin “Made in Vietnam”, “Sản xuất tại Việt Nam”, “Xuất xứ Việt Nam”. Một số doanh nghiệp có thể nhập khẩu linh kiện, phụ tùng, thực hiện công đoạn gia công, lắp ráp đơn giản hoặc không đáp ứng tiêu chí xuất xứ nhưng vẫn khai báo, ghi nhãn hàng hóa có xuất xứ Việt Nam.
Chi cục nhấn mạnh, những trường hợp ghi nhãn không đúng cần được kiểm tra, xác minh về xuất xứ và ghi nhãn hàng hóa theo quy định; không phải mọi trường hợp đều đồng thời cấu thành hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Khó khăn trong xác minh, giám định và truy xuất nguồn hàng
Bên cạnh các phương thức vi phạm ngày càng đa dạng, Chi cục Hải quan khu vực II chỉ ra những khó khăn trong thu thập thông tin, đánh giá rủi ro và xác định đối tượng vi phạm.
Nguồn thông tin về đối tượng, tuyến đường, phương thức vi phạm còn phân tán; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu chưa thực sự đồng bộ. Trong khi đó, phương thức vi phạm thay đổi nhanh, dữ liệu phục vụ xây dựng tiêu chí đánh giá rủi ro chưa đầy đủ. Việc nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, thiết bị hỗ trợ và sự phối hợp của chủ thể quyền.
Đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, số lượng giao dịch lớn, hàng hóa đa dạng, phân tán thành nhiều kiện hàng nhỏ. Người bán, người mua, đơn vị vận chuyển, trung gian thanh toán và chủ hàng thực tế có thể ở nhiều quốc gia, khiến việc xác định mối liên hệ giữa các chủ thể, truy xuất nguồn hàng gặp khó khăn.
Đặc biệt, việc phân biệt hàng thật với hàng nghi giả mạo nhãn hiệu cần thông tin từ chủ thể quyền, tài liệu nhận diện sản phẩm và kết quả giám định chuyên môn khi cần thiết.
Trong quá trình xác minh, Chi cục cũng gặp khó khăn khi hàng hóa có dấu hiệu tương tự nhãn hiệu được bảo hộ nhưng chưa đủ căn cứ xác định có phải hàng giả mạo hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hay không. Việc xác minh thường phụ thuộc vào chủ sở hữu quyền hoặc đại diện hợp pháp, trong khi phản hồi có thể chưa kịp thời hoặc chưa đầy đủ.
Một số mặt hàng có đặc điểm kỹ thuật phức tạp phải lấy mẫu, giám định hoặc tham vấn chuyên gia. Tuy nhiên, việc xác định cơ quan, đơn vị có thể tiếp nhận và thực hiện giám định còn khó khăn; thời gian nhận kết quả có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý, chi phí liên quan và thời gian thông quan theo quy định.
Bên cạnh đó, thông tin về hàng hóa và đối tượng liên quan được quản lý tại nhiều cơ quan, theo từng khâu khác nhau. Khi hàng hóa đã thông quan, được vận chuyển qua nhiều chủ thể, thay đổi địa điểm lưu giữ hoặc phân phối qua thương mại điện tử, việc kết nối hồ sơ nhập khẩu với quá trình lưu thông trong nội địa càng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng.
Tăng cường quản lý rủi ro, hướng đến số hóa quy trình
Để nâng cao hiệu quả kiểm soát, Chi cục Hải quan khu vực II xác định cần chuyển trọng tâm sang thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ và đánh giá rủi ro; chủ động nhận diện doanh nghiệp, đối tượng, nhóm hàng, tuyến vận chuyển có dấu hiệu vi phạm thay vì chỉ tập trung phát hiện tại thời điểm kiểm tra thực tế hàng hóa.
Ba nhóm giải pháp được Chi cục xác định ưu tiên gồm thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dựa trên quản lý rủi ro tự động, phân tích dữ liệu tờ khai, mã HS, xuất xứ và lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp để khoanh vùng lô hàng nguy cơ cao; tạo điều kiện để chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ nộp đơn đề nghị kiểm tra, giám sát và cung cấp đặc điểm nhận dạng hàng thật; tăng cường giám sát tại cảng, kho bãi, kho ngoại quan, nhất là hàng quá cảnh, chuyển tải.
Đối với phối hợp liên ngành, Chi cục kiến nghị xác định rõ đầu mối của từng lực lượng, thống nhất nội dung trao đổi, trách nhiệm tiếp nhận và thời hạn phản hồi. Đồng thời, từng bước hoàn thiện phương thức chia sẻ dữ liệu điện tử có phân quyền, chuẩn hóa hồ sơ bàn giao và duy trì luồng thông tin liên tục giữa kiểm soát tại cửa khẩu với kiểm tra trong nội địa.
Về phía doanh nghiệp, Chi cục cho rằng cần xây dựng đầu mối liên hệ trực tiếp, cơ chế phản hồi nhanh giữa Hải quan và chủ thể quyền, đặc biệt là các chủ thể quyền ở nước ngoài; tăng cường cập nhật dữ liệu nhận diện sản phẩm, nhãn hiệu và thông tin hàng chính hãng, hàng giả.
Về lộ trình, hằng năm Chi cục tập trung các đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vào dịp lễ, Tết. Đến năm 2030, Chi cục đặt mục tiêu hoàn thiện quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin trên môi trường điện tử, số hóa toàn bộ quy trình từ tiếp nhận đơn yêu cầu bảo hộ, phân tích rủi ro đến kiểm tra, xử lý.
Chi cục đồng thời kiến nghị tăng cường tập huấn nhận diện hàng thật, hàng giả, thiết lập đường dây nóng và cơ chế chia sẻ thông tin giữa Hải quan, Quản lý thị trường, Công an kinh tế, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng; tăng cường trao đổi thông tin với Hải quan các nước để ngăn chặn nguy cơ hàng giả từ nước xuất khẩu.
Hoàng Giang - Lê Thanh
- Cùng chuyên mục
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 189/QĐ-BCĐ ngày 17/11/2026 ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo này.
Chuyển động 389 - 19:48 18/11/2026
Khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán rượu giả tại đặc khu Vân Đồn
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia vừa thông tin về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra (Phòng Cảnh sát kinh tế) Công an TP. Quảng Ninh ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” xảy ra tại một cơ sở sản xuất, kinh doanh đồ uống có cồn trên địa bàn đặc khu Vân Đồn.
Chuyển động 389 - 15:49 18/11/2026
Lào Cai: Khởi tố chủ hộ kinh doanh bày bán 422 sản phẩm giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với chủ một hộ kinh doanh tại phường Yên Bái về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Chuyển động 389 - 16:48 17/11/2026
Cà Mau: Đội QLTT số 3 siết kiểm soát hàng giả, hàng lậu dịp Tết 2027
Qua 81 vụ kiểm tra trong năm 2026, Đội Quản lý thị trường số 3, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau phát hiện 77 vụ vi phạm, nộp ngân sách hơn 353 triệu đồng. Từ nay đến trong và sau Tết Nguyên đán 2027, Đội sẽ tăng kiểm tra hàng thiết yếu và hàng phục vụ Tết, tập trung xử lý hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và vi phạm về giá, an toàn thực phẩm.
Chuyển động 389 - 07:05 17/11/2026
TP.HCM: Phát hiện hơn 21.600 sản phẩm giả mạo nhãn hiệu trong tháng 10
Hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ tiếp tục diễn biến phức tạp trên thị trường TP.HCM. Chỉ trong tháng 10/2026, lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý 124 trường hợp vi phạm về hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tạm giữ 21.610 sản phẩm; đồng thời phát hiện nhiều vi phạm trong hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.
Chuyển động 389 - 14:28 16/11/2026
Tây Ninh: Đồn Biên phòng Bến Phố khởi tố vụ án hình sự tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép vào Việt Nam
Ngày 16/11/2026, Thượng tá Trần Văn Thắng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Bến Phố (Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh) cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép”
Chuyển động 389 - 10:59 16/11/2026
Cao Bằng: Khởi tố 2 bị can buôn bán hơn 8.000 sản phẩm giày, dép giả mạo nhãn hiệu trên sàn thương mại điện tử
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cao Bằng vừa ra quyết định khởi tố bị can đối với 2 đối tượng về tội “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” do có hành vi tàng trữ, buôn bán hàng nghìn sản phẩm giày, dép giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Nike, Adidas, Puma, Asics qua sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, với tổng giá trị hàng hóa thu giữ lên tới hơn 2,6 tỷ đồng.
Chuyển động 389 - 08:52 16/11/2026
QLTT Thanh Hóa mở cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Đinh Mùi 2027
Nhằm giữ vững ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giai đoạn mua sắm cuối năm, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027. Đợt cao điểm được triển khai xuyên suốt từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 5/3/2027 trên phạm vi toàn tỉnh.
Chuyển động 389 - 07:59 16/11/2026
Thanh Hóa: Hướng dẫn nhận diện hàng thật - hàng giả và ký cam kết kinh doanh minh bạch tại Sầm Sơn
Nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, mới đây Đội Quản lý thị trường số 2 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa) vừa phối hợp với UBND phường Sầm Sơn tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn phân biệt hàng thật - hàng giả và ký cam kết không kinh doanh hàng hóa vi phạm đối với các cơ sở kinh doanh trên địa bàn.
Chuyển động 389 - 13:59 15/11/2026
Thanh Hóa: Xử phạt 42,5 triệu đồng hộ kinh doanh bán giày giả mạo nhãn hiệu Onitsuka Tiger trên Facebook
Đội Quản lý thị trường số 13 (Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa) vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 42,5 triệu đồng đối với một hộ kinh doanh tại xã Như Thanh về hành vi trưng bày và buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu trên môi trường Internet; đồng thời buộc tiêu hủy toàn bộ số tang vật vi phạm.
Chuyển động 389 - 13:40 15/11/2026
- Tin mới
-
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
-
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
Khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán rượu giả tại đặc khu Vân Đồn
-
FLC rà soát 11 dự án tại Quảng Trị, tổng vốn đầu tư hơn 23.400 tỷ đồng
-
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
- Đọc nhiều
-
1
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
2
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
3
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
-
4
Hà Nội mở rộng kênh phân phối, tăng cường kiểm soát thị trường dịp cuối năm
-
5
Nhà ở xã hội sau 5 năm: Đề xuất không khống chế giá bán lại
-
6
Chứng khoán thế giới đồng loạt giảm, KOSPI mất hơn 2,5%








